63 km/u in zone 30: verval tijdens weekends en feestdagen

Relevante Juridische Tools

Inleiding: Zware snelheidsovertreding in een zone 30

Dit vonnis van de Politierechtbank te Gent behandelt een veelvoorkomende maar ernstige verkeersinbreuk: een aanzienlijke snelheidsovertreding in een zone 30. De rechtbank achtte het rijden met een gecorrigeerde snelheid van 63 km/u in een zone 30 bewezen. De analyse van dit vonnis biedt inzicht in de straftoemeting, de motivering van de rechter en de mogelijkheid om de modaliteiten van een verval van het recht tot sturen aan te passen aan de persoonlijke situatie van de overtreder.

Analyse van de strafmaat en de juridische grondslag

De vaststelling van de overtreding

De beklaagde werd vervolgd voor het overschrijden van de toegelaten snelheid in een zone 30. De juridische basis hiervoor is tweeledig:

• Artikel 22quater van het KB van 1 december 1975 (Wegcode): Dit artikel definieert de zone 30 als een gebied afgebakend door de verkeersborden F4a (begin) en F4b (einde), waarbinnen de snelheid beperkt is tot 30 km per uur.
• Artikel 29, §3 van de gecoördineerde wet van 16 maart 1968 (Wegverkeerswet): Dit artikel stelt de straffen vast voor snelheidsovertredingen. Anders dan andere verkeersinbreuken, worden snelheidsovertredingen niet ingedeeld in graden. De overtreding van de beklaagde (63 km/u waar 30 km/u is toegestaan) valt onder de categorie meer dan 30 km/u te snel in een bebouwde kom, zone 30, schoolomgeving, erf of woonerf.

De vastgestelde snelheid van 69 km/u werd gecorrigeerd naar 63 km/u. Dit is een standaardprocedure waarbij een technische tolerantiemarge wordt toegepast op de meting van het snelheidsmeetapparaat om eventuele onnauwkeurigheden in het voordeel van de bestuurder te corrigeren.

De opgelegde straffen: boete en verval

De rechtbank legt een geldboete en een verval van het recht tot sturen op.

De geldboete en de opdeciemen

Artikel 29, §3 van de oude Wegverkeerswet voorziet voor deze overtreding in een geldboete van 10 tot 500 euro (basisbedrag). De rechter legde een basisboete op van 40 euro. Conform de wet van 5 maart 1952 wordt dit bedrag verhoogd met opdeciemen. De rechtbank past 70 opdeciemen toe (factor 8), wat resulteert in een effectieve boete van 320 euro. De pleegdatum is niet vermeld in de beschikbare vonnistekst. De toepasselijke strafwet en opdeciemen hangen daarvan af, niet van de datum van het vonnis. Artikel 2 oud Sw. bepaalt dat bij een wijziging van de strafwet de minst zware straf wordt toegepast. Uit de toegepaste 70 opdeciemen kan de pleegdatum niet worden afgeleid; een definitieve toetsing van de toepassing van het overgangsrecht is daarom niet mogelijk. De bijdrage aan het Slachtofferfonds is geen strafrechtelijke boete en volgt eigen regels; hier verhoogt de rechtbank 25 euro met 90 opdeciemen tot 250 euro.

Het verval van het recht tot sturen

Het meest ingrijpende deel van de straf is het verval van het recht tot sturen. De juridische basis voor het in beginsel verplichte verval bij deze snelheidsovertreding is artikel 29, §3, derde lid van de oude Wegverkeerswet. Dit artikel bepaalt dat de rechter het verval van het recht tot sturen in beginsel moet uitspreken voor bestuurders die de toegelaten maximumsnelheid met meer dan 30 kilometer per uur overschrijden binnen een zone 30. De rechter kan hier enkel van afwijken mits een uitdrukkelijke motivering. De duur van dit verval is minimaal 8 dagen en maximaal 5 jaar.

Om de beklaagde ertoe te brengen zijn rijgedrag te verbeteren, oordeelt de rechtbank dat het in deze zaak aangewezen is om, naast de hoofdstraf, een verval van het recht een motorvoertuig te besturen, uit te spreken.

