Kapitaalverhoging in BV of NV

Een kapitaalverhoging is een cruciaal instrument voor de groei en overleving van een onderneming. Of u nu vers kapitaal nodig heeft voor een overname, een zware investering in R&D plant, of de solvabiliteit van uw vennootschap wilt versterken na een verlieslatende periode: de procedure moet juridisch waterdicht zijn. Sinds de invoering van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) is er echter een fundamenteel verschil ontstaan tussen de Besloten Vennootschap (BV) en de Naamloze Vennootschap (NV). Waar de NV nog steeds een strikt 'kapitaal' kent, spreekt men bij de BV over een inbreng buiten kapitaal. In dit artikel gidsen wij u door de complexe procedure, geïllustreerd met praktijkvoorbeelden uit onze dagelijkse dossiers bij LawBase.

Stel u de situatie voor van 'TechSolutions BV', een groeiende softwareontwikkelaar uit Gent. Om internationaal door te breken, hebben ze 500.000 euro nodig. Een externe investeerder is bereid dit bedrag in te brengen in ruil voor nieuwe aandelen. Zonder een correcte procedure riskeert het bestuur aansprakelijkheid en kunnen de bestaande aandeelhouders ongewild verwateren. Bij LawBase begeleiden we dergelijke trajecten vanuit onze vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven om deze risico's te mitigeren.

Wettelijk Kader

Het wettelijk kader voor kapitaalverhogingen (of inbrengen) wordt primair beheerst door het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV), in het bijzonder de artikelen 5:120 tot 5:138 voor de BV. Bij de NV blijven de klassieke kapitaalregels van kracht, terwijl de BV sinds 2019 'kapitaalloos' is.

De Besloten Vennootschap (BV): In een BV spreken we niet langer van een kapitaalverhoging in de strikte zin, maar van een 'uitgifte van nieuwe aandelen'. Volgens Art. 5:120 WVV is de algemene vergadering bevoegd om tot uitgifte van nieuwe aandelen te beslissen, tenzij de statuten deze bevoegdheid aan het bestuursorgaan hebben gedelegeerd (het zogenaamde toegestaan kapitaal). Een essentieel onderdeel hierbij is het verslag van het bestuursorgaan, waarin de uitgifteprijs en de gevolgen voor de vermogens- en lidmaatschapsrechten van de bestaande aandeelhouders worden toegelicht.

De Naamloze Vennootschap (NV): Hier blijft het begrip 'maatschappelijk kapitaal' centraal staan. Elke verhoging vereist een statutenwijziging voor een notaris. Het WVV legt strenge regels op inzake de bescherming van het kapitaal om schuldeisers te vrijwaren. Wanneer de inbreng niet in geld maar in natura gebeurt (bijvoorbeeld een bedrijfspand of een klantenportefeuille), is een verslag van een bedrijfsrevisor verplicht (Art. 7:179 WVV).

Praktische Tips

Uit onze ervaring bij LawBase merken we dat de voorbereiding vaak belangrijker is dan de akte zelf. Hier zijn enkele concrete tips:

• Let op het voorkeursrecht: Bestaande aandeelhouders hebben wettelijk een voorkeursrecht bij een verhoging in geld. Wilt u een nieuwe investeerder aantrekken? Dan moet dit voorkeursrecht expliciet worden opgeheven door de algemene vergadering, ondersteund door een omstandig verslag van het bestuur.
• Waardering is key: In een dossier in onze vestiging in Antwerpen zagen we hoe een foutieve waardering leidde tot een bittere strijd tussen minderheidsaandeelhouders. Gebruik objectieve criteria (EBITDA-multiples, DCF-methode) om de uitgifteprijs te verantwoorden.
• Inbreng in natura: Brengt u een onroerend goed in? Houd rekening met de registratierechten en de noodzaak van een revisoraal verslag. Dit proces duurt vaak langer dan een inbreng in geld.
• Toegestaan kapitaal: Voorzie in uw statuten de mogelijkheid voor het bestuur om het kapitaal te verhogen zonder telkens een algemene vergadering bijeen te roepen. Dit verhoogt de slagkracht van uw onderneming aanzienlijk.

Procedure en Stappen

De procedure voor een kapitaalverhoging volgt meestal dit stappenplan:

• Stap 1: Voorstel van het bestuur: Het bestuursorgaan stelt een verslag op waarin de noodzaak van de operatie wordt uitgelegd en de uitgifteprijs wordt verantwoord.
• Stap 2: Verslag van de commissaris/revisor: Bij een inbreng in natura of bij opheffing van het voorkeursrecht is vaak een extern verslag nodig om de waardering te bevestigen.
• Stap 3: Bijeenroeping Algemene Vergadering: De aandeelhouders worden opgeroepen met een specifieke agenda.
• Stap 4: Notariële Akte: Aangezien een kapitaalverhoging de statuten wijzigt, is een passage bij de notaris verplicht.
• Stap 5: Vaststelling van de storting: De gelden moeten op een bijzondere geblokkeerde rekening staan vóór de akte wordt verleden.
• Stap 6: Publicatie: De wijziging wordt neergelegd ter griffie van de ondernemingsrechtbank en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Onze advocaten in Leuven en Hasselt kunnen u bijstaan bij het opstellen van de nodige verslagen en de coördinatie met de notaris.

Kosten en Vergoedingen

Een kapitaalverhoging brengt diverse kosten met zich mee waar u vooraf rekening mee moet houden:

• Notariskosten: Het ereloon van de notaris is wettelijk vastgelegd, maar de bijkomende kosten (aktekosten, recht op geschriften) variëren naargelang de complexiteit.
• Publicatiekosten: De kosten voor publicatie in het Belgisch Staatsblad bedragen ongeveer €180 tot €250 (excl. BTW).
• Revisorkosten: Bij een inbreng in natura moet u rekenen op een ereloon voor de bedrijfsrevisor, vaak tussen de €1.500 en €5.000, afhankelijk van de omvang van de inbreng.
• Juridische begeleiding: LawBase hanteert transparante tarieven voor de redactie van de verslagen en de begeleiding van de procedure.

Wilt u een exacte inschatting voor uw situatie? LawBase heeft 6 kantoren: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis om uw dossier te bespreken, een fysieke consultatie op een van onze kantoren kost €50 voor 30 minuten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze cliënten stellen over dit onderwerp.