Verjaring: Tijd als Rechtsfeit

Bevrijdende verjaring van vorderingen — oud Burgerlijk Wetboek

• Art. 2262bis, § 1, eerste lid: "Alle persoonlijke rechtsvorderingen verjaren door verloop van tien jaar."
• Art. 2262bis, § 1, tweede lid: alle rechtsvorderingen tot vergoeding van schade op grond van buitencontractuele aansprakelijkheid verjaren door verloop van vijf jaar vanaf de dag volgend op die waarop de benadeelde kennis heeft gekregen van de schade of van de verzwaring ervan en van de identiteit van de aansprakelijke persoon.
• Art. 2262bis, § 1, derde lid: die vorderingen verjaren in ieder geval door verloop van twintig jaar vanaf de dag volgend op die waarop het schadeverwekkend feit zich heeft voorgedaan.
• Art. 2277: termijnen van renten, uitkeringen tot levensonderhoud, huren van huizen, interesten van geleende sommen en in het algemeen al wat betaalbaar is bij het jaar of bij kortere termijnen, verjaren door verloop van vijf jaren. Sinds 2017 geldt dat ook voor water, gas, elektriciteit en elektronische communicatiediensten.
• Art. 2272, derde lid: de rechtsvordering van kooplieden wegens de koopwaren die zij verkopen aan personen die geen koopman zijn, verjaart door verloop van een jaar. Het gaat uitsluitend om koopwaren, niet om diensten.
• Art. 2277bis: de rechtsvordering van verzorgingsverstrekkers verjaart ten overstaan van de patiënt door verloop van twee jaar, te rekenen vanaf het einde van de maand waarin de verstrekkingen zijn verleend.

Verkrijgende verjaring van zakelijke rechten — boek 3 nieuw Burgerlijk Wetboek

• Art. 3.27, eerste lid: "De termijn voor verkrijgende verjaring bedraagt tien jaar. Indien de bezitter echter te kwader trouw is bij de aanvang van zijn bezit, bedraagt de termijn voor verkrijgende verjaring dertig jaar."
• Art. 3.21: het bezit moet voortdurend, openbaar, ondubbelzinnig en vreedzaam zijn.

Let op bij arbeidsvorderingen: art. 15 Arbeidsovereenkomstenwet bepaalt dat "de rechtsvorderingen die uit de overeenkomst ontstaan, verjaren één jaar na het eindigen van deze overeenkomst of vijf jaar na het feit waaruit de vordering is ontstaan, zonder dat deze termijn één jaar na het eindigen van deze overeenkomst mag overschrijden." Een feit van lang vóór het einde van de overeenkomst kan daardoor al tijdens de tewerkstelling verjaren.

Er zijn drie stuitingsvormen, en zij hebben elk een ander gevolg:

• Dagvaarding (art. 2244, § 1, tweede lid Oud BW): stuit de verjaring tot het tijdstip waarop een definitieve beslissing wordt uitgesproken. Zolang de procedure loopt is er dus geen nieuwe verjaringsdatum.
• Erkenning van de schuld: doet de volledige oorspronkelijke termijn opnieuw ingaan. Die erkenning kan ook stilzwijgend blijken uit gedrag, bijvoorbeeld uit een gedeeltelijke betaling.
• Ingebrekestelling door een advocaat of gerechtsdeurwaarder (art. 2244, § 2 Oud BW): doet een nieuwe termijn van één jaar ingaan, zonder dat de vordering vóór de vervaldag van de initiële termijn kan verjaren. Is de wettelijke termijn korter dan één jaar, dan is de verlenging even lang als die termijn. Die werking is slechts eenmalig. De brief moet uitgaan van een advocaat, van een door de schuldeiser aangestelde gerechtsdeurwaarder of van een persoon die krachtens art. 728, § 3 Ger.W. namens de schuldeiser in rechte mag verschijnen, en moet per aangetekende zending mét ontvangstbewijs worden verstuurd naar een schuldenaar met woonplaats, verblijfplaats of maatschappelijke zetel in België. Art. 2244, § 2 legt verplichte vermeldingen op, op straffe van verlies van de stuitende werking.

Let op: een gewone aangetekende brief van de schuldeiser zelf stuit de verjaring niet.

In bepaalde gevallen wordt de verjaring tijdelijk geschorst: de termijn wordt stopgezet en loopt daarna verder waar hij was gebleven, zonder dat een nieuwe termijn begint (art. 2251-2259 Oud BW).

• Art. 2252: de verjaring loopt niet tegen minderjarigen en tegen beschermde personen wat betreft de handelingen waarvoor zij onbekwaam werden verklaard.
• Art. 2253: de verjaring loopt niet tussen echtgenoten.
• Overmacht die het instellen van de vordering onmogelijk maakt. Dat steunt op rechtspraak en niet op een uitdrukkelijke bepaling in art. 2251-2259 Oud BW.

Lopende onderhandelingen zijn géén wettelijke schorsingsgrond.

• De rechter past de verjaring niet ambtshalve toe (art. 2223 Oud BW). Wie zich op verjaring wil beroepen, moet dat zelf inroepen. Eén uitzondering staat in hetzelfde artikel: bij rechtsplegingen over de betaling van een geldschuld ingesteld door een onderneming tegen een consument mag de rechter de verjaring wél ambtshalve toepassen.
• Men kan vooraf geen afstand doen van de verjaring, wel van een verkregen verjaring (art. 2220 Oud BW). Die afstand kan stilzwijgend zijn (art. 2221): wie na de verjaring nog afbetaalt of de schuld erkent, kan zijn verweer verliezen.

Bij verjaringskwesties handelen wij snel en doortastend:

1. Termijnanalyse: Onmiddellijke berekening van de toepasselijke verjaringstermijn
2. Stuiting: Indien nodig, spoedige stuiting door ingebrekestelling of dagvaarding
3. Bewijsvoering: Verzamelen van bewijs voor verkrijgende verjaring of startpunt termijn
4. Procedure: Vordering of verweer in rechte
5. Advies: Preventief advies om verjaring van uw vorderingen te voorkomen

Bereken wanneer uw vordering verjaart:

Veelgestelde Vragen

Verdiepende Artikelen

Lees meer over dit onderwerp

Advocaat bij u in de buurt