De rechter legde een verval van 10 dagen op, wat net boven het wettelijke minimum van 8 dagen ligt. Dit toont aan dat een zware snelheidsovertreding in een zone 30 in principe leidt tot een verval van het recht tot sturen.

De modaliteiten van het verval: het weekendverval

Een cruciaal element in dit vonnis is de beslissing van de rechter om het verval te beperken tot de weekends en feestdagen. Deze mogelijkheid wordt geboden door artikel 38, §2bis van de Wegverkeerswet. Dit artikel staat de rechter toe te bevelen dat het effectieve verval enkel wordt uitgevoerd van vrijdag 20 uur tot zondag 20 uur en van 20 uur op de vooravond van een feestdag tot 20 uur op die feestdag. Die mogelijkheid bestaat niet als de rechter het herstel in het recht tot sturen afhankelijk maakt van het slagen voor examens of onderzoeken of van het volgen van een opleiding, en evenmin in het geval van artikel 37/1.

De rechter motiveert deze beslissing expliciet:

Omdat de beklaagde bepaalde verplaatsingen niet kan vermijden, beveelt de rechtbank dat het verval van het recht tot sturen alleen wordt uitgevoerd van vrijdag om 20.00 uur tot zondag om 20.00 uur en van 20.00 uur op de vooravond van een feestdag tot 20.00 uur op die feestdag.

De rechtbank staat deze uitvoeringsmodaliteit toe omdat de beklaagde bepaalde verplaatsingen niet kan vermijden. Het vonnis vermeldt niet of die verplaatsingen verband houden met een professionele activiteit.

Praktische implicaties en tips

Voor bestuurders

• Wees bewust van de risico's in een zone 30: De wetgever en de rechtbanken tillen zeer zwaar aan snelheidsovertredingen in zones die bedoeld zijn om zwakke weggebruikers te beschermen. Een overschrijding van meer dan 30 km/u kan tot een dagvaarding leiden. Onder de besproken oude regeling volgt in beginsel een verval van het recht tot sturen, tenzij de rechter gemotiveerd anders beslist.
• Vraag een weekendverval aan: Indien u voor de politierechtbank moet verschijnen voor een overtreding die in beginsel een verplicht verval met zich meebrengt, kunt u, voor zover de wettelijke voorwaarden dit toelaten, de rechter verzoeken het verval te beperken tot weekends en feestdagen. Dit verzoek moet goed onderbouwd zijn met bewijsstukken, zoals een attest van de werkgever, die aantonen dat u uw voertuig nodig heeft voor uw werk of voor belangrijke familiale verplichtingen.
• Houd rekening met bijkomende kosten: De veroordeling omvat niet alleen de geldboete. De bijdragen aan het Slachtofferfonds en het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand, alsook de gerechtskosten, verhogen het totale te betalen bedrag aanzienlijk.

Voor juridische professionals

• Focus op de modaliteiten: Bij een bewezen snelheidsovertreding van deze omvang voorziet de besproken oude regeling in beginsel in een verval van het recht tot sturen, waarvan de rechter gemotiveerd kan afwijken. De verdedigingsstrategie kan zich daarom richten op de strafmaat, een eventuele gemotiveerde afwijking en de modaliteiten van het verval.
• Dossier voorbereiden: Een goed voorbereid dossier met bewijzen van de noodzaak van het voertuig voor professionele doeleinden (bv. arbeidsovereenkomst, attest werkgever, uurroosters) of dwingende familiale redenen (bv. co-ouderschapsregeling, mantelzorg) is cruciaal om de rechter te overtuigen een weekendverval toe te staan. Dat zo'n verzoek ook kan worden afgewezen, blijkt uit een zaak over rijden onder invloed van alcohol.
• Argumenteer over de duur: Wanneer de rechter het verval uitspreekt, kan er geargumenteerd worden voor de minimumduur van 8 dagen door te wijzen op de persoonlijke omstandigheden van de beklaagde, blijk van spijt en inzicht in de ernst van de feiten.

Gerelateerde Zaken