Beslagvrij deel van je inkomen

Wanneer u te maken krijgt met schulden en een gerechtsdeurwaarder beslag legt op uw loon of uitkering, betekent dit niet dat u zonder middelen van bestaan achterblijft. De Belgische wetgever heeft immers duidelijke grenzen gesteld aan wat een schuldeiser kan opeisen. Het 'beslagvrij deel' is het bedrag dat u wettelijk mag behouden om in uw basisbehoeften te voorzien, zoals huur, voeding en medische kosten. In dit artikel leggen we u precies uit hoe u uw rechten beschermt en hoe de berekening in de praktijk verloopt.

Praktische Tips

Indien u bericht krijgt van een loonbeslag of loonoverdracht, is het cruciaal om onmiddellijk actie te ondernemen. Hier zijn de belangrijkste stappen die u kunt zetten:

• Controleer de berekening: Gerechtsdeurwaarders maken soms fouten in de berekening van de gezinslast. Controleer of zij op de hoogte zijn van uw actuele gezinssituatie.
• Verhoog uw beslagvrij deel: Heeft u kinderen ten laste? Dan wordt het beslagvrije bedrag per kind verhoogd (momenteel 83 euro per kind in 2024). U moet dit wel officieel melden via een formulier aan de beslaglegger.
• Communiceer met de werkgever: Uw werkgever is verplicht mee te werken aan het beslag, maar zij zijn vaak niet op de hoogte van uw persoonlijke aftrekposten. Bezorg hen tijdig de nodige bewijsstukken.
• Vraag een afbetalingsplan aan: Soms is het voordeliger om een minnelijk afbetalingsplan voor te stellen dat hoger ligt dan het beslagbare deel, om zo extra kosten van de deurwaarder te vermijden.
• Consulteer een expert: De advocaten van LawBase kunnen voor u nagaan of het beslag rechtmatig is. LawBase heeft 6 kantoren: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis, een fysieke consultatie kost slechts €50 voor 30 minuten.

Wettelijk Kader

Het wettelijk kader voor het beslagvrij deel van het inkomen is strikt geregeld in het Gerechtelijk Wetboek, specifiek de Artikelen 1409 tot en met 1412. Deze artikelen bepalen welke inkomsten vatbaar zijn voor beslag en welke percentages van toepassing zijn.

De wet maakt een onderscheid tussen verschillende inkomensschijven. Hoe hoger uw inkomen, hoe groter het deel waarop beslag kan worden gelegd. Belangrijk om te weten is dat bepaalde inkomsten, zoals kinderbijslag, tegemoetkomingen aan personen met een handicap en bepaalde sociale uitkeringen, volledig onbeslagbaar zijn volgens Art. 1410 Ger.W.

Er bestaat echter één belangrijke uitzondering: voor onderhoudsgeld (alimentatie) gelden de grenzen van het beslagvrij deel niet. Een schuldeiser van onderhoudsgelden kan in principe beslag leggen op uw volledige inkomen, met uitzondering van een absoluut bestaansminimum dat de rechter kan bepalen.

Procedure en Stappen

De procedure van een loonbeslag verloopt meestal volgens een vast stramien:

• Stap 1: De Titel. De schuldeiser moet beschikken over een 'uitvoerbare titel'. Dit is meestal een vonnis van de rechter of een dwangbevel van de overheid (bijv. de fiscus).
• Stap 2: De Aanzegging. De gerechtsdeurwaarder betekent het beslag aan uw werkgever (de derde-beslagene) en aan uzelf. Vanaf dat moment mag de werkgever het beslagbare deel niet meer aan u uitbetalen.
• Stap 3: Verklaring van derde-beslagene. Uw werkgever heeft 15 dagen de tijd om te verklaren hoeveel u precies verdient en of er al andere beslagen lopen.
• Stap 4: Afdracht. De werkgever stort het beslagbare deel maandelijks door aan de gerechtsdeurwaarder.
• Stap 5: Verzet. Indien u niet akkoord gaat met de procedure, kunt u binnen de wettelijke termijnen verzet aantekenen via de beslagrechter.

Kosten en Vergoedingen

Een loonbeslag brengt helaas extra kosten met zich mee, die bovenop de oorspronkelijke schuld komen:

• Kosten van de gerechtsdeurwaarder: De kosten voor het betekenen van het beslag en de kwijtingen worden doorgerekend aan de schuldenaar. Dit kan al snel oplopen tot enkele honderden euro's.
• Intresten: De wettelijke of contractuele intresten blijven lopen op het openstaande kapitaal zolang de schuld niet volledig is afgelost.
• Inhoudingen door de bank: Indien er beslag wordt gelegd op uw bankrekening (derdenbeslag onder de bank), rekent de bank vaak administratieve kosten aan (gemiddeld tussen de €50 en €100).

Het is daarom vaak raadzaam om in een vroeg stadium juridisch advies in te winnen om de kostenstroom te stoppen. Bij LawBase helpen we u graag om te kijken of een procedure tot collectieve schuldenregeling (CSR) een betere oplossing biedt voor uw situatie.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen over het beslagvrij inkomen in België.