Dividend uitkeren: voorwaarden

Het uitkeren van dividenden is voor veel ondernemers het ultieme doel van hun zakelijke activiteiten: het belonen van de aandeelhouders voor het kapitaal dat zij in de vennootschap hebben geïnvesteerd. Sinds de invoering van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) zijn de regels rondom winstuitkeringen echter aanzienlijk gewijzigd en verstrengd, met name voor de Besloten Vennootschap (BV). Waar vroeger de focus vooral lag op de bescherming van het maatschappelijk kapitaal, staat nu de bescherming van de schuldeisers en de liquiditeit van de onderneming centraal. In dit artikel bespreken we diepgaand aan welke strikte voorwaarden u moet voldoen voordat u tot een uitkering kunt overgaan.

Wettelijk Kader

Het wettelijk fundament voor de uitkering van dividenden binnen de BV is terug te vinden in de artikelen 5:141 tot en met 5:144 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV). Voor de Naamloze Vennootschap (NV) gelden andere regels (artikel 7:212 WVV), waarbij de focus nog steeds ligt op de netto-actief test.

Sinds 1 mei 2019 kent de BV geen kapitaalbegrip meer. Dit heeft tot gevolg dat de wetgever een dubbele test heeft ingevoerd om te voorkomen dat een vennootschap wordt leeggehaald ten nadele van haar schuldeisers. Elke uitkering die wordt gedaan door de algemene vergadering moet voldoen aan zowel de netto-actief test als de liquiditeitstest. Onder 'uitkering' verstaat de wetgever niet alleen dividenden, maar ook de uitbetaling van tantièmes aan bestuurders of de inkoop van eigen aandelen.

Artikel 5:142 WVV (De Netto-actief test): Deze test bepaalt dat er geen uitkering mag gebeuren als het netto-actief van de vennootschap negatief is of door de uitkering negatief zou worden. Het netto-actief is het totaalbedrag van de activa, verminderd met de voorzieningen en de schulden.

Artikel 5:143 WVV (De Liquiditeitstest): Het bestuursorgaan moet vaststellen dat de vennootschap, na de uitkering, in staat zal blijven haar schulden te betalen naarmate deze opeisbaar worden over een periode van ten minste twaalf maanden vanaf de datum van de uitkering.

Procedure en Stappen

Het proces om een dividend uit te keren verloopt via een strikt formeel pad. Het negeren van deze stappen kan leiden tot bestuurdersaansprakelijkheid.

• Stap 1: Besluit van de Algemene Vergadering. De aandeelhouders beslissen over de bestemming van de winst. Zij voeren de netto-actief test uit op basis van de laatst goedgekeurde jaarrekening of een recentere staat van activa en passiva.
• Stap 2: De Liquiditeitstest door het Bestuursorgaan. Nadat de algemene vergadering heeft beslist om uit te keren, moet het bestuur formeel bevestigen dat de vennootschap liquide blijft. Dit wordt neergelegd in een bijzonder verslag van het bestuursorgaan.
• Stap 3: Controle door de Commissaris. Indien de vennootschap een commissaris heeft aangesteld, moet deze het verslag van het bestuur controleren en bevestigen of de cijfermatige gegevens in dat verslag getrouw en voldoende zijn.
• Stap 4: Betaling van de Roerende Voorheffing. Binnen de 15 dagen na de toekenning of betaalbaarstelling moet de vennootschap de roerende voorheffing aangeven en storten bij de fiscus.

Bij LawBase adviseren wij cliënten om deze documentatie zeer zorgvuldig te bewaren. Onze experts in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven kunnen u bijstaan bij het opstellen van deze verslagen om juridische risico's te minimaliseren.

Praktische Tips

Bij het plannen van een dividenduitkering is het essentieel om verder te kijken dan enkel de boekhoudkundige cijfers. Hier zijn enkele praktische overwegingen:

• Timing van de uitkering: Maak gebruik van de VVPR-bis regeling indien mogelijk. Dit laat toe om de roerende voorheffing te verlagen van 30% naar 20% of zelfs 15%, mits aan strikte voorwaarden inzake de inbreng in cash en de wachtperiode is voldaan.
• Documentatie: Zorg dat het verslag van de liquiditeitstest gebaseerd is op een realistische cashflowprognose. Een loutere verklaring dat "alles in orde is" volstaat niet bij een eventuele latere faling.
• Intermediaire dividenden: Het WVV staat toe dat dividenden worden uitgekeerd uit de winst van het lopende boekjaar (intermediair dividend) of uit de winst van het vorige boekjaar zolang de jaarrekening nog niet is goedgekeurd (interimdividend). Let hierbij extra op de verslaggevingsverplichtingen.

Kosten en Vergoedingen

De directe kosten van een dividenduitkering zijn voornamelijk fiscaal van aard. In België bedraagt de standaard roerende voorheffing 30%. Er bestaan echter gunstregimes zoals de liquidatiereserve of de reeds genoemde VVPR-bis regeling die de belastingdruk aanzienlijk kunnen verlagen.

Daarnaast moet u rekening houden met de kosten voor juridische en boekhoudkundige ondersteuning. Het opstellen van de verslagen en de notulen van de algemene vergadering vraagt precisie. Bij LawBase bieden we transparante tarieven voor deze diensten. Een videocall is gratis om uw situatie te bespreken, en voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren betaalt u slechts €50. Wij hebben vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven om u lokaal te ondersteunen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze advocaten ondernemingsrecht dagelijks ontvangen over dividenduitkeringen.