Alcoholslot opgelegd bij 0,93 mg/l: geen weekendrijverbod mogelijk

Relevante Juridische Tools

De feiten

In januari 2026 bestuurde iemand op een openbare plaats een voertuig terwijl de ademanalyse een alcoholconcentratie van 0,93 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht (mg/l UAL) mat. Het openbaar ministerie vervolgde hem op basis van art. 34, § 2, 1° Wegverkeerswet, dat sturen strafbaar stelt vanaf 0,35 mg/l.

De beklaagde verscheen persoonlijk voor de Politierechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen; het vonnis vermeldt geen advocaat. Hij vroeg om een weekendverval: een verval dat enkel tijdens het weekend zou worden uitgevoerd. De rechtbank sprak op 29 juni 2026 een vonnis op tegenspraak uit.

De rechtsvraag

Welke straf past bij een alcoholconcentratie van 0,93 mg/l? Moet de rechter bij zo'n hoge waarde een alcoholslot opleggen? En kan hij het verval dan nog enkel in het weekend laten uitvoeren?

Wat zegt de wet?

Rijden onder invloed: art. 34, § 2, 1° Wegverkeerswet

In de versie die gold op het ogenblik van de feiten, bestrafte art. 34, § 2, 1° Wegverkeerswet met een geldboete van 200 tot 2.000 euro wie een voertuig bestuurt terwijl de ademanalyse "een alcoholconcentratie van ten minste 0,35 milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht" meet of de bloedanalyse ten minste 0,8 gram per liter bloed aangeeft. Voor feiten van vóór 1 februari 2026 worden die bedragen met 8 vermenigvuldigd (70 opdeciemen).

Daarnaast kan de rechter een verval van het recht tot sturen uitspreken (art. 38, § 1, 1°), in beginsel van ten minste acht dagen tot ten hoogste vijf jaar. In de wettelijk bepaalde uitzonderingsgevallen kan het verval langer dan vijf jaar of levenslang duren.

Het alcoholslot: art. 37/1 Wegverkeerswet

Bij een veroordeling op grond van art. 34, § 2 kan de rechter de geldigheid van het rijbewijs voor ten minste één jaar en ten hoogste drie jaar, of levenslang, beperken tot motorvoertuigen die met een alcoholslot zijn uitgerust. De bestuurder moet dan ook voldoen aan de voorwaarden van een omkaderingsprogramma.

Vanaf een bepaalde drempel is het alcoholslot de regel. Art. 37/1, § 1, tweede lid bepaalt dat de rechter bij een ademanalyse van ten minste 0,78 mg/l UAL (of 1,8 gram per liter bloed) de geldigheid van het rijbewijs beperkt tot voertuigen met een alcoholslot. "Indien de rechter evenwel verkiest om deze sanctie niet op te leggen, motiveert hij dit uitdrukkelijk."

Art. 37/1, § 3 laat de rechter toe de geldboete te verminderen met de volledige of gedeeltelijke kosten van de installatie en het gebruik van het alcoholslot en van het omkaderingsprogramma, "zonder dat ze minder dan één euro mag bedragen".

Een veroordeelde die een rijbewijsplichtig motorvoertuig zonder het daarvoor opgelegde alcoholslot bestuurt, of die als bestuurder niet voldoet aan de voorwaarden van het omkaderingsprogramma, pleegt een afzonderlijk misdrijf (art. 37/1, § 4). Daarop staat onder meer een verval dat minstens even lang duurt als de periode waarin het rijbewijs beperkt was.

Geen weekendverval bij een alcoholslot: art. 38, § 2bis

De rechtbank wees het verzoek om uitvoering van het verval enkel in het weekend af omdat zij een alcoholslot oplegde. Zij verwees daarvoor naar art. 38, § 2bis Wegverkeerswet. De bepaling opent met de woorden "Behoudens in geval van artikel 37/1". Wie een alcoholslot krijgt, kan dus geen weekendverval krijgen.

Het recht vandaag

Voor de feiten van januari 2026 vormen het Strafwetboek 1867 (oud) en de toen geldende Wegverkeerswet het vertrekpunt. Een latere wijziging van de strafwet kan slechts toepassing vinden voor zover zij voor de beklaagde gunstiger is; dat moet per onderdeel worden getoetst (art. 2 oud Sw. en art. 2 nieuw Sw.). Art. 78, § 1, tweede lid nieuw Sw. bepaalt bovendien dat voor feiten van vóór de inwerkingtreding de opdeciemen van het moment van de feiten gelden.

De beslissing van de rechtbank

De rechtbank achtte de feiten bewezen. Bij de straftoemeting hield zij rekening met de concrete aard en ernst van de feiten, de financiële draagkracht en het strafrechtelijk verleden van de beklaagde. Om hem ertoe te brengen zijn rijgedrag te verbeteren, sprak zij naast de geldboete een verval van het recht tot sturen uit. Zij beschouwde de zware impact daarvan als een reden waarom die straf efficiënt is.

Het verzoek om een weekendverval wees de rechtbank kort af: "Aangezien de rechtbank een alcoholslot oplegt, is dit niet mogelijk". Zij verwees daarbij naar art. 38, § 2bis Wegverkeerswet.

