Vennootschap splitsen: opties

Een vennootschap splitsen is een strategische beslissing die vaak wordt genomen in het kader van successieplanning, risicobeheer of de voorbereiding op een verkoop. In de praktijk zien we dat ondernemers hun activiteiten willen opsplitsen om bijvoorbeeld het onroerend goed te scheiden van de operationele risico's, of om verschillende bedrijfstakken onafhankelijk van elkaar te laten groeien. Het Belgische vennootschapsrecht biedt een strikt maar werkbaar kader voor deze herstructureringen.

Bij LawBase begeleiden onze experts in ondernemingsrecht dagelijks ondernemers bij deze complexe processen. Of u nu kiest voor een volledige splitsing, een partiële splitsing of een hiermee gelijkgestelde verrichting, een grondige juridische voorbereiding is essentieel om fiscale en juridische valstrikken te vermijden. In dit artikel lichten we de verschillende opties en de procedurele vereisten toe volgens het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV).

Wettelijk Kader

De juridische basis voor de splitsing van vennootschappen bevindt zich in het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV), meer specifiek in de Artikelen 12:59 tot en met 12:92. Het WVV maakt een onderscheid tussen verschillende vormen van splitsing, waarbij de overdracht van het vermogen onder algemene titel centraal staat.

• De volledige splitsing (Art. 12:59 WVV): Hierbij draagt een vennootschap haar gehele vermogen (rechten en verplichtingen) over aan twee of meer reeds bestaande of nieuw op te richten vennootschappen. De splitsende vennootschap houdt op te bestaan zonder in vereffening te gaan. De aandeelhouders van de oorspronkelijke vennootschap ontvangen in ruil aandelen in de verkrijgende vennootschappen.
• De partiële splitsing (Art. 12:60 WVV): In dit scenario draagt een vennootschap een deel van haar vermogen (bijvoorbeeld een bedrijfstak of een specifieke vastgoedportefeuille) over aan een andere vennootschap. De splitsende vennootschap blijft voortbestaan. Ook hier ontvangen de aandeelhouders van de splitsende vennootschap aandelen in de verkrijgende vennootschap.
• De met splitsing gelijkgestelde verrichting: Dit lijkt op een partiële splitsing, maar de aandelen van de verkrijgende vennootschap worden niet toegekend aan de aandeelhouders van de splitsende vennootschap, maar aan de splitsende vennootschap zelf. Dit wordt vaak gebruikt voor het creëren van een dochtervennootschap.

Het is cruciaal om te begrijpen dat bij een splitsing onder het regime van het WVV alle rechten en verplichtingen automatisch overgaan op de verkrijgende entiteiten. Dit betekent dat lopende contracten, vergunningen en schulden mee overgaan zonder dat de individuele toestemming van elke schuldeiser vereist is, mits de procedure correct wordt gevolgd.

Procedure en Stappen

De procedure voor een splitsing is strikt geformaliseerd om de belangen van aandeelhouders en derden (zoals schuldeisers) te beschermen. De gemiddelde doorlooptijd bedraagt drie tot vier maanden.

• Stap 1: Het Splitsingsvoorstel: Het bestuursorgaan van alle betrokken vennootschappen stelt een splitsingsvoorstel op. Dit document moet minstens zes weken voor de algemene vergadering worden neergelegd bij de griffie van de ondernemingsrechtbank en gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad.
• Stap 2: De Verslaggeving: Er moeten drie belangrijke verslagen worden opgesteld: een omstandig schriftelijk verslag door het bestuursorgaan (waarin de economische en juridische verantwoording wordt toegelicht) en een verslag van een commissaris of revisor over de ruilverhouding van de aandelen.
• Stap 3: Wachtperiode voor Schuldeisers: Gedurende de periode tussen de publicatie en de effectieve beslissing kunnen schuldeisers zekerheden eisen indien zij menen dat hun positie door de splitsing in het gedrang komt.
• Stap 4: De Algemene Vergadering: De aandeelhouders van de betrokken vennootschappen moeten de splitsing goedkeuren met een bijzondere meerderheid (meestal 75% van de stemmen) voor een notaris.
• Stap 5: De Notariële Akte: De splitsing wordt vastgelegd in een authentieke akte. LawBase kan u hierbij ondersteunen door samen te werken met uw of onze vaste notarissen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.

