Alcohol in herhaling: verval en verplicht alcoholslot

Relevante Juridische Tools

De Toepassing van het Overgangsrecht: Lex Mitior in de Praktijk

Dit vonnis is uitgesproken op 8 september 2026. De pleegdatum is niet vermeld in de aangeleverde geanonimiseerde vonnistekst en blijft op basis daarvan onbekend. Het toepasselijke strafrecht wordt bepaald door de datum van de feiten, niet door de uitspraakdatum. Voor feiten van vóór 1 september 2026 vormen het Strafwetboek 1867 (oud) en de oude Wegverkeerswet het vertrekpunt; latere bepalingen worden toegepast voor zover zij voor de beklaagde gunstiger zijn, per onderdeel te toetsen. Voor feiten vanaf die datum vormt het nieuwe recht het vertrekpunt. Bij een latere wijziging speelt het beginsel van de mildere strafwet (lex mitior), zoals verankerd in art. 2 oud Sw. en in art. 2 van het nieuwe Strafwetboek. De rechtbank vermeldt dat beginsel uitdrukkelijk: in geval van wijziging van de strafwet na het plegen van het misdrijf gelden de voor de beklaagde meest gunstige bepalingen.

Toepassing van de Tijdsregels in dit Vonnis

Het vonnis verwijst zowel naar het Strafwetboek 1867 (oud) als naar het nieuwe Strafwetboek en verhoogt de geldboetes met 70 opdeciemen. Dat is de vermenigvuldiging met acht die geldt voor feiten van vóór 1 februari 2026. Die verhoging is correct indien de feiten vóór die datum dateren. Omdat de pleegdatum niet vermeld is, kan de toepasselijkheid daarvan op basis van de aangeleverde vonnistekst niet definitief worden beoordeeld. De pleegdatum wordt daarbij niet afgeleid uit de toegepaste opdeciemen of de uitspraakdatum. Voor feiten van vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek bepaalt art. 78, § 1, tweede lid, dat de opdeciemen van het moment van de feiten gelden. Het vonnis werkt de vergelijking tussen oud en nieuw recht niet zelf uit. De verwijzing naar beide wetboeken vormt op zichzelf geen aanwijzing voor een onjuiste toepassing van het overgangsrecht.

Analyse van de Tenlasteleggingen

Tenlastelegging A: Zware Alcoholintoxicatie in Herhaling

De beklaagde bestuurde een voertuig met 0,57 mg/l alcohol in de adem, binnen drie jaar na een eerder veroordelend vonnis van de Franstalige politierechtbank Brussel wegens een overtreding van artikel 34, § 2, 35 of 37bis, § 1, Wegverkeerswet.

• Oud recht (vertrekpunt indien de feiten vóór 1 september 2026 dateren): De in het vonnis aangehaalde kwalificaties zijn art. 34, § 2, 1° (alcohol ≥ 0,35 mg/l) en art. 36 (herhaling) van de oude Wegverkeerswet. De straf was een gevangenisstraf van een maand tot twee jaar en/of een geldboete van 400 tot 5.000 euro (te vermenigvuldigen met opdeciemen).

Daarnaast bepaalt artikel 37/1, § 1, derde lid, Wegverkeerswet dat de rechter bij een veroordeling wegens overtreding van artikel 36 na een veroordeling met toepassing van artikel 34, § 2, wanneer de ademanalyse telkens een alcoholconcentratie van ten minste 0,50 mg/l mat (of de bloedanalyse telkens ten minste 1,2 g/l aangaf), de geldigheid van het rijbewijs beperkt tot motorvoertuigen met een alcoholslot. Dat gebeurt volgens de modaliteiten van het eerste lid: voor een periode van ten minste één jaar en ten hoogste drie jaar of levenslang, op voorwaarde dat de overtreder voldoet aan de voorwaarden van het omkaderingsprogramma, en voor het geval de rechter geen definitief verval uitspreekt of geen toepassing maakt van artikel 42. Met een gemotiveerde beslissing kan de rechter een of meer voertuigcategorieën van de beperking uitsluiten, maar de beperking moet ten minste gelden voor de categorie waarmee de overtreding werd begaan (art. 37/1, § 2). In deze zaak beperkt de rechtbank het rijbewijs voor een termijn van één jaar, de wettelijke minimumduur, en zegt zij dat de maatregel geldt voor alle motorvoertuigen.

Tenlastelegging B: Rijden zonder Geslaagd Herstelonderzoek

De beklaagde bestuurde een motorvoertuig van de categorie waarvoor hij vervallen was verklaard, zonder het bij een eerder vonnis opgelegde herstelonderzoek met goed gevolg te hebben ondergaan. Hij voldeed dus niet aan de herstelvoorwaarden van artikel 38, § 3, Wegverkeerswet.

• Oud recht: Dit valt onder art. 48, eerste lid, 2°, oude Wegverkeerswet. De straf was een gevangenisstraf van vijftien dagen tot twee jaar en een geldboete van 500 tot 2.000 euro (x opdeciemen), of een van die straffen alleen, en daarnaast een verval van het recht tot sturen van ten minste drie maanden en ten hoogste vijf jaar of levenslang.

Volgens de dagvaarding overtrad de beklaagde binnen drie jaar na een eerdere veroordeling opnieuw een van de in artikel 38, § 6, Wegverkeerswet opgesomde bepalingen. De rechtbank stelt de daarin omschreven staat van verzwaring vast. De rechtbank legt voor deze tenlastelegging een verval van drie maanden op en maakt het herstel afhankelijk van een theoretisch en praktisch examen en een medisch en psychologisch onderzoek.

Tenlastelegging C: Niet Tonen van Identiteitskaart

Dit is een overtreding van de eerste graad.

• Oud recht: Art. 29, § 2 oude Wegverkeerswet voorzag een geldboete van 10 tot 250 euro (x opdeciemen).

Straftoemeting

De rechtbank legt voor de feiten A en B telkens een verval van het recht tot sturen van drie maanden op, met telkens dezelfde vier herstelexamens en -onderzoeken. Voor de geldboetes van A en B, verhoogd met 70 opdeciemen, verleent de rechtbank uitstel van tenuitvoerlegging voor drie jaar voor een gedeelte ervan; voor de geldboete van C is er geen uitstel. De rechtbank verwijst bij de straftoemeting naar de aard en ernst van de feiten, de financiële en sociale toestand en het strafrechtelijk verleden van de beklaagde, en naar de doelstellingen van de straf, waaronder de bescherming van de maatschappij. Hoe een rechtbank in hoger beroep oordeelt over alcohol in het verkeer in herhaling, leest u in deze analyse van een beroepsvonnis over recidive.

Gerelateerde Zaken