Vluchtvertraging & Annulering: Uw Rechten als EU Passagier

Inleiding

Stelt u zich voor: u staat op het punt te vertrekken voor die langverwachte vakantie, een belangrijke zakenreis of een bezoek aan familie, en plotseling verschijnt de gevreesde melding op het scherm: uw vlucht is vertraagd of zelfs geannuleerd. Een situatie die voor menig reiziger frustratie, stress en onvoorziene kosten met zich meebrengt. Gelukkig bent u als passagier binnen de Europese Unie niet rechteloos. De EU-wetgeving biedt een stevig kader ter bescherming van uw rechten in dergelijke omstandigheden. Bij LawBase, met kantoren in onder meer Brugge, Gent en Antwerpen, merken we dat veel mensen niet precies weten waar ze recht op hebben. Dit artikel licht uw rechten toe en schetst de stappen die u kunt ondernemen om een passende schadevergoeding te bekomen.

Wat zijn uw rechten bij vluchtvertraging of annulering?

De basis voor de rechten van vliegtuigpassagiers in de EU ligt vast in Verordening (EG) nr. 261/2004. Deze verordening regelt de compensatie en bijstand aan passagiers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten. Het doel is om een hoog niveau van bescherming voor passagiers te garanderen en luchtvaartmaatschappijen te stimuleren hun verplichtingen na te komen.

De belangrijkste situaties waarin u rechten heeft, zijn:

• Vluchtannulering: Uw vlucht wordt geannuleerd en u wordt niet tijdig geïnformeerd of u wordt geen alternatief aangeboden dat u op een aanvaardbaar tijdstip op uw bestemming brengt.
• Vluchtvertraging: Uw vlucht komt met een aanzienlijke vertraging aan op de eindbestemming. De drempel hiervoor is meestal drie uur of meer.
• Instapweigering (overboeking): U wordt de toegang tot de vlucht geweigerd, hoewel u tijdig bent ingecheckt en over geldige reisdocumenten beschikt.

Deze rechten zijn van toepassing op alle vluchten die vertrekken van een luchthaven in een EU-lidstaat, ongeacht de nationaliteit van de luchtvaartmaatschappij, én op vluchten die vanuit een land buiten de EU vertrekken naar een EU-lidstaat, indien de uitvoerende luchtvaartmaatschappij een EU-maatschappij is. Dit omvat dus ook vluchten die vertrekken vanuit bijvoorbeeld Zaventem of Charleroi.

Juridisch kader in België

Relevante wetgeving

De kern van de passagiersrechten ligt, zoals eerder vermeld, in Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad. Deze Verordening is rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten van de Europese Unie, inclusief België, en hoeft niet omgezet te worden in nationale wetgeving. Dit betekent dat de rechten die erin worden vastgelegd, onmiddellijk van kracht zijn en door de Belgische rechtbanken moeten worden toegepast. De Verordening stipuleert duidelijk de voorwaarden waaronder passagiers recht hebben op compensatie en bijstand.

Naast de Verordening zelf, spelen ook de interpretaties van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) een cruciale rol. Dit Hof heeft in verschillende arresten de reikwijdte van de Verordening verduidelijkt en uitgebreid, wat van groot belang is voor de praktijk. Denk bijvoorbeeld aan de arresten waarin is bevestigd dat passagiers ook bij een vertraging van drie uur of meer recht hebben op een forfaitaire schadevergoeding, vergelijkbaar met een annulering.

Recente rechtspraak

De rechtspraak van zowel het Hof van Justitie van de EU als de Belgische rechtbanken evolueert voortdurend en verfijnt de toepassing van de Verordening. Een recent belangrijk arrest van het HvJEU heeft bijvoorbeeld betrekking op de definitie van 'buitengewone omstandigheden'. Dit zijn omstandigheden die de luchtvaartmaatschappij vrijwaren van de plicht tot schadevergoeding, zoals extreme weersomstandigheden of stakingen van de luchtverkeersleiding. Het Hof heeft benadrukt dat luchtvaartmaatschappijen een strenge bewijslast hebben om aan te tonen dat de vertraging of annulering het gevolg was van dergelijke buitengewone omstandigheden, en dat ze bovendien alle redelijke maatregelen hebben genomen om de vertraging te voorkomen.

In België zien we ook steeds meer zaken voor de rechtbank komen waarbij passagiers hun rechten afdwingen. Zo zijn er diverse uitspraken over de interpretatie van wat 'technische problemen' precies inhouden; deze worden vaak door luchtvaartmaatschappijen aangevoerd als buitengewone omstandigheden, maar de rechtbanken oordelen steeds vaker dat reguliere technische defecten inherent zijn aan de bedrijfsvoering van een luchtvaartmaatschappij en dus geen buitengewone omstandigheden vormen. Een goed voorbeeld hiervan zijn uitspraken van de vrederechter in Sint-Niklaas of de rechtbank van eerste aanleg in Leuven, waar passagiers met succes hun claim hebben ingediend, vaak met bijstand van een advocaat gespecialiseerd in consumentenrecht.

Praktische gevolgen

Wat betekenen deze rechten nu concreet voor u als passagier?

