Parkeerboete aanvechten: hoe doe je dat?

Een parkeerboete, juridisch vaak gekwalificeerd als een retributie of een administratieve sanctie, kan een aanzienlijke bron van frustratie vormen. Hoewel velen geneigd zijn de boete onmiddellijk te betalen om verdere administratieve rompslomp te vermijden, zijn er tal van situaties waarin een bezwaar juridisch gegrond is. Of het nu gaat om een defecte parkeermeter, een onduidelijke signalisatie of een foutieve registratie door een scan-auto, de Belgische wetgeving voorziet in specifieke rechtsmiddelen om onterechte retributies aan te vechten.

Bij LawBase begeleiden onze specialisten in het verkeersrecht cliënten bij het navigeren door de complexe regelgeving die de publieke ruimte beheerst. Het is essentieel om te begrijpen dat de procedure voor het aanvechten van een parkeerretributie verschilt van die van een strafrechtelijke boete voor een verkeersovertreding. In dit artikel zetten wij de juridische krijtlijnen uit en bieden wij u een leidraad voor een succesvolle betwisting.

Procedure en Stappen

Wanneer u besluit een parkeerboete aan te vechten, is het cruciaal om de juiste procedurele stappen te volgen. Een fout in de vormvereisten kan immers leiden tot een onontvankelijkheid van uw verweer, ongeacht de inhoudelijke argumenten.

• Stap 1: Verzamelen van bewijsmateriaal: Onmiddellijk na de vaststelling dient u bewijzen te verzamelen. Maak foto's van de locatie, de signalisatie (verkeersborden), de parkeermeter (indien defect) en de positie van uw voertuig. Indien er getuigen zijn, noteer hun contactgegevens.
• Stap 2: Analyse van de aard van de boete: Maak het onderscheid tussen een retributie (geen parkeergeld betaald) en een onmiddellijke inning (geparkeerd waar het verboden is). Een retributie wordt meestal uitgevaardigd door een privéparkeerbedrijf of de gemeentelijke parkeerdienst, terwijl een GAS-boete of onmiddellijke inning door de politie wordt afgehandeld.
• Stap 3: Het indienen van een bezwaarschrift: U dient een schriftelijk en gemotiveerd bezwaar in bij de instantie die de boete heeft opgelegd. Dit moet gebeuren binnen de termijn vermeld op het aanslagbiljet (meestal 15 tot 30 dagen). Vermeld duidelijk het referentienummer, uw kentekenplaat en de juridische gronden van uw betwisting.
• Stap 4: De beslissing van de administratie: De bevoegde instantie zal uw bezwaar onderzoeken. Zij kunnen de boete seponeren of handhaven. Bij een negatieve beslissing ontvangt u doorgaans een gemotiveerd antwoord.
• Stap 5: Beroep bij de rechtbank: Indien uw bezwaar wordt afgewezen en u bent overtuigd van uw gelijk, kan u de zaak voorleggen aan de Politierechtbank (voor strafrechtelijke inbreuken en GAS-boetes) of de burgerlijke rechter (voor retributies).

Het is raadzaam om bij complexe dossiers juridische bijstand te zoeken. LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Wettelijk Kader

De juridische grondslag voor parkeren in België is tweeledig en wordt beheerst door zowel de federale Wegcode als lokale gemeentelijke reglementen. Het is deze dualiteit die vaak voor verwarring zorgt bij weggebruikers.

De Wegcode (Koninklijk Besluit van 1 december 1975): De Wegcode bepaalt waar het verboden is te parkeren of stil te staan (bijv. op een zebrapad, voor een inrit, of bij een bord E1/E3). Overtredingen van deze bepalingen zijn strafrechtelijke inbreuken die leiden tot een onmiddellijke inning of een proces-verbaal.

Gemeentelijke Autonomie en Retributies: Gemeenten hebben de bevoegdheid om parkeren op hun grondgebied te reguleren via retributiereglementen. Wanneer u parkeert in een zone waar betaald parkeren geldt (bijv. blauwe zone of betalende zone) en u betaalt niet, dan sluit u stilzwijgend een overeenkomst met de gemeente. De 'boete' die u ontvangt, is juridisch gezien een 'retributie' of een vergoeding voor het gebruik van de openbare weg.

GAS-wetgeving: Sinds enkele jaren kunnen gemeenten bepaalde verkeersovertredingen (zoals stilstaan- en parkeerovertredingen) ook sanctioneren via Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS). Dit valt onder de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties.

Praktische Tips

Om uw kansen op een succesvolle betwisting te maximaliseren, adviseren onze advocaten het volgende:

• Controleer de retributiebon op materiële fouten: Een foutief gespeld merk van de wagen, een verkeerd adres of een foutieve datum kan in sommige gevallen leiden tot de nietigheid van de vaststelling.
• Overmacht aantonen: Indien u niet kon betalen door een medisch noedgeval of een technisch defect aan het voertuig (dat u onmiddellijk liet herstellen), kan dit als overmacht worden ingeroepen. Zorg voor stavingsstukken zoals een doktersattest of een factuur van de takeldienst.
• Onduidelijke signalisatie: Verkeersborden moeten voldoen aan strikte plaatsingsvoorwaarden. Indien een bord overgroeid is door struikgewas of niet conform de Wegcode is geplaatst, is de beperking niet tegenwerpbaar.
• Betaal niet ondoordacht: Het betalen van de boete wordt vaak beschouwd als een aanvaarding van de overtreding. Indien u wenst te betwisten, doet u dit best vóór betaling, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld in de procedure.
• Gebruik aangetekende zendingen: Hoewel veel gemeenten online portalen hebben, blijft een aangetekend schrijven de veiligste manier om de tijdige verzending van uw bezwaar te bewijzen.

Kosten en Vergoedingen

Het aanvechten van een parkeerboete brengt kostenoverwegingen met zich mee die moeten worden afgewogen tegen het bedrag van de boete zelf (vaak tussen €25 en €120).

Indien u de zaak wint in de administratieve fase, vervalt de boete volledig. Indien u echter naar de Politierechtbank stapt, moet u rekening houden met gerechtskosten en eventueel een rechtsplegingsvergoeding indien u verliest. Daartegenover staat dat u bij winst voor de rechtbank recht kunt hebben op een rechtsplegingsvergoeding die de kosten van uw advocaat (gedeeltelijk) dekt.

Vergeet niet uw rechtsbijstandsverzekering te raadplegen. Veel polisovereenkomsten voor voertuigen bevatten een dekking voor verkeersovertredingen, waardoor de kosten van een advocaat en de procedure volledig door de verzekeraar worden gedragen. LawBase werkt regelmatig samen met alle grote verzekeraars in België.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest prangende vragen met betrekking tot het betwisten van parkeerretributies en -boetes.