Gedwongen verkoop: notaris krijgt toegang voor EPC en asbest
Deze zaak betreft een geschil dat is ontstaan in het kader van een gerechtelijke openbare verkoop van een onroerend goed. De vervolgende partij trachtte de verkoop van een in beslag genomen woning, bewoond door de schuldenaar, te realiseren. Een notaris was reeds bij eerdere beschikking aangesteld om deze verkoop te organiseren. Het centrale probleem was de weigering van de schuldenaar om de notaris en door hem aangestelde deskundigen toegang te verlenen tot de woning. Deze toegang was essentieel voor het opmaken van diverse wettelijk verplichte attesten, waaronder het asbestattest, het energieprestatiecertificaat (EPC) en het keuringsattest van de elektrische installatie. Het ontbreken van deze documenten belemmerde de organisatie van de openbare verkoop. De eisers brachten de zaak voor de beslagrechter en kwalificeerden de weigering van de schuldenaar als een "zwarigheid bij de tenuitvoerlegging" in de zin van artikel 1498 van het Gerechtelijk Wetboek. Zij vorderden dat de rechtbank de schuldenaar zou bevelen toegang te verlenen, en bij gebreke daaraan, de notaris te machtigen om met bijstand van de politie de woning te betreden. De rechtbank oordeelde in eerste instantie dat de vordering, zoals geformuleerd als "zwarigheid", onontvankelijk was. De correcte procedure voor zwarigheden die rijzen ná de aanstelling van een notaris (art. 1623 Ger.W.) schrijft volgens de rechtbank voor dat deze eerst aan de notaris zelf moeten worden voorgelegd. De notaris dient hierover een proces-verbaal op te maken met zijn advies, dat vervolgens aan de rechtbank wordt voorgelegd. De eisers hadden deze stap overgeslagen. De rechtbank liet het hier echter niet bij. Ambtshalve herkaderde zij de vordering. In plaats van een procedurele zwarigheid, zag de rechter de kern van de vraag als een verzoek tot uitbreiding van het mandaat van de notaris op basis van artikel 1580 Ger.W. De rechtbank stelde vast dat de standaardmachtiging in dit artikel (toegang voor bezichtiging en naleving van verkoopsvoorwaarden) niet de toegang voor het opmaken van die voorwaarden (zoals het bekomen van attesten) dekt. In die omstandigheden verleende de rechtbank de gevraagde uitbreiding van de machtiging. De notaris en de door hem aangestelde deskundigen werden gemachtigd om, desnoods met bijstand van de lokale politie, toegang te nemen tot het pand om de nodige vaststellingen en onderzoeken te laten uitvoeren, na kennisgeving aan de schuldenaar per aangetekend schrijven met een termijn van minstens vijf kalenderdagen. De kosten van de deskundigen en de politieassistentie behoren tot de kosten van tenuitvoerlegging, ten laste van de boedel. De kosten van het verzoek zelf bleven ten laste van de verzoekers; een rechtsplegingsvergoeding werd niet toegekend.