Pro Deo Checker 2026

Pro deo (letterlijk: "voor God", oftewel "gratis") is het Belgische systeem van kosteloze juridische bijstand voor mensen met een beperkt inkomen. Via dit systeem krijgt u een advocaat toegewezen die u bijstaat zonder dat u hiervoor moet betalen, of tegen een sterk verminderd tarief.

Het systeem is gebaseerd op een fundamenteel recht: toegang tot justitie voor iedereen, ongeacht financiële middelen. In België wordt dit recht gewaarborgd door de Bureaus voor Juridische Bijstand (BJB), die ressorteren onder de Ordes van Advocaten.

Er bestaan twee vormen van rechtsbijstand:

• Volledig kosteloze rechtsbijstand: U betaalt niets. De advocaat wordt volledig vergoed door de overheid.
• Gedeeltelijk kosteloze rechtsbijstand: U betaalt een kleine eigen bijdrage (€25 tot €125), afhankelijk van uw inkomen.

Het pro deo-systeem dekt vrijwel alle rechtsgebieden: familierecht, huurrecht, arbeidsrecht, strafrecht, vreemdelingenrecht, en meer. Alleen zuiver commerciële geschillen van ondernemingen zijn uitgesloten.

Of u recht heeft op pro deo hangt af van uw netto maandinkomen, uw gezinssituatie, en het aantal personen ten laste. De grenzen worden jaarlijks geïndexeerd (laatste update: 1 september 2025).

Volledig kosteloze rechtsbijstand:

• Alleenstaande: netto-inkomen ≤ €1.612/maand
• Gezin (samenwonend/gehuwd): gezinsinkomen ≤ €1.920/maand
• Per persoon ten laste: +€355,21 bij de grens

Gedeeltelijk kosteloze rechtsbijstand:

• Alleenstaande: netto-inkomen €1.612 - €1.920/maand
• Gezin: gezinsinkomen €1.920 - €2.226/maand
• Per persoon ten laste: +€355,21 bij de grens

Automatisch recht op volledig gratis rechtsbijstand:

Bepaalde categorieën komen automatisch in aanmerking, ongeacht inkomen (weerlegbaar vermoeden, behalve minderjarigen = onweerlegbaar):

• Ontvangers van leefloon (OCMW) of maatschappelijke bijstand
• Ontvangers van IGO (Inkomensgarantie voor Ouderen) of IVT (Inkomensvervangende Tegemoetkoming)
• Gewaarborgd inkomen voor bejaarden
• Minderjarigen (onweerlegbaar vermoeden - geen inkomenstoets)
• Vreemdelingen in asielprocedure of beroep tegen verblijfsbeslissing
• Personen in gedwongen psychiatrische opname (wet 26 juni 1990)
• Personen die collectieve schuldenregeling aanvragen
• Huurders van sociale woningen (voor huurgeschillen)
• Gedetineerden (volledige vrijheidsberoving)
• Personen met gewaarborgde kinderbijslag voor een kind ten laste

De aanvraag voor pro deo verloopt via het Bureau voor Juridische Bijstand (BJB) van uw gerechtelijk arrondissement. Hier is het stappenplan:

Stap 1: Verzamel de nodige documenten

• Identiteitskaart
• Bewijs van inkomen (laatste 3 loonfiches of belastingaangifte)
• Bewijs van gezinssamenstelling (gemeentehuis)
• Eventueel: bewijs van bijzondere categorie (leefloon-attest, etc.)

Stap 2: Neem contact op met het BJB

U kunt langsgaan op de zitdagen van het BJB (meestal in het gerechtsgebouw) of telefonisch/schriftelijk contact opnemen. Sommige arrondissementen bieden online aanvraag aan.

Stap 3: Beoordeling van uw aanvraag

Het BJB controleert uw inkomen en beslist of u in aanmerking komt. Bij goedkeuring ontvangt u een aanstellingsbrief met de naam van uw toegewezen advocaat.

Stap 4: Contact met uw advocaat

Neem contact op met de toegewezen advocaat om uw zaak te bespreken. De advocaat begeleidt u door de procedure zoals elke andere cliënt.

Behandeltijd: Gemiddeld 1-2 weken. Bij dringende zaken (bv. arrestatie, uithuiszetting) kan een voorlopige toewijzing binnen 24 uur.

De Pro Deo Checker berekent binnen enkele minuten of u in aanmerking komt voor kosteloze of gedeeltelijk kosteloze rechtsbijstand, gebaseerd op de actuele inkomensgrenzen van 2026.

In stap 1 vult u uw gezinssituatie in: alleenstaand, samenwonend/gehuwd, of alleenstaande ouder. Ook geeft u het aantal personen ten laste aan (kinderen, inwonende familieleden).

In stap 2 vult u uw netto maandinkomen in. Bij samenwonenden vult u ook het inkomen van uw partner in. De checker berekent automatisch of u onder de toepasselijke grenzen valt.

Behoort u tot een bijzondere categorie (leefloon, IGO, minderjarige, etc.), dan kunt u dit aanvinken. U komt dan automatisch in aanmerking, ongeacht inkomen.

Na het invullen ontvangt u direct uw resultaat:

• Volledig gratis: U betaalt niets voor uw advocaat
• Gedeeltelijk gratis: U betaalt een kleine bijdrage
• Niet in aanmerking: Uw inkomen ligt boven de grenzen

Deze resultaten kunt u gratis per email ontvangen om mee te nemen naar het BJB of om te bespreken met een advocaat.

Onze Pro Deo Checker geeft u snel duidelijkheid over uw recht op kosteloze rechtsbijstand. Na het invullen ontvangt u uw resultaten gratis per email.

Komt u in aanmerking voor pro deo?

Prima! U kunt met uw resultaat naar het BJB stappen om een advocaat toegewezen te krijgen. Let op: pro deo-advocaten hebben vaak volle agenda's. Voor complexe zaken kunt u ook een reguliere advocaat vragen die pro deo-zaken behandelt.

Komt u niet in aanmerking?

Geen nood. Er zijn andere opties:

• Rechtsbijstandsverzekering: Controleer of u een polis heeft die uw zaak dekt. Gebruik onze Rechtsbijstandsverzekering Checker.
• Vakbond of beroepsvereniging: Veel vakbonden bieden juridische bijstand voor arbeidsgeschillen.
• Eerste gratis consult: Bij LawBase kunt u een eerste gesprek aanvragen om uw zaak te bespreken en de kosten in te schatten.

Via de tool kunt u eenvoudig een afspraak aanvragen met één van onze advocaten. Wij helpen u verder, ongeacht of u pro deo heeft of zelf betaalt. Transparante communicatie over kosten staat bij ons centraal.