Analyse: Politierechtbank legt rijverbod op voor forse snelheidsovertreding in bebouwde kom

De Juridische Context van Zware Snelheidsovertredingen

Toepasselijke Wetgeving

De kern van deze zaak wordt gevormd door twee centrale bepalingen in het Belgische verkeersrecht. Ten eerste, artikel 11.1, 1° van het Koninklijk Besluit van 1 december 1975 (de Wegcode), dat de algemene snelheidslimiet binnen de bebouwde kom vastlegt op 50 km/u. Dit is de materiële norm die de beklaagde heeft geschonden.

Ten tweede, en van groter belang voor de procedure en bestraffing, is artikel 29§3 van de Wegverkeerswet (gecoördineerd op 16 maart 1968). Dit artikel bepaalt de straffen voor zwaardere snelheidsovertredingen. Specifiek stelt het dat een bestuurder die de toegelaten maximumsnelheid met meer dan 30 km/u overschrijdt binnen een bebouwde kom, schoolomgeving, zone 30 of erf, altijd voor de politierechtbank moet verschijnen. Een onmiddellijke inning of minnelijke schikking is in dergelijke gevallen uitgesloten. De wet voorziet voor deze categorie overtredingen een geldboete van 80 euro tot 4.000 euro (te vermeerderen met opdeciemen).

De Verplichte Oplegging van een Rijverbod

Een cruciaal element in dit vonnis is het rijverbod. Artikel 38, §1, 1° van de Wegverkeerswet schrijft voor dat de rechter een verval van het recht tot sturen moet uitspreken van minstens acht dagen en hoogstens vijf jaar wanneer een bestuurder wordt veroordeeld voor een overtreding op basis van artikel 29§3. In dit geval, met een overschrijding van 31 km/u in de bebouwde kom, had de rechter dus geen keuze óf hij een rijverbod oplegde; de wet verplichtte hem daartoe. De discretionaire bevoegdheid van de rechter lag enkel in het bepalen van de duur van dit verbod, binnen de wettelijke vork van 8 dagen tot 5 jaar.

Analyse van de Rechterlijke Beslissing

Bewijswaardering en Schuldigverklaring

Het vonnis stelt summier dat "de tenlastelegging [...] bewezen is". In zaken betreffende snelheidsovertredingen is het bewijs vaak technisch en objectief van aard, doorgaans geleverd door een gehomologeerd en geijkt snelheidstoestel. De verdediging kan trachten dit bewijs aan te vechten door procedurefouten aan te tonen (bv. een verlopen ijkingsattest, onduidelijke foto, foutieve signalisatie), maar in de meeste gevallen is het bewijs sluitend. De vastgestelde snelheid van 87 km/u werd gecorrigeerd naar 81 km/u, wat de toepassing van de wettelijke tolerantiemarge (meestal 6% of 6 km/u) aantoont. Dit versterkt de bewijskracht van de meting.

De Motivering van de Straftoemeting

De rechter geeft een klassieke en grondige motivering voor de opgelegde straf. Hij overweegt niet enkel de feiten, maar ook de persoon van de dader en de maatschappelijke functie van de straf. De rechtbank benadrukt de volgende doelstellingen:

• Maatschappelijke afkeuring: De straf dient als signaal dat dergelijk gevaarlijk gedrag onaanvaardbaar is.
• Rehabilitatie: De straf moet de beklaagde aanzetten tot gedragsverandering.
• Bescherming van de maatschappij: Door de bestuurder (tijdelijk) van de weg te halen, wordt de verkeersveiligheid verhoogd.

De rechter benoemt het rijverbod als een "efficiënte straf" vanwege zijn "zware impact". Dit is een interessante en realistische overweging. Terwijl een geldboete een louter financiële sanctie is, grijpt een rijverbod diep in op de persoonlijke vrijheid en het dagelijks leven (werk, gezin, sociale activiteiten) van de veroordeelde. Het is deze voelbare consequentie die volgens de rechter een sterker ontradend en corrigerend effect heeft.

De rechtbank oordeelt dat het in deze zaak aangewezen is om, naast de hoofdstraf, een verval van het recht een motorvoertuig te besturen, uit te spreken. Een rijverbod heeft een zware impact en is daarom een efficiënte straf.

De opgelegde straf – een geldboete van 240 euro (30 euro x 8 opdeciemen) en een rijverbod van 15 dagen – is redelijk en in lijn met de gangbare rechtspraak voor een dergelijke eerstegraads overtreding zonder verzwarende omstandigheden (zoals recidive of een ongeval). De boete bevindt zich aan de onderkant van de wettelijke schaal, terwijl het rijverbod iets boven het wettelijke minimum van 8 dagen ligt, wat de ernst van de feiten onderstreept.

Praktische Implicaties en Aanbevelingen

Wat Betekent Dit Voor Bestuurders?

Dit vonnis illustreert duidelijk dat een snelheidsovertreding van meer dan 30 km/u boven de limiet in de bebouwde kom ernstige en onvermijdelijke gevolgen heeft. Bestuurders moeten zich bewust zijn dat dit automatisch leidt tot:

1. Een dagvaarding voor de politierechtbank.
2. Een verplichte veroordeling tot een rijverbod van minstens 8 dagen.
3. Een geldboete, die aanzienlijk hoger is dan bij een onmiddellijke inning.
4. Bijkomende kosten zoals een bijdrage aan het Slachtofferfonds, het fonds voor juridische bijstand en gerechtskosten, die het totaalbedrag aanzienlijk verhogen.

Tips en Aandachtspunten

• Controleer het dossier: Bij ontvangst van een pro-justitia is het raadzaam om via een advocaat het strafdossier in te kijken. Controleer het ijkingsattest van de radar, de duidelijkheid van de foto en de correctheid van de verkeersborden. Procedurefouten zijn zeldzaam, maar kunnen tot vrijspraak leiden.
• Bereid uw verdediging voor: Zelfs als de feiten vaststaan, kan een goede verdediging de strafmaat beïnvloeden. Argumenten zoals het professioneel nodig hebben van een rijbewijs, een blanco strafblad of een specifieke noodsituatie kunnen de rechter overtuigen om de boete en de duur van het rijverbod te beperken tot het wettelijke minimum.
• Vraag om een weekendverbod: Indien men het rijbewijs nodig heeft voor het werk, kan men de rechter verzoeken om het rijverbod uitsluitend tijdens weekends en op feestdagen te laten uitvoeren (conform art. 38 §5 Wegverkeerswet). Dit is een gunst, geen recht, maar wordt vaak toegestaan als het goed gemotiveerd wordt.
• Wees aanwezig op de zitting: Persoonlijke aanwezigheid (al dan niet met advocaat) toont respect voor de rechtbank en biedt de kans om spijt te betuigen en de persoonlijke situatie toe te lichten, wat een positieve invloed kan hebben op de rechter.