Mag je huisdieren houden in een huurwoning?

De vraag of je als huurder een huisdier mag houden in een huurwoning is een van de meest voorkomende twistpunten tussen verhuurders en huurders. Voor velen is een hond, kat of goudvis een essentieel onderdeel van het gezin, terwijl verhuurders vaak vrezen voor schade aan de parketvloer, geuroverlast of geluidshinder voor de buren. In dit artikel onderzoeken we de juridische realiteit in Vlaanderen, gebaseerd op het Woninghuurdecreet en de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Lange tijd was het standaardgebruik om een strikt verbod op huisdieren op te nemen in het huurcontract. Vandaag de dag is de juridische situatie echter drastisch veranderd ten gunste van de huurder, al blijven er belangrijke nuances bestaan waar beide partijen rekening mee moeten houden. LawBase staat u bij in al deze huurgeschillen vanuit onze vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven.

Wettelijk Kader

Het wettelijk kader rond huisdieren in huurwoningen wordt in Vlaanderen hoofdzakelijk beheerst door het Woninghuurdecreet (voor contracten gesloten vanaf 1 januari 2019) en het algemeen verbintenissenrecht. Cruciaal hierbij is de interactie met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat het recht op eerbiediging van het privé-, familie- en gezinsleven waarborgt.

De rechtspraak heeft geoordeeld dat het houden van een huisdier deel uitmaakt van dit privéleven. Dit betekent dat een algemeen, absoluut verbod op huisdieren in een huurcontract in principe als nietig of ongeschreven wordt beschouwd. Een verhuurder kan dus niet zomaar via een standaardclausule alle dieren weigeren zonder gegronde reden. Het Woninghuurdecreet legt de nadruk op het 'genot als een goed huisvader' (of de moderne term: 'als een voorzichtig en redelijk persoon'). Zolang het dier geen overlast veroorzaakt en de woning niet beschadigt, is het recht van de huurder op een huisdier prioritair.

Procedure en Stappen

Hoewel de wet de huurder beschermt, is het raadzaam om een gestructureerde aanpak te volgen om conflicten te vermijden. Hieronder volgt de procedure die wij bij LawBase adviseren:

• Stap 1: Controleer het huurcontract en het reglement van mede-eigendom. Hoewel een algemeen verbod vaak ongeldig is, kunnen er specifieke beperkingen gelden in het reglement van interne orde van een appartementsgebouw (bijvoorbeeld over het gebruik van de lift met honden).
• Stap 2: Open communicatie met de verhuurder. Het is altijd beter om vooraf te melden dat u een huisdier heeft of wenst aan te schaffen. Transparantie bouwt vertrouwen op en kan formele procedures voorkomen.
• Stap 3: De belangenafweging. Indien de verhuurder weigert, moet er gekeken worden naar de proportionaliteit. Een verhuurder kan een dier enkel weigeren als de woning ongeschikt is (bijv. een grote Deense dog op een studio van 30m²) of als er sprake is van objectieve overlast.
• Stap 4: Inschakelen van juridische hulp. Indien er een patstelling ontstaat, kan een advocaat van LawBase bemiddelen of de zaak voorleggen aan de Vrederechter.

Praktische Tips

Om uw positie als huurder te versterken of als verhuurder uw eigendom te beschermen, geven we de volgende praktische tips:

• Voor huurders: Zorg voor een goede familiale verzekering (burgerlijke aansprakelijkheid). Deze dekt vaak schade die door huisdieren aan derden of aan de gehuurde woning wordt toegebracht.
• Voor verhuurders: In plaats van een totaalverbod, kunt u clausules opnemen die focussen op de gevolgen van het houden van dieren. Denk aan een verplichting tot professionele reiniging bij vertrek of een limiet op het aantal dieren.
• Plaatsbeschrijving: Een zeer gedetailleerde intredende plaatsbeschrijving is essentieel. Zo kan bij het einde van de huur objectief worden vastgesteld of er sprake is van abnormale sleet of schade door een huisdier.
• Hygiëne en rust: Respecteer de rust van de buren. Structureel geblaf of geuroverlast in de gemeenschappelijke delen zijn legitieme redenen voor een verhuurder om actie te ondernemen, zelfs voor de Vrederechter.

Heeft u nood aan een specifiek advies over uw huurcontract? LawBase heeft 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

Het houden van huisdieren brengt geen extra huurkosten met zich mee; een verhuurder mag de huurprijs niet verhogen puur omdat er een hond aanwezig is. Er zijn echter wel financiële implicaties bij schade:

• De Huurwaarborg: Schade veroorzaakt door huisdieren (krassen in deuren, urinevlekken in vasttapijt) wordt niet beschouwd als normale slijtage. De kosten voor herstel kunnen worden afgehouden van de huurwaarborg.
• Herstelkosten: Indien de schade de huurwaarborg overstijgt, is de huurder persoonlijk aansprakelijk voor het resterende bedrag.
• Gerechtskosten: Indien een zaak voor de Vrederechter komt, moet de verliezende partij meestal de rechtsplegingsvergoeding van de tegenpartij betalen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over huisdieren in huurwoningen.