Question 1

Hoe verloopt een strafprocedure in België?

Accepted Answer

Een strafprocedure in België begint meestal met een opsporingsonderzoek door de politie of een gerechtelijk onderzoek onder leiding van een onderzoeksrechter. Na afronding van het onderzoek beslist het Openbaar Ministerie over vervolging. De zaak komt dan voor de bevoegde rechtbank: politierechtbank voor overtredingen, correctionele rechtbank voor wanbedrijven, of het Hof van Assisen voor misdaden. Tijdens de zitting heeft u recht op bijstand van een advocaat, mag u getuigen oproepen en kunt u uw verdediging voeren.

Question 2

Kan ik in beroep gaan tegen een strafrechtelijke veroordeling?

Accepted Answer

Ja, tegen vonnissen van de politierechtbank en correctionele rechtbank kunt u hoger beroep aantekenen binnen 30 dagen na de uitspraak (of 40 dagen bij betekening). Het hoger beroep komt dan voor het Hof van Beroep. Tegen arresten van het Hof van Assisen is geen hoger beroep mogelijk, maar wel cassatieberoep bij het Hof van Cassatie binnen 15 dagen. Cassatie beoordeelt alleen of de wet correct is toegepast, niet de feiten.

Question 3

Wat is het verschil tussen gevangenisstraf en voorlopige hechtenis?

Accepted Answer

Voorlopige hechtenis is een vrijheidsberoving vóór de definitieve veroordeling, als uitzonderlijke maatregel om vluchtgevaar, recidive of collusie te voorkomen. De duur wordt afgetrokken van een eventuele latere gevangenisstraf. Gevangenisstraf is de effectieve straf na veroordeling. De voorlopige hechtenis wordt maandelijks door de raadkamer geëvalueerd en kan enkel worden bevolen door een onderzoeksrechter.

Question 4

Wat betekent uitstel van straf (probatie)?

Accepted Answer

Bij uitstel wordt de straf (geheel of gedeeltelijk) niet uitgevoerd gedurende een proefperiode van 1 tot 5 jaar (Art. 8 Probatiewet). U krijgt wel een strafblad. Tijdens de proeftijd moet u zich aan voorwaarden houden zoals een contactverbod, behandeling, of werkstraf. Als u de voorwaarden schendt of een nieuw misdrijf pleegt, kan het uitstel worden herroepen en moet u de straf alsnog uitzitten.

Question 5

Wanneer komt iemand in aanmerking voor opschorting van de uitspraak?

Accepted Answer

Opschorting (Art. 3 Probatiewet) is mogelijk als u geen strafblad heeft voor soortgelijke feiten en de feiten maximaal 5 jaar gevangenisstraf kennen. De rechter spreekt dan geen straf uit, enkel een schuldverklaring. Na een proeftijd van 1-5 jaar vervalt de zaak en krijgt u géén strafblad. Dit is vaak mogelijk bij first offenders met verzachtende omstandigheden of bij minder ernstige feiten.

Question 6

Hoe werkt elektronisch toezicht (enkelbandstraf)?

Accepted Answer

Elektronisch toezicht is een strafuitvoeringsmodaliteit waarbij u een enkelband draagt en thuis moet blijven, behalve voor toegelaten activiteiten zoals werk of behandeling. Dit is mogelijk voor straffen tot 3 jaar (onder voorwaarden). U vraagt dit aan bij de strafuitvoeringsrechtbank. Het Justitiehuis begeleidt u en controleert of u de voorwaarden naleeft. Bij schending kan u alsnog naar de gevangenis moeten.

Question 7

Wat zijn de belangrijkste rechten van een verdachte in een strafzaak?

Accepted Answer

Als verdachte heeft u recht op: bijstand van een advocaat vanaf het eerste politieverhoor (Salduz-wet), het recht om te zwijgen, inzage in het strafdossier, de onschuldpresumptie (onschuldig tot het tegendeel bewezen is), berechting binnen een redelijke termijn, en een openbare en eerlijke procesvoering. Ook heeft u recht op vertolking als u de taal niet beheerst en kunt u getuigen en deskundigen laten oproepen.

Question 8

Wat is het verschil tussen een minnelijke schikking en een gewone strafprocedure?

Accepted Answer

Bij een minnelijke schikking (Art. 216bis Sv.) biedt het Openbaar Ministerie aan om de strafvervolging te stoppen in ruil voor betaling van een geldsom en eventueel andere voorwaarden. Dit kan voor misdrijven met maximaal 5 jaar gevangenisstraf. Het voordeel: geen strafblad en geen proces. Het nadeel: u betaalt vaak een aanzienlijk bedrag en erkent impliciet de feiten. Weigert u, dan volgt een gewone strafprocedure met alle rechten maar ook risico's.

Strafmaat Simulator

Type misdrijf

Veelgestelde Vragen over Strafprocedures