Terug naar Rechtspraak
    Verkeersrecht
    Veroordeling

    Drugs achter het stuur als minderjarige: ouders mee aansprakelijk

    Mr. Chanel Ribas ColomarPolitierechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen19 januari 2026Gepubliceerd Bijgewerkt 210 weergaven
    Delen:
    Verkeersrecht - Drugs achter het stuur als minderjarige: ouders mee aansprakelijk

    Samenvatting van de Zaak

    In een vonnis van de Politierechtbank Antwerpen werd een jonge bestuurder vervolgd voor het besturen van een voertuig onder invloed van drugs. Volgens de tenlastelegging toonde een speeksel- of bloedanalyse een drug in zijn organisme aan met een gehalte gelijk aan of hoger dan de wettelijke drempel, een inbreuk op artikel 37bis van de Wegverkeerswet. Het Openbaar Ministerie heeft de zaak samengevat en zijn vordering uiteengezet. De beklaagde, bijgestaan door een advocaat, verzocht de rechtbank om een werkstraf als hoofdstraf. De ouders van de beklaagde werden eveneens in de zaak betrokken als burgerrechtelijk aansprakelijke partijen, aangezien de beklaagde minderjarig was. Eén ouder verscheen ter zitting, de andere liet verstek gaan. De rechtbank achtte de tenlastelegging bewezen en legde een werkstraf van 50 uren op, die als een constructieve en vormende sanctie werd beschouwd. Voor het geval de werkstraf niet wordt uitgevoerd, werd een subsidiaire geldboete van € 1.600 voorzien. Daarnaast werd de beklaagde een verval van het recht tot sturen van één maand opgelegd, samen met de gebruikelijke bijdragen en gerechtskosten. Cruciaal is dat de rechtbank de ouders burgerrechtelijk aansprakelijk verklaarde voor de gerechtskosten en de subsidiaire geldboete. De dagvaarding verwees daarvoor naar artikel 67 van de Wegverkeerswet en artikel 1384 oud BW. Artikel 67 verbindt de aansprakelijkheid voor de geldboete aan de burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor schadevergoeding en kosten. De pleegdatum is niet vermeld, zodat de toepasselijke burgerrechtelijke regeling niet kan worden vastgesteld.

    Uitkomst:
    Veroordeling

    Kernpunten

    • 1Voor de hier besproken drugsinbreuk hoeft geen concrete vermindering van de rijvaardigheid te worden bewezen: de wettelijke drempelwaarden en de overige voorwaarden van de tenlastelegging zijn bepalend.
    • 2Een werkstraf is een autonome hoofdstraf; de rechtbank legde ze hier op verzoek van de beklaagde op, met een opbouwend en vormend doel.
    • 3Een verval van het recht tot sturen is voor deze overtreding in beginsel facultatief, van acht dagen tot vijf jaar. De rechtbank koos één maand. Bijzondere regels kunnen het verval verplicht maken, onder meer bij bepaalde gevallen van herhaling of voor bestuurders met minder dan twee jaar een rijbewijs B.
    • 4Ouders die burgerrechtelijk aansprakelijk zijn voor hun minderjarig kind, zijn op grond van art. 67 WVW ook aansprakelijk voor de geldboete; in deze zaak gold dat ook voor de vervangende geldboete bij niet-uitvoering van de werkstraf.
    • 5De pleegdatum is niet vermeld. Het toepasselijke strafrecht, de opdeciemen en de burgerrechtelijke regeling kunnen niet uit de vonnisdatum of de toegepaste boetefactor worden afgeleid.

    Juridische Analyse

    Inleiding: Rijden onder invloed van drugs en de juridische gevolgen

    Dit vonnis van de Politierechtbank Antwerpen behandelt een klassiek, doch ernstig verkeersmisdrijf: rijden onder invloed van drugs. De zaak is juridisch interessant door de combinatie van de strafrechtelijke sanctionering van de jonge bestuurder en de burgerrechtelijke aansprakelijkheidsstelling van diens ouders. De rechtbank kiest voor een werkstraf als hoofdstraf, wat de pedagogische functie van het strafrecht benadrukt, maar koppelt hier een verval van het recht tot sturen en een aanzienlijke subsidiaire geldboete aan, waarvoor de ouders burgerrechtelijk aansprakelijk worden verklaard.

    Analyse van de tenlastelegging en de strafmaat

    Het misdrijf: Abstract gevaar en wettelijke drempels

    De beklaagde werd veroordeeld op basis van artikel 37bis, §1, 1° van de Wegverkeerswet (Wet van 16 maart 1968). Dit artikel stelt het besturen van een voertuig strafbaar wanneer een speeksel- of bloedanalyse de aanwezigheid van bepaalde drugs (zoals THC, cocaïne, amfetamines, etc.) gelijk aan of hoger dan een vastgelegde grenswaarde aantoont.

