Veroordeling voor verboden uitrusting of middelen en een bedekte nummerplaat: één werkstraf wegens eenheid van opzet

Relevante Juridische Tools

Analyse van de Tenlasteleggingen

De beklaagde in deze zaak werd geconfronteerd met twee afzonderlijke tenlasteleggingen, die de rechtbank als gepleegd met hetzelfde misdadig opzet beschouwde. De analyse van deze specifieke inbreuken is essentieel om de reikwijdte van het vonnis te begrijpen.

Tenlastelegging A: Bij zich hebben van verboden uitrusting of middelen

De eerste tenlastelegging is gebaseerd op artikel 62bis van de Wegverkeerswet (Wet van 16 maart 1968). De historische tekst verbiedt het bij zich hebben van uitrusting of middelen die de vaststelling van verkeersinbreuken bemoeilijken of verhinderen, of die automatisch werkende toestellen opsporen. De strafbepaling hiervoor is terug te vinden in artikel 29bis van dezelfde wet.

Het vonnis herneemt deze algemene omschrijving, maar vermeldt niet welk type toestel of middel de beklaagde bij zich had. Het laat dus niet toe vast te stellen of het om een detector dan wel een verstoorder ging.

De verbodsomschrijving vereist niet dat het toestel ingeschakeld is. De tekst van artikel 62bis vanaf 1 september 2026 vermeldt uitdrukkelijk het opzettelijk bij zich hebben. Het verbod mag daarom niet worden voorgesteld als een algemeen bezits- en gebruiksverbod.

De historische versie van artikel 29bis voorziet in een gevangenisstraf van vijftien dagen tot drie maanden en een geldboete van 100 tot 1.000 euro, of een van die straffen alleen, met verdubbeling bij herhaling binnen drie jaar onder de wettelijke voorwaarden. Zij voorziet ook in verplichte inbeslagname, verbeurdverklaring en vernietiging van de uitrusting of middelen. Artikel 38, § 1, 1° van de historische Wegverkeerswet laat bij een veroordeling wegens overtreding van artikel 62bis bovendien een verval van het recht tot sturen toe. Het dictum van dit vonnis vermeldt geen verbeurdverklaring of verval van het recht tot sturen.

Tenlastelegging B: Bedekte nummerplaat

De tweede tenlastelegging betreft volgens het vonnis een overtreding van artikel 31, §2 van het Koninklijk Besluit van 20 juli 2001 betreffende de inschrijving van voertuigen. Zij omschrijft het in het verkeer brengen van een voertuig waarvan de nummerplaat en/of de reproductie ervan bedekt was, ook met doorzichtig materiaal. De volledige tekst van deze bepaling is niet aangeleverd; de bespreking steunt hier op de tenlastelegging. Die verwijst daarnaast naar artikel 29, § 1, derde lid en artikel 38, § 1, 3° van de Wegverkeerswet, betreffende overtredingen van de tweede graad en de mogelijkheid van een verval van het recht tot sturen.

Volgens de tenlastelegging volstaat een bedekking 'y compris avec une matière transparente'. Welk materiaal hier gebruikt werd, vermeldt het vonnis niet.

De Juridische Redenering van de Rechtbank

Toepassing van het Collectief Misdrijf (Art. 65, eerste lid oud Sw.)

Het meest interessante juridische aspect van dit vonnis is de toepassing van het collectief of voortgezet misdrijf, voorzien in artikel 65 oud Sw. Het gaat om de tweede hypothese van het eerste lid: verschillende misdrijven die de opeenvolgende en voortgezette uitvoering zijn van eenzelfde misdadig opzet en gelijktijdig aan dezelfde feitenrechter worden voorgelegd. Dit verschilt van eendaadse samenloop, waarbij eenzelfde feit verschillende misdrijven oplevert.

De rechtbank stelt expliciet vast: "Les infractions visées aux préventions A et B ont été commises avec la même intention délictueuse." (De misdrijven bedoeld in de tenlasteleggingen A en B werden gepleegd met dezelfde misdadige opzet.)

Het vonnis stelt vast dat beide misdrijven met hetzelfde misdadig opzet werden gepleegd, maar licht die eenheid van opzet niet nader toe. Het gevolg van de toepassing van artikel 65 oud Sw. is dat de rechter niet voor elk misdrijf een aparte straf oplegt, maar enkel de zwaarste straf toepast die op één van de misdrijven staat. Dit voorkomt een onredelijke opeenstapeling van straffen voor feiten die in wezen uit dezelfde intentie voortkomen.

De Keuze voor een Autonome Werkstraf

De rechtbank kiest niet voor een klassieke geldboete of gevangenisstraf, maar voor een autonome werkstraf van 100 uur. Dit is een hoofdstraf die sinds de wet van 17 april 2002 in het Belgische strafrecht bestaat. De keuze hiervoor is significant en duidt op een geïndividualiseerde straftoemeting.

Voorwaarden en implicaties:

• Instemming: De rechtbank informeerde de beklaagde over de draagwijdte van een autonome werkstraf. In dit geval heeft de beklaagde zijn akkoord gegeven.
• Individualisering: De rechtbank houdt rekening met de aard en ernst van de feiten, de beschikbare informatie over de persoonlijke en financiële situatie en de gegevens op het strafblad. Een werkstraf wordt vaak als constructiever beschouwd dan een geldboete, omdat het de dader confronteert met de maatschappelijke gevolgen van zijn daden en hem een kans biedt om iets terug te doen.
• Subsidiaire straf: De rechtbank bepaalt een vervangende geldboete van €800 voor het geval de werkstraf niet of onvolledig wordt uitgevoerd. Dit fungeert als een stok achter de deur.

