Tussenkomst in gerechtelijke procedure
Alles over tussenkomst in een gerechtelijke procedure volgens het Belgisch recht. Ontdek de kosten, stappen en het wettelijk kader van vrijwillige en gedwongen tussenkomst.

Mr. Chanel Ribas Colomar
Advocaat • Orde van Vlaamse Balies • Universiteit Gent
Heeft u te maken met een rechtszaak die niet direct tegen u gericht is, maar waarvan de uitkomst wel een grote impact op uw belangen kan hebben? Of wilt u juist iemand anders betrekken in een procedure die u zelf bent gestart? In het Belgisch recht noemen we dit de 'tussenkomst'. Het is een krachtig juridisch instrument dat ervoor zorgt dat alle betrokken partijen hun zegje kunnen doen, zodat een rechter een volledig beeld krijgt van de situatie.
Bij LawBase begrijpen we dat juridische procedures overweldigend kunnen overkomen. Of u nu in Brugge, Antwerpen, Gent, het Waasland, Hasselt of Leuven woont, onze advocaten staan klaar om u op een menselijke manier door dit proces te gidsen. In dit artikel leggen we u haarfijn uit hoe een tussenkomst werkt, wat het kost en waar u op moet letten.
Kosten en Vergoedingen
Wanneer u besluit tussen te komen in een procedure, of wanneer u gedwongen wordt om tussen te komen, hangen daar onvermijdelijk kosten aan vast. Het is belangrijk om hier vooraf een goed beeld van te hebben.
De belangrijkste kostenposten zijn:
- Rolrechten: Sinds de hervorming van de gerechtskosten betaalt u in principe een bijdrage aan het Begrotingsfonds voor juridische tweedelijnsbijstand. Bij een vrijwillige tussenkomst kan er ook een extra rolrecht verschuldigd zijn, afhankelijk van de aard van de zaak.
- Ereloon van de advocaat: Dit zijn de kosten voor de juridische bijstand. Bij LawBase hanteren we transparante tarieven. Een eerste videocall is bij ons altijd gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten in één van onze zes kantoren slechts €50 kost.
- De Rechtsplegingsvergoeding (RPV): Dit is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de winnende partij. Als u tussenkomt en u wordt in het gelijk gesteld, kan de tegenpartij veroordeeld worden tot het betalen van deze RPV aan u. Verliest u echter de zaak, dan is de kans groot dat u zelf een RPV moet betalen aan de andere partijen.
- Gerechtsdeurwaarderskosten: Bij een gedwongen tussenkomst moet er een dagvaarding in tussenkomst en vrijwaring betekend worden door een gerechtsdeurwaarder. Deze kosten worden meestal voorgeschoten door de partij die de tussenkomst vordert.
Het is goed om te weten dat een tussenkomst de procedure vaak complexer maakt, wat invloed kan hebben op de totale duurtijd en dus de uiteindelijke kostprijs. Onze experts in kantoren zoals Leuven of Hasselt kunnen u adviseren over de kostenefficiëntie van een tussenkomst in uw specifieke situatie.
Procedure en Stappen
Er bestaan twee hoofdvormen van tussenkomst: de vrijwillige tussenkomst en de gedwongen tussenkomst. De weg die u bewandelt, hangt af van uw positie in het dossier.
1. Vrijwillige tussenkomst
U kiest er zelf voor om partij te worden in een lopend proces. U doet dit omdat u een belang heeft bij de uitkomst. Dit kan 'bewarend' zijn (om uw rechten te beschermen) of 'agressief' (om zelf een vordering in te stellen tegen een van de partijen).
- Stap A: Uw advocaat stelt een verzoekschrift of conclusie tot tussenkomst op.
- Stap B: Dit document wordt neergelegd ter griffie en meegedeeld aan de bestaande partijen.
- Stap C: De rechter beoordeelt of u voldoende belang heeft om te mogen tussenkomen.
2. Gedwongen tussenkomst
Hier wordt een derde partij tegen zijn wil in het proces getrokken door een van de oorspronkelijke partijen. Dit gebeurt vaak in het kader van 'vrijwaring'. Denk aan een aannemer die gedagvaard wordt door een bouwheer, en die op zijn beurt de onderaannemer in de zaak betrekt.
