Successierechten berekenen in Vlaanderen

Wanneer een dierbare overlijdt, komt er naast het emotionele verdriet ook een complexe administratieve en fiscale afhandeling kijken. Een van de meest prangende vragen voor de erfgenamen is: hoeveel bedragen de successierechten? In het Vlaams Gewest spreken we officieel niet meer van successierechten, maar van erfbelasting. Het begrijpen van de berekeningswijze is cruciaal om niet voor verrassingen te staan en om eventueel tijdig aan successieplanning te doen.

Wettelijk Kader

De erfbelasting in Vlaanderen wordt geregeld door de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF). Sinds de staatshervorming is de Vlaamse overheid volledig bevoegd voor de tarieven en de vrijstellingen van de erfbelasting voor inwoners van het Vlaams Gewest. De fiscus kijkt naar de fiscale woonplaats van de overledene op het moment van overlijden om te bepalen welk gewest bevoegd is. Indien de overledene in de laatste vijf jaar voor zijn overlijden in verschillende gewesten woonde, is de belasting verschuldigd in het gewest waar hij het langst zijn fiscale woonplaats had.

De belastbare grondslag bestaat uit de netto-omvang van de nalatenschap. Dit betekent dat alle bezittingen (onroerende en roerende goederen) worden gewaardeerd tegen hun verkoopwaarde op de dag van het overlijden, verminderd met de aanwezige schulden en de begrafeniskosten. De Vlaamse Codex maakt hierbij een strikt onderscheid tussen de tarieven in de rechte lijn (kinderen, kleinkinderen) en partners, en de tarieven tussen andere personen zoals broers, zussen of vreemden.

Procedure en Stappen

De weg naar de definitieve berekening en betaling van de erfbelasting verloopt via een vastgelegd traject:

• De aangifte van nalatenschap: Dit is het centrale document waarin de erfgenamen alle bezittingen en schulden van de overledene opsommen. In Vlaanderen moet deze aangifte meestal binnen de vier maanden na het overlijden worden ingediend bij de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel).
• Waardering van goederen: Het is essentieel om onroerende goederen correct te schatten. Men kan hiervoor een beroep doen op een erkend schatter-expert of een voorafgaande schatting aanvragen bij Vlabel zelf om latere boetes wegens tekortschatting te vermijden.
• Berekening door Vlabel: Na indiening zal de belastingdienst de verschuldigde bedragen berekenen. Hierbij wordt het principe van de 'splitsing' toegepast: de roerende en onroerende goederen worden apart belast, wat vaak voordeliger is voor de erfgenaam.
• Het aanslagbiljet: Enkele maanden na de aangifte ontvangt u het aanslagbiljet. De betalingstermijn bedraagt doorgaans twee maanden na de verzending van dit biljet.

LawBase ondersteunt u bij elke stap van dit proces. Onze advocaten in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven kunnen de volledige aangifte voor u voorbereiden en optimaliseren.

Praktische Tips

Er bestaan diverse legale manieren om de factuur van de erfbelasting te temperen. Hier zijn enkele belangrijke aandachtspunten:

• Vrijstelling voor de gezinswoning: De langstlevende partner (gehuwd of wettelijk samenwonend) geniet in Vlaanderen van een volledige vrijstelling van erfbelasting op de gezinswoning.
• Schenkingen: Door tijdens het leven reeds goederen te schenken, kan men het vermogen dat in de nalatenschap valt verkleinen. Let wel op de 'verdachte periode' van drie jaar (binnenkort mogelijk vijf jaar voor bepaalde schenkingen) voor niet-geregistreerde schenkingen.
• Abattementen: Voor kleine erfenissen in rechte lijn en tussen partners bestaan er verminderingen (abattementen) waardoor men op de eerste schijven minder of zelfs geen belasting betaalt.
• Duo-legaat: Hoewel de regels voor het duo-legaat in Vlaanderen grondig gewijzigd zijn, blijft het belangrijk om uw testament periodiek te laten screenen door een expert.

Wilt u direct weten waar u aan toe bent? Gebruik onze successierechten-calculator voor een eerste indicatie van de kosten.

Kosten en Vergoedingen

De tarieven in Vlaanderen zijn progressief, wat betekent dat het percentage stijgt naarmate de erfenis groter is. In de rechte lijn en tussen partners variëren de tarieven van 3% (tot € 50.000) tot 27% (boven de € 250.000). Voor broers en zussen liggen deze tarieven aanzienlijk hoger, startend bij 25% en oplopend tot 55%.

Naast de belasting zelf moet u rekening houden met de kosten voor de opmaak van de aangifte en de eventuele akte van erfopvolging door een notaris of advocaat. Bij LawBase hanteren we transparante tarieven. Een videocall is gratis om uw situatie te verkennen. Voor een fysieke consultatie in een van onze kantoren (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven) betaalt u slechts €50 voor 30 minuten.

Veelgestelde Vragen