Recht op bijstand

Bij een aanzienlijke vertraging (meestal vanaf 2 uur, afhankelijk van de vluchtafstand) of annulering, heeft u recht op bijstand van de luchtvaartmaatschappij. Dit omvat:

• Maaltijden en verfrissingen, in verhouding tot de wachttijd.
• Twee gratis telefoongesprekken, telex-, fax- of e-mailberichten.
• Indien een overnachting noodzakelijk is, recht op hotelaccommodatie en vervoer tussen de luchthaven en het hotel.

Recht op terugbetaling of alternatieve vlucht

Bij annulering of een vertraging van meer dan vijf uur, heeft u de keuze tussen:

• Terugbetaling van het volledige aankoopbedrag van uw ticket, inclusief de terugvlucht indien van toepassing, indien de reis geen nut meer heeft.
• Een alternatieve vlucht naar uw eindbestemming, onder vergelijkbare vervoersvoorwaarden, zo snel mogelijk of op een latere datum naar uw keuze, afhankelijk van beschikbare plaatsen.

Recht op schadevergoeding (compensatie)

Dit is waar het voor veel passagiers om draait. U heeft recht op een forfaitaire schadevergoeding, tenzij de vertraging of annulering te wijten is aan 'buitengewone omstandigheden' die zelfs met alle redelijke maatregelen niet vermeden konden worden. De hoogte van de compensatie hangt af van de vluchtafstand:

• €250 voor vluchten tot 1.500 km.
• €400 voor vluchten tussen 1.500 km en 3.500 km, en voor alle vluchten binnen de EU van meer dan 1.500 km.
• €600 voor vluchten van meer dan 3.500 km buiten de EU.

Belangrijk: deze bedragen kunnen gehalveerd worden indien de luchtvaartmaatschappij u een alternatieve vlucht aanbiedt die u met een beperkte vertraging op uw eindbestemming brengt (maximaal 2, 3 of 4 uur, afhankelijk van de afstand). Het is dan ook cruciaal om de exacte aankomsttijd op uw eindbestemming te documenteren.

Een advocaat van LawBase kan u helpen bepalen of uw situatie in aanmerking komt voor deze compensatie en hoe u deze het beste kunt claimen.

Wat kunt u doen?

Bent u geconfronteerd met een vluchtvertraging of annulering? Volg dan deze stappen:

1. Documenteer alles: Bewaar uw boardingpassen, boekingsbevestiging, e-mails en alle communicatie met de luchtvaartmaatschappij. Noteer de exacte vertragingstijd en aankomsttijd. Maak foto's van aankondigingsborden, indien relevant.
2. Vraag een schriftelijke bevestiging: Vraag de luchtvaartmaatschappij om een schriftelijke bevestiging van de vertraging of annulering en de reden hiervoor.
3. Dien een klacht in bij de luchtvaartmaatschappij: Dit is de eerste stap. Gebruik hiervoor de officiële kanalen van de luchtvaartmaatschappij. Wees duidelijk en vermeld dat u aanspraak maakt op de rechten uit Verordening (EG) nr. 261/2004.
4. Schakel een advocaat in: Als de luchtvaartmaatschappij niet reageert, uw claim afwijst of een te laag bedrag aanbiedt, is het raadzaam juridisch advies in te winnen. Een gespecialiseerde advocaat van LawBase kan uw dossier beoordelen, de correspondentie overnemen en indien nodig een juridische procedure starten voor de rechtbank. Dit kan bijvoorbeeld bij de rechtbank van eerste aanleg in Gent of Antwerpen, afhankelijk van uw woonplaats of de vestigingsplaats van de maatschappij.
5. Overweeg een klacht bij de nationale handhavingsinstantie: In België is dit de FOD Mobiliteit en Vervoer. Zij kunnen bemiddelen, maar hebben geen bevoegdheid om schadevergoeding toe te kennen. Dit is eerder een extra drukmiddel.

Het proces kan soms complex en tijdrovend zijn, vooral wanneer luchtvaartmaatschappijen zich beroepen op 'buitengewone omstandigheden'. Een advocaat heeft de expertise om deze argumenten te weerleggen en uw zaak succesvol te bepleiten.

Hulp nodig? LawBase staat klaar

Bent u het slachtoffer geworden van een vluchtvertraging of annulering en wilt u uw rechten afdwingen? Zoals u heeft kunnen lezen, kan het claimen van uw recht op schadevergoeding een ingewikkelde aangelegenheid zijn. Het is essentieel om correct te handelen en de juiste argumenten aan te dragen. Een advocaat gespecialiseerd in consumentenrecht kan u hierbij uitstekend begeleiden.

Bij LawBase beschikken we over de nodige expertise om u bij te staan in elke fase van het proces. Of u nu in Brugge, Gent, Antwerpen (Mortsel), Sint-Niklaas, Tongeren (Limburg) of Leuven woont, onze advocaten staan klaar om u te voorzien van deskundig juridisch advies en u te vertegenwoordigen in een eventuele rechtszaak. Wij helpen u de bewijslast te verzamelen, de communicatie met de luchtvaartmaatschappij te voeren en, indien nodig, de zaak voor de rechtbank te brengen.

Aarzel niet en neem vandaag nog contact op met LawBase voor een eerste gratis consultatie. Wij bekijken samen met u de haalbaarheid van uw claim en bespreken de verdere stappen. Uw rechten zijn onze prioriteit. Samen zorgen we ervoor dat u krijgt waar u recht op heeft.