- Stap A: Er wordt een dagvaarding in tussenkomst betekend door een deurwaarder.
- Stap B: De nieuwe partij verschijnt voor de rechtbank.
- Stap C: De zaken worden meestal gevoegd, zodat de rechter over het geheel één uitspraak kan doen.
Onze kantoren in Antwerpen, Gent en het Waasland zien vaak complexe dossiers waarbij meerdere partijen betrokken raken. Een goede processtrategie is hierbij essentieel om te vermijden dat de procedure jarenlang aansleept.
Wettelijk Kader
De basis van de tussenkomst vinden we terug in het Gerechtelijk Wetboek, meer specifiek in de artikelen 811 tot en met 814. Deze artikelen vormen de spelregels voor elke advocaat en rechter in België.
Artikel 811 bepaalt dat tussenkomst een procedure is waarbij een derde partij in het geding wordt betrokken. Dit kan in elke fase van de procedure, zolang er nog geen eindvonnis is uitgesproken.
Artikel 812 maakt het belangrijke onderscheid tussen de vrijwillige en de gedwongen tussenkomst. Het stelt ook dat een gedwongen tussenkomst tot doel kan hebben dat de derde partij de veroordeling moet dragen in de plaats van de oorspronkelijke partij (vrijwaring), of simpelweg om het vonnis 'gemeen' te verklaren aan de derde (zodat de derde de uitspraak later niet kan aanvechten).
Artikel 813 verduidelijkt dat de tussenkomst geschiedt bij wege van een verzoekschrift of conclusie (vrijwillig) of bij dagvaarding (gedwongen). Ten slotte stelt artikel 814 dat de tussenkomst de hoofdvordering niet mag vertragen als deze reeds in staat van wijzen is, tenzij de rechter anders beslist.
Praktische Tips
Wilt u tussenkomen of wordt u gedwongen? Houd dan rekening met de volgende adviezen van onze advocaten:
- Check uw belang: Voor een vrijwillige tussenkomst moet u een 'rechtmatig en actueel belang' hebben. Een loutere emotionele betrokkenheid is niet voldoende.
- Wees tijdig: Hoewel tussenkomst in theorie lang kan, wacht u best niet tot het allerlaatste moment. De rechter kan een tussenkomst weigeren als deze enkel bedoeld lijkt om de zaak te vertragen.
- Verzekering: Heeft u een rechtsbijstandverzekering? Meld de tussenkomst onmiddellijk aan uw verzekeraar. Zij dekken vaak de kosten van de advocaat en de deurwaarder.
- Overweeg een schikking: Soms is de dreiging van een tussenkomst voldoende om de andere partijen rond de tafel te krijgen. Een minnelijke schikking is vaak sneller en goedkoper.
- Kies de juiste locatie: LawBase heeft vestigingen over heel Vlaanderen. Of u nu naar ons hoofdkantoor in Brugge komt of liever afspreekt in Nieuwkerken-Waas, wij bieden overal dezelfde hoogwaardige service.
Bent u onzeker over uw positie? Maak gebruik van onze gratis videocall om uw situatie kort te bespreken met een van onze specialisten in burgerlijk recht.
Veelgestelde Vragen
Dichtstbijzijnde kantoor: LawBase Brugge(West-Vlaanderen)
Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge
Veelgestelde vragen
Gerelateerde Artikelen
Alle expertiseVerjaring vordering
Alles over verjaringstermijnen van vorderingen in België (Art. 2219-2281 BW). Leer hoe u uw rechten beschermt en verjaring stuit. Advies van LawBase advocaten.
Deskundigenonderzoek rechtbank
Alles over het gerechtelijk deskundigenonderzoek in België: procedure, kosten, de rol van de expert en praktische tips van de advocaten van LawBase.
Arbitrage geschilbeslechting
Ontdek waarom arbitrage een sneller en discreter alternatief is voor de rechtbank. Juridisch advies over de procedure, kosten en Belgische wetgeving door LawBase.