Terug naar Rechtspraak
    Verkeersrecht
    Veroordeling

    Sturen spijts verval: 200 uur werkstraf en vier herstelexamens

    Mr. Peter-Jan De MeulenaerePolitierechtbank Oost-Vlaanderen, afdeling Sint-Niklaas16 februari 2026Gepubliceerd Bijgewerkt 110 weergaven
    Delen:
    Verkeersrecht - Sturen spijts verval: 200 uur werkstraf en vier herstelexamens

    Samenvatting van de Zaak

    Een bestuurder stond bij de Politierechtbank Oost-Vlaanderen, afdeling Sint-Niklaas, terecht voor het besturen van een auto tijdens een lopend verval van het recht tot sturen (sturen spijts verval) en voor onaangepaste snelheid. Voor het sturen spijts verval was er sprake van een wettelijke verzwaring, en voor de snelheidsovertreding van wettelijke herhaling. De beklaagde stemde in met een werkstraf. De rechtbank oordeelde dat beide misdrijven voortkwamen uit 'eenzelfde misdadig opzet' en paste daarom, conform artikel 65 oud Sw., enkel de zwaarste straf toe. De beklaagde werd veroordeeld tot een werkstraf van 200 uur, met een subsidiaire gevangenisstraf van één jaar. Daarnaast legde de rechtbank een verval van het recht tot sturen van 6 maanden op en maakte het herstel van het recht tot sturen afhankelijk van het slagen voor vier herstelexamens: een theoretisch en een praktisch examen, en een medisch en een psychologisch onderzoek.

    Uitkomst:
    Veroordeling

    Kernpunten

    • 1Rijden tijdens een verval van het recht tot sturen (sturen spijts verval) is een zelfstandig misdrijf (art. 48 WVW). In deze zaak legde de rechtbank voor de vermengde feiten een werkstraf van 200 uur en een nieuw verval van zes maanden op.
    • 2De rechtbank kan meerdere verkeersinbreuken die op dezelfde plaats en dag zijn begaan, beschouwen als voortkomend uit 'eenzelfde misdadig opzet', waardoor slechts één (de zwaarste) straf wordt opgelegd.
    • 3De rechtbank bepaalde dat de werkstraf bij niet-uitvoering wordt vervangen door een gevangenisstraf van één jaar.
    • 4De rechtbank maakte het herstel in het recht tot sturen afhankelijk van een theoretisch examen, een praktisch examen, een medisch onderzoek en een psychologisch onderzoek. Ook na afloop van de zes maanden moet aan deze herstelvoorwaarden zijn voldaan.

    Juridische Analyse

    Inleiding: Een Zware Sanctie voor een Hardnekkige Verkeersovertreder

    Dit vonnis van de Politierechtbank Oost-Vlaanderen illustreert de strenge aanpak van bestuurders die niet alleen de verkeersregels negeren, maar ook gerechtelijke beslissingen zoals een verval van het recht tot sturen aan hun laars lappen. De zaak combineert twee veelvoorkomende, maar ernstige verkeersmisdrijven: sturen spijts verval en niet-aangepaste snelheid, beide in een context van herhaling. De analyse van de rechter over de samenloop van misdrijven en de keuze voor een gecombineerde straf van werkstraf, verval van het recht tot sturen en herstelexamens biedt belangrijke inzichten in de straftoemeting in het verkeersrecht.

    Analyse van de Tenlasteleggingen en de Juridische Grondslag

    Tenlastelegging A: Sturen Spijts Verval (Art. 48 Wegverkeerswet)

    De zwaarste tenlastelegging was het sturen spijts verval, strafbaar gesteld door artikel 48 van de Wegverkeerswet (WVW) van 16 maart 1968. Dit misdrijf houdt in dat iemand een motorvoertuig bestuurt terwijl zijn of haar recht tot sturen door een rechterlijke beslissing vervallen is verklaard. Het is een autonoom misdrijf dat de miskenning van het gerechtelijk gezag bestraft en wordt als zeer ernstig beschouwd.

    De tenlastelegging vermeldt dat de beklaagde een personenauto bestuurde tijdens een eerder uitgesproken verval van het recht tot sturen van 45 dagen. De rechtbank verklaarde dit feit bewezen en legde voor de vermengde feiten een werkstraf en een nieuw verval van het recht tot sturen op.

