Mag je verhuurder domiciliëring verplichten?

U heeft een droomwoning gevonden, het huurcontract ligt voor u op tafel, maar plots valt uw oog op een opvallende clausule: "De huurder is verplicht de maandelijkse huurprijs te voldoen via een automatische domiciliëring." Misschien vraagt u zich af of dit zomaar kan. Heeft u nog wel controle over uw eigen bankrekening? En wat als u een maand later wilt betalen wegens onvoorziene omstandigheden?

Bij LawBase krijgen we deze vraag regelmatig van zowel huurders als verhuurders. In de praktijk zoeken verhuurders vaak naar zekerheid en administratief gemak, terwijl huurders hun financiële autonomie willen behouden. In dit artikel duiken we diep in de Belgische wetgeving om te kijken wat uw rechten en plichten zijn wat betreft de betaalwijze van uw huur.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer we spreken over het betalen van de huur, is het essentieel om te begrijpen dat de huurprijs zelf de belangrijkste kostenpost is. Maar hoe zit het met de kosten verbonden aan de betaalmethode? In België is het principe dat de kosten voor het overmaken van de huur ten laste van de huurder vallen, tenzij anders overeengekomen. Echter, bij een standaard overschrijving of een domiciliëring binnen de SEPA-zone rekenen de meeste Belgische banken geen extra kosten aan.

Als een verhuurder u zou dwingen om een specifieke betaalmethode te gebruiken die extra bankkosten met zich meebrengt (bijvoorbeeld een cheque of een internationale transactie buiten de EU), dan mag u hier kritische vragen bij stellen. De verhuurder mag geen winst maken op de manier waarop u betaalt. Bovendien zijn administratiekosten voor het opstellen van een factuur of het verwerken van een betaling in de meeste gevallen niet toegestaan in de private woninghuur.

Indien u kiest voor een domiciliëring, behoudt u overigens het recht om een betaling via uw bank binnen de acht weken terug te vorderen (het zogenaamde 'reversal' recht). Dit is een belangrijke nuance: zelfs als u de verhuurder toestemming geeft om geld van uw rekening te halen, blijft u beschermd door de Europese bankregels.

Procedure en Stappen

Hoe gaat het er in de praktijk aan toe als een verhuurder vraagt om een domiciliëring? Meestal volgt dit proces deze stappen:

• De onderhandeling: Tijdens het bespreken van het huurcontract stelt de verhuurder de clausule voor. Dit is het moment waarop u als huurder kunt aangeven of u hiermee akkoord gaat.
• Het mandaat: Als u akkoord gaat, moet u een SEPA-mandaat ondertekenen. Dit is een officieel document waarin u uw bank toestemming geeft om de betalingen uit te voeren.
• De uitvoering: De verhuurder biedt de incasso aan bij zijn bank, waarna het bedrag maandelijks rond de afgesproken datum van uw rekening gaat.

Wat als u de clausule al getekend heeft, maar u wilt de domiciliëring stopzetten? Juridisch gezien kunt u een mandaat altijd herroepen bij uw bank. Echter, als het contract expliciet een domiciliëring vereist, pleegt u technisch gezien contractbreuk als u hiermee stopt zonder een alternatieve (tijdige) betaalwijze te voorzien. Het is daarom altijd beter om dit eerst in overleg met de verhuurder aan te passen via een addendum bij het contract.

Heeft u een conflict over de betaalwijze of wordt u onder druk gezet? De advocaten van LawBase staan voor u klaar in onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is bij ons altijd gratis, zodat we uw situatie rustig kunnen inschatten.

Wettelijk Kader

In Vlaanderen wordt de huur van een woning die dient als hoofdverblijfplaats geregeld door het Woninghuurdecreet. Wanneer we de tekst van dit decreet analyseren, zien we dat de wetgever de nadruk legt op de contractuele vrijheid, maar met duidelijke grenzen.

Hoewel het Woninghuurdecreet nergens expliciet verbiedt om een domiciliëring af te spreken, is er een belangrijke juridische nuance. In het algemeen verbintenissenrecht geldt dat een schuld "haalbaar" is en niet "brengbaar", tenzij anders afgesproken. Dit betekent dat de verhuurder de huur moet komen ophalen. In de moderne praktijk is dit echter bijna altijd contractueel omgezet naar een "brengschuld" via overschrijving.

Kan een verhuurder u verplichten? Het antwoord is genuanceerd: hij kan het als voorwaarde stellen in het contract. Als u het contract tekent waarin deze verplichting staat, bent u er in principe door gebonden. Echter, de rechtspraak is vaak streng voor verhuurders die huurders willen uitzetten enkel en alleen omdat ze via een handmatige overschrijving betalen in plaats van via domiciliëring. Zolang de huur stipt en volledig op de rekening van de verhuurder staat, zal een rechter zelden een ernstige tekortkoming vaststellen.

Praktische Tips

Om problemen te vermijden, geven we u graag de volgende tips mee:

• Lees het contract voor ondertekening: Kijk specifiek naar de bepalingen over de betaling. Staat er "domiciliëring" of "bestendige opdracht"? Een bestendige opdracht (doorlopende opdracht) is vaak prettiger voor een huurder omdat u dan zelf de controle behoudt via uw bankapp.
• Stel een alternatief voor: Als u geen domiciliëring wilt, stel dan voor om een bewijs van een bestendige opdracht aan de verhuurder te bezorgen. Zo heeft de verhuurder de zekerheid van een automatische betaling, terwijl u de controle houdt.
• Houd bewijzen bij: Zorg dat u altijd een overzicht heeft van uw betalingen. Bij een domiciliëring gebeurt dit automatisch op uw rekeninguittreksels.
• Communicatie is key: Als u een maand krap bij kas zit, annuleer dan niet zomaar de domiciliëring, maar verwittig de verhuurder en stel een oplossing voor.

Mocht de relatie met uw verhuurder verzuurd zijn door discussies over de betaalwijze, aarzel dan niet om juridisch advies in te winnen. Een fysieke consultatie bij een van onze 6 kantoren (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven) kost slechts €50 voor 30 minuten.

Veelgestelde Vragen