Winstuitkering en Dividendbeleid in een BV: Wat u moet weten

Inleiding

Als ondernemer in een Besloten Vennootschap (BV) is het uitkeren van winsten een belangrijk moment. Het stelt u in staat uw investeringen te belonen en de vruchten van uw harde werk te plwerken. Echter, de regels rond winstuitkering en dividendbeleid zijn complex en vereisen een grondige kennis van de Belgische wetgeving. Een verkeerde aanpak kan leiden tot ernstige juridische en financiële gevolgen voor de vennootschap en haar bestuurders. Bij LawBase, met onze kantoren in steden zoals Brugge, Gent en Antwerpen, merken we regelmatig dat hierover veel vragen bestaan.

Dit artikel duikt dieper in de materie van winstuitkering en dividendbeleid binnen een BV, met een focus op de Belgische context. We bespreken de cruciale stappen, de wettelijke vereisten en de valkuilen die u moet vermijden. Het is essentieel om hierbij het juiste juridisch advies in te winnen om ervoor te zorgen dat uw vennootschap compliant blijft en u niet voor onaangename verrassingen komt te staan.

Wat is winstuitkering en dividendbeleid?

Een winstuitkering is, zoals de naam al doet vermoeden, het proces waarbij de winsten die een vennootschap heeft gemaakt, worden uitgekeerd aan haar aandeelhouders. De meest voorkomende vorm van winstuitkering is het dividend. Een dividend is een deel van de nettowinst van een vennootschap dat wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders, meestal in verhouding tot hun aandelenbezit.

Het dividendbeleid van een vennootschap omvat de strategie en de regels die de vennootschap hanteert bij het beslissen over en het uitvoeren van winstuitkeringen. Dit beleid moet een evenwicht vinden tussen het belonen van aandeelhouders en het behouden van voldoende middelen binnen de vennootschap voor verdere investeringen, groei en het dekken van operationele kosten. Een goed doordacht dividendbeleid is cruciaal voor de financiële gezondheid en stabiliteit van de BV op lange termijn.

Naast dividenden zijn er ook andere vormen van winstuitkering, zoals de uitkering van reserves of de terugbetaling van inbreng. Echter, in de praktijk zijn dividenden de meest voorkomende en meest gereguleerde vorm, zeker binnen de context van de BV.

Juridisch kader in België

Het Belgische Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) heeft de regels voor winstuitkering in een BV aanzienlijk gewijzigd, met name door de invoering van de balanstest en de liquiditeitstest. Deze tests zijn ingevoerd om de bescherming van schuldeisers te vergroten en de financiële gezondheid van de vennootschap te waarborgen.

Relevante wetgeving

Het WVV, in werking getreden op 1 mei 2019, vormt de basis voor de regels inzake winstuitkering. De belangrijkste artikelen die hierop betrekking hebben, zijn:

• Artikel 5:141 WVV (balanstest): Dit artikel bepaalt dat de algemene vergadering geen uitkering mag doen indien het nettoactief van de vennootschap na de uitkering negatief zou worden, of indien het nettoactief lager zou zijn dan het bedrag van het gestorte kapitaal (indien van toepassing) en de statutair onbeschikbare reserves. Kortom, de vennootschap moet na de uitkering nog steeds voldoende eigen vermogen hebben.
• Artikel 5:142 WVV (liquiditeitstest): Dit artikel vereist dat het bestuur van de BV een redelijkerwijs te verwachten liquiditeitspositie van de vennootschap beoordeelt. De uitkering mag alleen plaatsvinden als de vennootschap na de uitkering in staat blijft haar opeisbare schulden te voldoen gedurende een periode van ten minste twaalf maanden. Dit is een fundamentele wijziging ten opzichte van de vroegere wetgeving en legt een grote verantwoordelijkheid bij het bestuur.
• Artikel 5:143 WVV (aansprakelijkheid bestuurders): Bestuurders die een uitkering goedkeuren in strijd met de balanstest of liquiditeitstest, kunnen persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor de terugbetaling van de onrechtmatig verrichte uitkering, vermeerderd met de wettelijke interesten. Dit onderstreept het belang van zorgvuldigheid en het inwinnen van deskundig juridisch advies.

Deze bepalingen zijn van dwingend recht, wat betekent dat er niet van mag worden afgeweken, zelfs niet via de statuten van de vennootschap. Het is dan ook cruciaal om deze regels strikt te volgen om problemen met de rechtbank te vermijden.

Recente rechtspraak

Sinds de invoering van het WVV is er nog niet veel spraakmakende rechtspraak over de balanstest en liquiditeitstest verschenen, gezien de relatief korte periode. Echter, de tendens is duidelijk: rechtbanken zullen streng toezien op de naleving van deze regels. Casussen waarbij bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, zullen naar verwachting toenemen indien de tests niet correct worden uitgevoerd. Dit maakt het des te belangrijker om proactief te handelen en de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen. Een advocaat gespecialiseerd in ondernemingsrecht, zoals die bij LawBase in Sint-Niklaas of Leuven, kan u helpen bij het interpreteren van de meest recente ontwikkelingen in de rechtspraak.

