Herstelexamens na rijbewijsintrekking
Alles wat u moet weten over herstelexamens na een rijverbod: procedure, kosten, wettelijk kader volgens Art. 38 Wegverkeerswet en praktische tips om uw rijbewijs terug te krijgen.

Mr. Peter-Jan De Meulenaere
Advocaat • Orde van Vlaamse Balies • Universiteit Gent
Wettelijk Kader
Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:
- •
Heeft u onlangs een brief van het parket ontvangen of bent u door de politierechter veroordeeld tot een rijverbod met de verplichting om herstelexamens af te leggen? Dat is even slikken. Een intrekking van het rijbewijs is op zich al vervelend genoeg, maar de extra drempel van examens zorgt vaak voor heel wat onzekerheid. Geen zorgen, u bent zeker niet de enige die dit overkomt. Bij LawBase begeleiden we dagelijks bestuurders die hun weg terug naar het verkeer zoeken. In dit artikel leggen we u haarfijn uit wat u kunt verwachten, hoe de procedure verloopt en hoe u zich het beste kunt voorbereiden om zo snel mogelijk weer veilig de baan op te gaan.
Kosten en Vergoedingen
Wanneer de rechter beslist dat u herstelexamens moet afleggen, komen daar helaas ook kosten bij kijken. Het is belangrijk om te weten dat deze kosten volledig voor uw eigen rekening zijn, bovenop de eventuele geldboete die u reeds heeft gekregen. De tarieven voor de examens worden jaarlijks geïndexeerd, dus de exacte bedragen kunnen licht variëren.
- Theoretisch herstelexamen: Dit kost doorgaans rond de €17 tot €20.
- Praktisch herstelexamen: Voor het praktijkexamen met uw eigen voertuig betaalt u ongeveer €40 tot €50.
- Medische en psychologische proeven: Dit zijn vaak de duurste onderdelen. Reken op ongeveer €100 per onderzoek (totaal dus ± €200).
Belangrijk advies: Controleer altijd uw rechtsbijstandsverzekering. Hoewel de boetes en de kosten van de examens zelf nooit gedekt worden door een verzekering, worden de kosten voor uw advocaat bij de politierechtbank vaak wél volledig vergoed. LawBase kan u helpen bij het nagaan of u recht heeft op gratis juridische bijstand via uw verzekeraar. Heeft u vragen over uw specifiek dossier? Onze advocaten in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven staan voor u klaar. Een eerste videocall is bij ons altijd gratis, en voor een fysieke consultatie van 30 minuten betaalt u slechts €50.
Procedure en Stappen
De weg naar het terugkrijgen van uw rijbewijs volgt een vast stramien. Het begint allemaal bij de uitspraak van de politierechter. Zodra het vonnis definitief is (na de beroepstermijn), zal het Openbaar Ministerie (het Parket) de uitvoering opstarten.
- Stap 1: De Kennisgeving. U ontvangt een brief van de politie of het parket waarin staat wanneer uw rijverbod precies ingaat. In diezelfde periode moet u aangeven in welk examencentrum u de proeven wilt afleggen.
- Stap 2: De Medische en Psychologische proeven. Voordat u aan de theoretische of praktische examens mag deelnemen, moet u vaak eerst medisch en psychologisch geschikt worden verklaard. Een arts controleert uw fysieke toestand, terwijl een psycholoog kijkt naar uw attitudes in het verkeer.
- Stap 3: Het Theoretisch Examen. Dit is vergelijkbaar met het examen dat u aflegde toen u uw rijbewijs voor het eerst behaalde. U moet bewijzen dat u de wegcode nog steeds tot in de puntjes beheerst.
- Stap 4: Het Praktisch Examen. Tijdens een rit met een examinator wordt beoordeeld of u nog steeds technisch vaardig bent en of u de verkeersregels in de praktijk correct toepast.
- Stap 5: Teruggave van het rijbewijs. Pas als u voor alle opgelegde proeven bent geslaagd én de periode van het rijverbod is verstreken, mag u uw rijbewijs weer ophalen bij de gemeente.
Wettelijk Kader
De basis voor het opleggen van herstelexamens vinden we terug in de Wegverkeerswet, meer specifiek in Artikel 38. Volgens dit artikel heeft de rechter de bevoegdheid (en in sommige gevallen zelfs de verplichting) om het herstel van het recht tot sturen afhankelijk te maken van het slagen voor één of meer examens.
Er zijn situaties waarin de rechter verplicht is om herstelexamens op te leggen, bijvoorbeeld bij jonge bestuurders (minder dan 2 jaar hun rijbewijs) die een zware overtreding begaan. Voor ervaren bestuurders is het vaak een facultatieve maatregel die de rechter gebruikt als hij oordeelt dat er een risico is op herhaling of als de overtreding zeer ernstig was (zoals rijden onder invloed van alcohol of drugs, of extreme snelheidsovertredingen).
Artikel 38 stelt duidelijk dat het rijverbod pas eindigt wanneer de betrokkene voldaan heeft aan de opgelegde voorwaarden. Dit betekent dat als u niet slaagt voor uw examens, uw rijverbod in theorie voor onbepaalde duur kan blijven duren. Daarom is een goede juridische verdediging bij de politierechter cruciaal om de impact van deze maatregelen te beperken.
Praktische Tips
Het vooruitzicht van herstelexamens kan stressvol zijn, maar een goede voorbereiding is het halve werk. Hier zijn enkele tips van onze experts:
- Onderschat het theoretisch examen niet: De wegcode verandert regelmatig. Wat tien jaar geleden gold, is vandaag misschien anders. Koop een actueel handboek of oefen online.
- Wees eerlijk tijdens het psychologisch onderzoek: De psycholoog is er niet om u te straffen, maar om te zien of u begrijpt waarom het misging. Een defensieve of agressieve houding werkt meestal averechts.
- Plan uw afspraken tijdig: Er kunnen wachtlijsten zijn bij de erkende instellingen voor de medische en psychologische proeven. Begin direct met regelen zodra u de documenten ontvangt.
- Schakel een advocaat in vóór de zitting: Soms kunnen we de rechter overtuigen om geen herstelexamens op te leggen, of de proeven te beperken tot enkel het theoretisch examen. Dit bespaart u veel tijd en geld.
Bij LawBase hebben we kantoren verspreid over heel Vlaanderen. Of u nu in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven woont, er is altijd een specialist in de buurt die uw taal spreekt en de lokale rechtbanken kent.
Veelgestelde Vragen
Hieronder vindt u de antwoorden op de meest prangende vragen die wij dagelijks krijgen over herstelexamens.
Dichtstbijzijnde kantoor: LawBase Brugge(West-Vlaanderen)
Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge
Veelgestelde vragen
Gerelateerde Artikelen
Alle expertiseStrafblad verkeersovertreding
Komt een verkeersovertreding op uw strafblad? Leer alles over het Centraal Strafregister, het uittreksel voor werkgevers en hoe u een vermelding kunt vermijden.
GSM achter stuur
Alles over gsm-boetes in België (2024): kosten van €174 tot €4.000, rijverbod en de strikte regels van Wegcode Art. 8.4. Lees hoe u een boete vermijdt.
Doorrijden na ongeval
Is doorrijden na een ongeval altijd vluchtmisdrijf? Ontdek de straffen volgens Art. 33 Wegverkeerswet en lees wat u moet doen om een veroordeling te voorkomen.