De rechtbank legde op:

• een geldboete van 2.000 euro (250 euro verhoogd met 70 opdeciemen), bij niet-betaling binnen de wettelijke termijn vervangbaar door een rijverbod van 90 dagen;
• een verval van het recht tot sturen voor alle motorvoertuigen gedurende 45 dagen;
• een beperking van de geldigheid van het rijbewijs tot motorvoertuigen met een alcoholslot gedurende 1 jaar, met de verplichting het omkaderingsprogramma te volgen;
• een vermindering van de geldboete met de kosten van de installatie en het gebruik van het alcoholslot en van het omkaderingsprogramma, "zonder dat de geldboete minder dan 800,00 EUR, zijnde 100,00 EUR verhoogd met 70 opdeciemen mag bedragen";
• een bijdrage van 250 euro aan het Fonds tot hulp aan de slachtoffers van opzettelijke gewelddaden;
• een bijdrage van 26 euro aan het Begrotingsfonds voor juridische tweedelijnsbijstand;
• de gerechtskosten van 33,50 euro en een vaste vergoeding van 62,37 euro.

De rechtbank verduidelijkte dat de maatregel geldt voor alle motorvoertuigen.

Analyse en betekenis voor de praktijk

Bij 0,93 mg/l is het alcoholslot de regel

Met 0,93 mg/l lag de gemeten waarde ruim boven de drempel van 0,78 mg/l uit art. 37/1, § 1, tweede lid. De rechter moest het alcoholslot dus opleggen, tenzij hij uitdrukkelijk motiveerde waarom niet. De rechtbank legde het op voor 1 jaar, de kortste duur die de wet toelaat. Het alcoholslot kwam bovenop een verval van 45 dagen en een geldboete van 2.000 euro. De wet sluit het alcoholslot enkel uit wanneer de rechter een definitief verval uitspreekt of art. 42 toepast.

Het weekendverval was kansloos

Veel bestuurders vragen een verval dat enkel in het weekend wordt uitgevoerd, zodat ze tijdens de week naar het werk kunnen rijden. Die vraag botst hier op een wettelijke grens. Art. 38, § 2bis maakt een uitzondering voor het geval van art. 37/1: wie een alcoholslot krijgt, kan het verval niet in weekends uitzitten. De rechtbank moest daarover dus geen afweging maken. Hoe het weekendregime wel werkt bij snelheidsovertredingen, leest u in 63 km/u in zone 30: verval, enkel in het weekend.

De boete kan dalen tot 800 euro

Art. 37/1, § 3 laat toe de geldboete te verminderen met de kosten van het alcoholslot en het omkaderingsprogramma. De wet legt de ondergrens op één euro, maar laat de rechter vrij de vermindering te beperken. De rechtbank bepaalde dat de geldboete niet onder 800 euro mag zakken. Zij vermindert de geldboete met de kosten van de installatie en het gebruik van het alcoholslot en van het omkaderingsprogramma, met behoud van die ondergrens. Wie zo'n vonnis krijgt, bewaart best alle facturen van de installatie, het gebruik en het omkaderingsprogramma.

Opdeciemen volgens de datum van de feiten

De feiten dateren van januari 2026, vóór de verhoging van de opdeciemen op 1 februari 2026 en vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek op 1 september 2026. De rechtbank berekende de geldboete en de ondergrens van 800 euro dan ook met 70 opdeciemen (x 8).

Bij herhaling wordt het zwaarder

Wie na een veroordeling op grond van art. 34, § 2 opnieuw art. 34, § 2, art. 35 of art. 37bis, § 1 overtreedt binnen drie jaar te rekenen van de dag van de uitspraak van het vorige veroordelende vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan, riskeert de zwaardere straffen van art. 36 Wegverkeerswet. Bij een veroordeling wegens art. 36 na een eerdere veroordeling op grond van art. 34, § 2 is het alcoholslot verplicht wanneer telkens minstens 0,50 mg/l ademalcohol of 1,2 g/l bloedalcohol werd gemeten; anders dan in het tweede lid voorziet de wet daar geen gemotiveerde afwijking (art. 37/1, § 1, derde lid). De modaliteiten van het eerste lid blijven gelden, waaronder de uitzonderingen bij definitief verval van het recht tot sturen of toepassing van art. 42. Een voorbeeld leest u in Alcohol in herhaling: verval en verplicht alcoholslot. Zie ook Rijden onder invloed bij herhaling: verval en ongeschiktverklaring.

Praktische tips

• Ken de drempels. Vanaf 0,35 mg/l UAL geldt de zwaardere strafbepaling van art. 34, § 2, met een mogelijk verval en alcoholslot. Vanaf 0,78 mg/l is een alcoholslot de regel.
• Vraag geen weekendverval als een alcoholslot dreigt. De wet sluit die combinatie uit. Bereid u eerder voor op een aaneengesloten periode zonder rijbewijs. Ook zonder alcoholslot is een weekendverval niet gegarandeerd: zie een zaak waarin het weekendverval bij alcohol werd geweigerd.
• Wilt u toch geen alcoholslot, onderbouw dat dan concreet. De rechter kan er enkel van afzien met een uitdrukkelijke motivering.
• Bewaar de facturen van het alcoholslot. De rechter kan de geldboete met die kosten verminderen, binnen de ondergrens die het vonnis bepaalt.
• Bestuur geen rijbewijsplichtig motorvoertuig zonder het alcoholslot wanneer dat voertuig onder de opgelegde beperking valt. Dat is een afzonderlijk misdrijf, met onder meer een nieuw verval van het recht tot sturen als gevolg. In deze zaak omvat de beperking alle motorvoertuigen.
• Betaal de geldboete tijdig. Anders kan zij worden vervangen door een rijverbod, hier van 90 dagen.

Gerelateerde Zaken