Praktische Implicaties en Aandachtspunten

Voor Automobilisten

Dit vonnis illustreert dat het bij zich hebben van de bedoelde uitrusting of middelen en het in het verkeer brengen van een voertuig met een bedekte nummerplaat tot een veroordeling kunnen leiden. De rechtbank geeft geen nadere informatie over het toestel, het gebruikte materiaal of de wijze waarop de feiten werden vastgesteld.

Voor de Juridische Praktijk

Voor advocaten die cliënten in gelijkaardige zaken bijstaan, biedt dit vonnis enkele nuttige inzichten:

1. Bewezenverklaring: De rechtbank verklaart beide tenlasteleggingen bewezen. Het vonnis licht de bewijsmiddelen en de vaststellingswijze niet toe.
2. Onderscheid de samenloopregels: De rechtbank past hier artikel 65, eerste lid oud Sw. toe wegens eenheid van opzet en spreekt alleen de zwaarste straf uit. De nieuwe artikelen 61 en 62 Sw. hebben andere gevolgen: artikel 62, § 3 laat op niveau 1 cumulatie van hoofdstraffen toe, terwijl beide artikelen cumulatie van bijkomende straffen binnen de wettelijke grenzen voorschrijven. De toepasselijke regeling moet worden beoordeeld aan de hand van de pleegdatum en, bij een wetswijziging na de feiten, het gunstigste recht.
3. Stel een werkstraf voor: Het actief voorstellen van een werkstraf kan, afhankelijk van het profiel van de cliënt (bv. blanco strafblad, vaste job, spijtbetuiging), een constructieve uitweg bieden die door de rechtbank positief onthaald kan worden.

Tot slot illustreert het vonnis dat een veroordeling meer inhoudt dan enkel de hoofdstraf. De beklaagde werd ook veroordeeld tot het betalen van een bijdrage aan het Slachtofferfonds (€250), een bijdrage aan het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand (€26), de gerechtskosten (€32,26) en een administratieve vergoeding (€62,37). Deze bijkomende kosten kunnen de financiële impact van een veroordeling aanzienlijk verhogen.

Wat sinds 1 september 2026 anders is

De rechtbank paste artikel 65 oud Sw. toe. De pleegdatum is in de aangeleverde tekst niet vermeld; de beoordeling van het toepasselijke recht en de opdeciemen hangt van die datum af. De datum van het vonnis vervangt die ontbrekende informatie niet. Voor feiten van vóór 1 september 2026 vormen het Strafwetboek 1867 (oud) en de historische Wegverkeerswet het vertrekpunt. Latere bepalingen spelen slechts mee voor zover zij voor de beklaagde gunstiger zijn, per onderdeel te beoordelen overeenkomstig artikel 2 Sw.

De rechtbank bepaalt de vervangende geldboete op 100 euro, verhoogd met 70 opdeciemen tot 800 euro. Die berekening is correct voor feiten van vóór 1 februari 2026. Voor feiten van 1 februari tot en met 31 augustus 2026 gelden 90 opdeciemen, dus een vermenigvuldiging met tien. Artikel 78, § 1, tweede lid Sw. behoudt voor feiten van vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek de opdeciemen die golden op het moment van de feiten. Zonder pleegdatum kan de gekozen verhoging niet zelfstandig worden gecontroleerd. De bijdrage aan het Slachtofferfonds is geen geldboete; de afzonderlijke berekening daarvan vormt geen aanwijzing voor een fout.

Voor feiten vanaf 1 september 2026 regelt artikel 61 Sw. de eendaadse samenloop en artikel 62 Sw. de meerdaadse samenloop. Bij eendaadse samenloop wordt de hoofdstraf binnen het zwaarste strafniveau opgelegd. Bij meerdaadse samenloop geldt voor niveau 7 en 8 alleen de zwaarste straf; in de andere gevallen kan de hoofdstraf binnen het zwaarste strafniveau worden opgelegd en eventueel naar het onmiddellijk hogere niveau worden verhoogd, behalve bij niveau 1 en 6. Op niveau 1 kunnen verschillende hoofdstraffen cumulatief worden opgelegd. De bijkomende straffen worden volgens beide artikelen cumulatief opgelegd binnen de wettelijke grenzen.

Het nieuwe Boek I van het Strafwetboek kent geen aparte bepaling meer voor het voortgezet misdrijf gebaseerd op eenheid van opzet. Hoe zulke feitencomplexen voortaan worden behandeld onder de regels van meerdaadse samenloop (art. 62 Sw.) zal in de rechtspraak verder uitgekristalliseerd moeten worden. Artikel 65 van het nieuwe Strafwetboek betreft niet de samenloop, maar het uitstel van de tenuitvoerlegging wanneer de opgelegde straf niveau 3 niet te boven gaat, met de daarin bepaalde uitzonderingen.

Voor feiten vanaf 1 september 2026 voorziet artikel 29bis van de omgezette Wegverkeerswet in een straf van niveau 1, met een nominale geldboete van 800 tot 8.000 euro. De geldboete wordt verdubbeld bij herhaling binnen drie jaar onder de wettelijke voorwaarden. Ook deze tekst voorziet in verplichte inbeslagname, verbeurdverklaring en vernietiging van de betrokken uitrusting of middelen. Artikel 62bis vereist dan uitdrukkelijk het opzettelijk bij zich hebben.

Gerelateerde Zaken