    In deze zaak was voor tenlastelegging A sprake van een wettelijke verzwaring. De dagvaarding verwees hiervoor naar artikel 38, §6 van de oude Wegverkeerswet. Deze verwijzing betreft het verplichte verval en de herstelvoorwaarden, niet een verdubbeling van de hoofdstraf. De rechtbank legde zes maanden verval van het recht tot sturen op en maakte het herstel afhankelijk van twee examens en twee onderzoeken. De dagvaarding steunde de verzwaring bij A uitsluitend op deze bepaling en beriep zich niet op een afzonderlijke verdubbeling van de straffen wegens herhaling van sturen spijts verval.

    Tenlastelegging B: Niet-aangepaste Snelheid (Art. 10.1 Wegcode)

    De tweede tenlastelegging betrof een overtreding van artikel 10.1, 1° van de Wegcode. Dit artikel legt een algemene voorzichtigheidsplicht op: elke bestuurder moet zijn snelheid regelen naargelang de omstandigheden. De bestraffing gebeurde op basis van artikel 29, §1 van de oude WVW. Ook hier was er sprake van wettelijke herhaling, zoals voorzien in artikel 29, §4, derde lid van de oude WVW, waardoor de geldboete voor deze overtreding kon worden verdubbeld. Door de eenheid van opzet werd voor A en B samen echter maar één straf, de zwaarste, opgelegd.

    Eenzelfde Misdadig Opzet en Samenloop van Misdrijven

    Een sleutelelement in de redenering van de rechtbank is de toepassing van de leer van de eenheid van opzet, gebaseerd op artikel 65 oud Sw. Dit principe stelt dat wanneer meerdere misdrijven het gevolg zijn van eenzelfde misdadig voornemen, enkel de zwaarste straf wordt toegepast (de absorptieregel).

    De misdrijven onder de tenlasteleggingen A en B zijn uitgevoerd vanuit eenzelfde misdadig opzet. Daardoor moet de rechtbank voor de tenlasteleggingen samen maar één straf opleggen, namelijk de zwaarste.

    Deze juridische techniek voorkomt een onredelijke opeenstapeling van straffen, maar zorgt er tegelijk voor dat de bestraffing gebaseerd is op het zwaarste feit, in dit geval het sturen spijts verval.

    De Straftoemeting: Een Doordachte Combinatie van Maatregelen

    De Werkstraf als Autonome Hoofdstraf

    De rechtbank opteerde voor een werkstraf van 200 uren als hoofdstraf. Het vonnis verwijst naar de wet van 17 april 2002 tot invoering van de werkstraf als autonome straf en vermeldt dat de beklaagde met deze straf instemde. De rechter motiveerde deze keuze door te stellen dat een dienstverlening aan de samenleving de beklaagde kan aanzetten tot normbesef en een opbouwend doel dient. Bij niet-uitvoering wordt de werkstraf volgens het dictum vervangen door een gevangenisstraf van één jaar.

    Het Verval van het Recht tot Sturen en de Vier Herstelexamens: Een Noodzakelijke Veiligheidsklep

    Naast de werkstraf legde de rechter een bijkomend verval van het recht tot sturen van zes maanden op. De dagvaarding verwees voor het sturen spijts verval naar artikel 48 WVW en voor de wettelijke verzwaring naar artikel 38, §6 WVW. De herstelvoorwaarden moeten worden onderscheiden van de duur van het verval. De rechtbank verplichtte de beklaagde om voor het herstel in het recht tot sturen te slagen voor:

    • Theoretisch examen: Toetst de kennis van de verkeersregels.
    • Praktisch examen: Evalueert de rijvaardigheid in de praktijk.
    • Medisch onderzoek: Gaat na of de bestuurder fysiek en mentaal in staat is om een voertuig te besturen.
    • Psychologisch onderzoek: Onderzoekt de persoonlijkheidskenmerken, attitude en het risicobewustzijn van de bestuurder.

    Deze combinatie van examens is bedoeld als een grondige screening om te verzekeren dat de bestuurder niet langer een gevaar op de weg vormt. Ook na afloop van de zes maanden mag de veroordeelde het besturen niet hervatten zolang niet aan de opgelegde herstelvoorwaarden is voldaan.