Praktische Tips

Bij het splitsen van een vennootschap komt meer kijken dan enkel het juridische aspect. Hier zijn enkele praktische overwegingen:

• Fiscale neutraliteit: Zorg ervoor dat de splitsing voldoet aan de voorwaarden van de 'fiscale continuïteit'. Dit betekent dat de verrichting moet plaatsvinden op basis van zakelijke overwegingen (zoals herstructurering of rationalisatie) en niet louter om belastingen te ontwijken. Indien niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan de fiscus de splitsing belasten als een liquidatie.
• Personeel: Indien er werknemers verbonden zijn aan de overgedragen bedrijfstak, moet rekening worden gehouden met CAO nr. 32bis, die de rechten van werknemers beschermt bij de overgang van een onderneming.
• Contracten: Hoewel er sprake is van een overdracht onder algemene titel, bevatten veel commerciële contracten een 'change of control' clausule. Controleer deze vooraf om ongewenste contractbeëindigingen te vermijden.
• Waardebepaling: Een correcte ruilverhouding is essentieel om discussies tussen aandeelhouders en problemen met de fiscus te voorkomen. Schakel tijdig een expert in voor een objectieve waardering.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze advocaten kunnen u adviseren over de meest optimale structuur voor uw specifieke situatie.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor een splitsing zijn afhankelijk van de complexiteit en de omvang van de vennootschap. U moet rekening houden met de volgende kostenposten:

• Erelonen van de advocaat: Voor het opstellen van het splitsingsvoorstel, de verslagen van het bestuursorgaan en de algemene juridische begeleiding.
• Kosten voor de bedrijfsrevisor: Voor de controle op de ruilverhouding en de waardering van de inbreng.
• Notariskosten: Voor het verlijden van de authentieke akte en de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
• Registratierechten: Hoewel veel splitsingen fiscaal neutraal kunnen, zijn er vaste rechten verschuldigd voor de registratie van de akte.

Bij LawBase hanteren we transparante tarieven. Een eerste verkennend gesprek via videocall is gratis. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren betaalt u slechts €50.

Veelgestelde Vragen

• Wat is het verschil tussen een splitsing en een afsplitsing? Bij een volledige splitsing verdwijnt de oorspronkelijke vennootschap. Bij een afsplitsing (partiële splitsing) blijft de oorspronkelijke vennootschap bestaan en wordt slechts een deel van het vermogen overgedragen.
• Hoe lang duurt een splitsingsprocedure gemiddeld? Reken op een minimumtermijn van 3 tot 4 maanden, rekening houdend met de wettelijke wachttermijnen en de voorbereiding van de verslagen.
• Kan een splitsing met terugwerkende kracht gebeuren? Ja, op boekhoudkundig vlak kan men een retroactiviteitsclausule opnemen, maar dit is beperkt (meestal tot de eerste dag van het lopende boekjaar).
• Moeten alle aandeelhouders akkoord gaan? Nee, een meerderheid van 75% van de stemmen op de algemene vergadering is doorgaans voldoende, mits de aanwezigheidsquota worden gerespecteerd.
• Wat gebeurt er met de schulden van de vennootschap? Schulden gaan over naar de verkrijgende vennootschap(pen) volgens de verdeling in het splitsingsvoorstel. De wet voorziet echter in een hoofdelijke aansprakelijkheid van de betrokken vennootschappen voor schulden die bestonden voor de splitsing, binnen bepaalde grenzen.