Praktische gevolgen

Voor u als ondernemer heeft de nieuwe wetgeving duidelijke praktische gevolgen. Het proces van winstuitkering is niet langer een louter boekhoudkundige aangelegenheid, maar vereist een grondige analyse en besluitvorming door het bestuur.

1. Voorbereiding door het bestuur: Voordat de algemene vergadering besluit tot een uitkering, moet het bestuur de balanstest en de liquiditeitstest uitvoeren. Dit betekent dat zij niet alleen de jaarrekening moeten bestuderen, maar ook een vooruitblik moeten maken op de financiële situatie van de vennootschap voor de komende twaalf maanden. Dit vereist een degelijke financiële planning en forecasting.
2. Documentatie: De resultaten van de liquiditeitstest moeten schriftelijk worden vastgelegd in een verslag van het bestuur. Dit verslag moet de motivering bevatten waarom het bestuur van mening is dat de vennootschap na de uitkering haar schulden zal kunnen blijven voldoen. Dit document is een cruciaal bewijsstuk bij eventuele betwistingen.
3. Besluitvorming door de algemene vergadering: De algemene vergadering kan pas tot een uitkering besluiten nadat het bestuur positief advies heeft gegeven op basis van de uitgevoerde tests. Het bestuur kan een voorgestelde uitkering weigeren als de tests negatief zijn, zelfs als de algemene vergadering dit wel zou willen.
4. Impact op financiering: Een agressief dividendbeleid kan de financiële positie van de BV verzwakken, wat gevolgen kan hebben voor het verkrijgen van externe financiering. Banken en investeerders kijken kritisch naar de beschikbare liquide middelen en het eigen vermogen van een vennootschap.
5. Fiscale aspecten: Vergeet niet de fiscale implicaties van een winstuitkering. Dividenden zijn in principe onderworpen aan roerende voorheffing, hoewel er uitzonderingen en gunstregimes kunnen bestaan (zoals de VVPR-bis regeling). Een fiscaal expert of uw advocaat van LawBase in Tongeren kan u hierover adviseren.

Wat kunt u doen?

Om te zorgen dat uw winstuitkering of dividendbeleid in lijn is met de Belgische wetgeving, kunt u de volgende stappen ondernemen:

1. Regelmatige financiële analyse: Zorg voor een up-to-date en accuraat financieel beheer. Dit omvat niet alleen de jaarrekening, maar ook tussentijdse rapporten en liquiditeitsplanningen.
2. Grondige uitvoering van de tests: Laat de balanstest en liquiditeitstest zorgvuldig uitvoeren door het bestuur. Documenteer de bevindingen nauwkeurig in een verslag. Bij twijfel, schakel een accountant of juridisch adviseur in.
3. Statuten controleren en aanpassen: Hoewel de regels van dwingend recht zijn, kunnen de statuten wel bepalingen bevatten die de mogelijkheden tot uitkering verder beperken of specifieke procedures voorschrijven. Controleer of uw statuten up-to-date zijn met het WVV.
4. Professioneel advies inwinnen: Aangezien de aansprakelijkheid van bestuurders aanzienlijk is, is het raadzaam om juridisch advies in te winnen bij een gespecialiseerde advocaat. Een advocatenkantoor zoals LawBase kan u begeleiden bij het volledige proces, van de voorbereiding van de beslissing tot de uiteindelijke uitkering. Dit kan u later veel problemen en een mogelijke rechtszaak besparen.
5. Communicatie met aandeelhouders: Transparante communicatie met aandeelhouders over het dividendbeleid en de redenen voor wel of geen uitkering is essentieel voor goede governance en het vermijden van conflicten.

Hulp nodig? LawBase staat klaar

Het navigeren door de complexiteit van winstuitkering en dividendbeleid in een BV vereist expertise en zorgvuldigheid. Bij LawBase hebben we een team van ervaren advocaten gespecialiseerd in ondernemingsrecht dat u hierbij kan begeleiden. Of u nu vragen heeft over de balanstest, de liquiditeitstest, de aansprakelijkheid van bestuurders of het opstellen van een passend dividendbeleid, wij bieden u graag helder en praktisch juridisch advies.

Neem gerust contact op met een van onze kantoren voor een vrijblijvende eerste inschatting van uw situatie. U vindt ons in Brugge, Gent, Antwerpen (Mortsel), Sint-Niklaas, Tongeren (Limburg) en Leuven. Onze advocaten zijn er om u te voorzien van de juridische hulp die u nodig heeft, zodat u zich kunt concentreren op het succes van uw onderneming. Een gratis consultatie is vaak de eerste stap naar een geruststellende oplossing en het voorkomen van toekomstige juridische procedures.