    Praktische Implicaties en Aandachtspunten

    • Voor bestuurders: Dit vonnis is een duidelijke waarschuwing. Een verval van het recht tot sturen is absoluut. Elke verplaatsing met een motorvoertuig waarop het verval van toepassing is, kan leiden tot een nieuwe, zware strafrechtelijke veroordeling.
    • Instemming met werkstraf: De beklaagde stemde in met de werkstraf nadat de rechtbank hem over de draagwijdte ervan had ingelicht. Hij bevestigde ook dat hij in staat was de werkstraf uit te voeren.
    • Impact van herstelexamens: Het herstel in het recht tot sturen is afhankelijk van het slagen voor een theoretisch examen, een praktisch examen, een medisch onderzoek en een psychologisch onderzoek.
    • Belang van het strafregister: De zaak onderstreept het immense gewicht van eerdere veroordelingen. De rechtbank hield bij de straftoemeting rekening met het strafrechtelijk verleden en stelde voor A wettelijke verzwaring en voor B wettelijke herhaling vast.

    Wat sinds 1 september 2026 anders is

    De pleegdatum is niet vermeld in de beschikbare vonnistekst. Het toepasselijke strafrecht en de eventuele toepassing van gunstiger nieuw recht hangen daarvan af. De rechtbank paste artikel 65 oud Sw. toe wegens eenzelfde misdadig opzet en verwees voor de werkstraf naar de oude bepalingen over die straf. De dagvaarding verwees voor A naar artikel 48 en artikel 38, §6 WVW, en voor B naar artikel 29, §1 en §4, derde lid WVW. Uit de vonnisdatum wordt hier geen pleegdatum afgeleid.

    Voor feiten gepleegd vanaf 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. Voor oudere feiten vormt het recht ten tijde van de feiten het vertrekpunt, met toetsing van eventuele gunstiger nieuwe bepalingen per onderdeel. In de Wegverkeerswet zoals gewijzigd door de wet van 25 mei 2026 is van artikel 29, §4 enkel het eerste lid opgeheven; de verdubbeling van de geldboete bij herhaling binnen drie jaar (derde lid) blijft bestaan. De overtredingen van artikel 29 worden sindsdien gestraft met een straf van niveau 1, met afwijkende nominale geldboetes (bijvoorbeeld 160 tot 4.000 euro voor een overtreding van de tweede graad), met toepassing van factor × 1,25. Sturen spijts verval (artikel 48) wordt voor feiten vanaf die datum bestraft met een straf van niveau 2 en een verval van minstens drie maanden tot vijf jaar of voorgoed. De nominale geldboete bedraagt 4.000 tot 16.000 euro, met toepassing van factor × 1,25. Deze nieuwe strafregeling wordt hier niet als de toepasselijke regeling voor de onbekende pleegdatum aangemerkt.

    Toegepaste Wetsartikelen

    Art. 48

    Wegverkeerswet

    Sturen spijts verval van het recht tot sturen

    Art. 29

    Wegverkeerswet

    Strafbepalingen verkeersinbreuken

    Art. 38 §6

    Wegverkeerswet

    In de dagvaarding aangehaald voor de wettelijke verzwaring bij A; de rechtbank legde zes maanden verval van het recht tot sturen en vier herstelvoorwaarden op.

    Art. 10.1

    Wegcode

    Regelen van de snelheid

    Art. 65

    Strafwetboek 1867 (oud)

    De rechtbank past artikel 65 oud Sw. toe wegens eenzelfde misdadig opzet (collectief misdrijf) en legt alleen de zwaarste straf op. De pleegdatum is in de beschikbare tekst niet vermeld.

    Art. 15

    Wet van 17/04/2002

    Door het vonnis aangehaald bij de toepassing van de werkstraf als autonome straf.

    Meer over Verkeersrecht

    Ontdek al onze diensten, juridische tools en artikelen over verkeersrecht.

    Bekijk expertisepagina Verkeersrecht

    Veelgestelde vragen over deze zaak

    Meer over Verkeersrecht

    Vergelijkbare situatie? Spreek een advocaat

    Kies een eerste consultatie op kantoor (€ 90,75 incl. 21 % btw) of via videocall (€ 60,50 incl. btw).

    Liever eerst bellen? 050 67 32 06

    Kantoor € 75Video € 50

    Prijzen excl. btw

    Meer info: cookie beleid · privacy