Successierechten Berekenen 2026 — Gratis Erfbelasting Calculator

Successierechten heten in Vlaanderen officieel erfbelasting. Het is een gewestelijke belasting: de tarieven, de categorieën en de vrijstellingen verschillen tussen Vlaanderen (art. 2.7.4.1.1 VCF), Brussel (art. 48 W.Succ. Brussel) en Wallonië (art. 48 C.Succ.W.). Bevoegd is het gewest van de laatste fiscale woonplaats van de overledene; woonde die de laatste vijf jaar in meerdere gewesten, dan geldt het gewest waar hij binnen die periode het langst woonde.

Het bedrag hangt af van drie zaken: wat u erft, uw verwantschap met de overledene en dat bevoegde gewest. De erfbelasting wordt berekend per erfgenaam, op zijn netto-aandeel — de schulden van de nalatenschap worden eerst afgetrokken.

Eén verwarring willen we meteen wegnemen: ouders zijn erfgenamen in de rechte lijn, in alle drie de gewesten. Zij vallen dus onder hetzelfde gunstige tarief als kinderen en de partner, en niet onder de categorie van de broers en zussen of onder 'alle anderen'. Dat verschil bedraagt in de praktijk tientallen procentpunten.

De Vlaamse tarieven voor de rechte lijn en de partner zijn 3 % tot € 50.000, 9 % tot € 250.000 en 27 % daarboven. Het bijzondere van art. 2.7.4.1.1 VCF is dat die schijven twee keer lopen: één keer op het roerend gedeelte en één keer op het onroerend gedeelte van de verkrijging. U doorloopt de goedkope schijven dus twee keer, wat de belasting merkbaar drukt. Voor de andere categorieën gebeurt die splitsing niet.

Voor broers en zussen geldt 25 % tot € 35.000, 30 % tot € 75.000 en 55 % daarboven. Voor alle anderen gaat het om 25 %, 45 % en 55 %, maar met een belangrijke bijzonderheid: de belasting wordt eerst berekend op het totaal van alle verkrijgingen in die categorie samen en daarna omgeslagen over de erfgenamen naar verhouding van hun deel. Die omslagregel duwt ook kleine legaten aan niet-verwanten snel naar de hoogste schijf.

Twee vrijstellingen zijn cumuleerbaar voor de langstlevende partner. De gezinswoning wordt uit de grondslag gehaald — de waarde verdwijnt vóór de tarieftoepassing en niet als bedrag ná de berekening. Bij een progressief tarief is dat een wezenlijk verschil: ook de duurste schijven vallen weg. Daarnaast geldt een voetvrijstelling van € 75.000 op het roerend gedeelte voor de partner; die werkt op het roerend, de woningvrijstelling op het onroerend gedeelte.

Sinds 1 januari 2026 bestaat de singlevermindering: een alleenstaande zonder kinderen wordt belast aan 3 % op de eerste € 50.000, 9 % op de volgende € 50.000 en daarboven aan het gewone tarief van 55 %. Deze regeling vervangt de vroegere vriendenerfenis.

Brussel stelt sinds 1 januari 2024 feitelijk samenwonenden voor het tarief gelijk met partners. Let op de grens van die gelijkstelling: de vrijstelling van de gezinswoning in Brussel blijft voorbehouden aan gehuwden en wettelijk samenwonenden. Feitelijk samenwonenden genieten dus het partnertarief, maar niet de woningvrijstelling.

In Wallonië wijzigt op korte termijn niets: de hervorming van de erfbelasting treedt pas op 1 januari 2028 in werking. Tot dan blijven de bestaande Waalse tarieven en vrijstellingen van art. 48 C.Succ.W. onverkort gelden. Wie een Waalse nalatenschap plant, rekent dus met het huidige stelsel.

Anders dan in Vlaanderen wordt de nalatenschap in Brussel en Wallonië voor de rechte lijn en de partner niet in een roerend en een onroerend gedeelte gesplitst: de schijven lopen er één keer over het geheel.

De overdracht van een familiale onderneming of vennootschap geniet een gunstregime. In Vlaanderen en Brussel bedraagt het vlakke tarief 3 % in de rechte lijn en voor de partner en 7 % voor alle anderen. In Wallonië is de overdracht aan 0 % belast.

Het gunstregime is voorwaardelijk. De activiteit moet gedurende drie jaar na het overlijden worden voortgezet, het kapitaal mag in die periode niet verminderen en de aandelen moeten in de familie blijven. Wordt een voorwaarde niet nageleefd, dan wordt het gewone progressieve tarief nagevorderd, met interest.

Sinds 1 januari 2026 sluit Vlaanderen bovendien residentieel vastgoed uit van het gunstregime: een vennootschap die in hoofdzaak woningen aanhoudt, komt niet langer in aanmerking. Laat die kwalificatie vooraf nakijken; ze wordt in de praktijk het vaakst betwist.

De aangifte van nalatenschap moet worden ingediend binnen vier maanden na een overlijden in België, vijf maanden bij een overlijden elders in Europa en zes maanden daarbuiten. De belasting is betaalbaar binnen twee maanden na het aanslagbiljet. Bij een laattijdige aangifte of betaling volgen nalatigheidsinterest en een belastingverhoging.

Plannen kan de druk verlagen. Een schenking tijdens het leven wordt doorgaans aan een vlak tarief belast; vergelijk uw situatie met onze Schenkingsrechten Calculator, die per gewest de schenkbelasting naast de erfbelasting zet. Houd bij opeenvolgende onroerende schenkingen rekening met het progressievoorbehoud van drie jaar, en bij een niet-geregistreerde bankgift met de verdachte periode: overlijdt de schenker binnen die termijn, dan volgt alsnog de volle erfbelasting.

Wie de wettelijke verdeling wil kennen vóór hij fiscaal optimaliseert, gebruikt de Erfenis Simulator. Koopt u vastgoed uit een nalatenschap of komt er een verdeling tussen erfgenamen aan te pas, dan is de Registratierechten Calculator het juiste instrument, met inbegrip van het verdeelrecht.

De calculator geeft een indicatieve berekening met een overzicht per tariefschijf, per gewest en per vrijstelling. U ontvangt die berekening per e-mail, met de wetsartikelen erbij.

Erfrecht laat zich zelden in één berekening samenvatten. Vruchtgebruik en blote eigendom, samengestelde gezinnen, buitenlandse goederen, levensverzekeringen en ondernemingsvermogen wijzigen de uitkomst vaak grondig. Wil u nagaan hoe uw dossier concreet uitvalt, dan bespreekt u de berekening met één van onze erfrecht advocaten.

Bezorg ons uw stukken via nieuw dossier of per e-mail op advocaten@lawbase.be, of plan meteen een afspraak in. U weet dan vooraf welke indicatieve kosten aan het gesprek verbonden zijn.