    Het is belangrijk te benadrukken dat dit een zogenaamd abstract gevaarsdelict is. Het openbaar ministerie hoeft niet te bewijzen dat de bestuurder effectief verminderd rijvaardig was. Voor dit bestanddeel volstaat de vaststelling van de aanwezigheid van de stof vanaf de wettelijke drempel; ook de overige voorwaarden, waaronder het besturen op een openbare plaats, moeten bewezen zijn. Hoewel dit vaak wordt omschreven als een nultolerantiebeleid, stelt de wet wel degelijk specifieke grenswaarden vast. Volgens artikel 62ter en 63 van de Wegverkeerswet wordt het resultaat pas in aanmerking genomen vanaf bepaalde gehaltes, bijvoorbeeld 10 ng/ml voor THC bij een speekselanalyse en 1 ng/ml bij een bloedanalyse.

    De bewijsvoering verloopt via een strikte procedure, vastgelegd in de artikelen 62ter (speekselanalyse) en 63 (bloedanalyse) van dezelfde wet. Een positieve speekseltest leidt in beginsel tot een speekselanalyse, behoudens de uitzondering van artikel 62ter, § 3. Wanneer een speekselanalyse niet kan worden uitgevoerd, kan de regeling van artikel 63, § 1, 4° relevant zijn. De rechtbank verklaarde de tenlastelegging bewezen.

    De straf: Een combinatie van pedagogie en repressie

    De rechtbank legt een gedifferentieerd strafpakket op, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke omstandigheden:

    • De werkstraf als hoofdstraf: Conform het verzoek van de verdediging legt de rechtbank een werkstraf van 50 uur op. Op basis van artikel 37quinquies oud Sw. is de werkstraf een autonome hoofdstraf. De rechter motiveert deze keuze door te verwijzen naar het "opbouwend en vormend doel" en naar de overweging dat de werkstraf de beklaagde moet "aanzetten tot nadenken en een groter normbesef".
    • Het verval van het recht tot sturen: De rechtbank legt een verval van het recht tot sturen van één maand op. Voor een overtreding van artikel 37bis, §1 Wegverkeerswet is dit verval in beginsel facultatief. Artikel 38, §1, 1° van de Wegverkeerswet voorziet in de mogelijkheid een verval uit te spreken voor een duur van acht dagen tot vijf jaar. De rechtbank koos één maand, niet de minimumduur van deze regeling. Bijzondere regels kunnen het verval verplicht maken, onder meer bij bepaalde gevallen van herhaling of voor bestuurders die minder dan twee jaar houder zijn van een rijbewijs B. Uit het vonnis blijkt niet dat zulke bijzondere voorwaarden hier vervuld waren; minderjarigheid alleen toont dat niet aan.
    • De subsidiaire geldboete: De werkstraf wordt gekoppeld aan een vervangende geldboete van € 1.600. Dit bedrag is berekend op basis van een hoofdsom van € 200, verhoogd met 70 opdeciemen (x8). De pleegdatum is niet vermeld; de toepasselijke opdeciemen hangen van die datum af. Dit fungeert als een stok achter de deur: bij niet-uitvoering kan de vervangende geldboete worden toegepast. Het vonnis bepaalt die boete op € 1.600.

    Voor feiten van vóór 1 februari 2026 geldt een verhoging met 70 opdeciemen (× 8); voor feiten van 1 februari tot en met 31 augustus 2026 zijn dat 90 opdeciemen (× 10). Vanaf 1 september 2026 geldt voor de nominale bedragen van het nieuwe Strafwetboek en de omgezette Wegverkeerswet een factor 1,25. De aangeleverde bronnen bevatten echter niet de omgezette bepaling die met artikel 37bis overeenstemt. Zonder controle van die concordantie kan hier geen nieuwe concrete boetevork voor dit misdrijf worden gegeven. De toegepaste factor laat niet toe de ontbrekende pleegdatum te reconstrueren.

    De burgerrechtelijke aansprakelijkheid van de ouders

    Wettelijke grondslag: Artikel 67 Wegverkeerswet en de verwijzing naar het Burgerlijk Wetboek

    Een centraal element in dit vonnis is de veroordeling van de ouders als burgerrechtelijk aansprakelijke partijen. De dagvaarding steunde deze aansprakelijkheid op artikel 67 van de Wegverkeerswet en artikel 1384 van het (oud) Burgerlijk Wetboek. De aangeleverde wettekst vermeldt dat artikel 1384 sinds 1 januari 2025 is opgeheven. De pleegdatum blijkt niet uit het vonnis, zodat de toepasselijke burgerrechtelijke regeling niet kan worden vastgesteld. Artikel 67 WVW bepaalt dat wie overeenkomstig de daarin aangehaalde burgerrechtelijke grondslag aansprakelijk is voor schadevergoeding en kosten, ook aansprakelijk is voor de geldboete. De aansprakelijkheid voor de boete berust dus niet uitsluitend op een bepaling van het Burgerlijk Wetboek.

    Voor een beoordeling onder het nieuwe aansprakelijkheidsrecht moet ook artikel 6.12 BW worden onderzocht. Of deze regeling hier toepasselijk is, kan bij gebrek aan pleegdatum niet worden vastgesteld. Het vonnis bevat geen motivering over de precieze leeftijd van de beklaagde, het gezag van de ouders of een eventueel tegenbewijs door de ouders. Uit het verstek van één ouder kan niet worden afgeleid waarom de rechtbank de aansprakelijkheid aannam. Hoewel de dagvaarding een solidaire aansprakelijkverklaring vroeg, spreekt het dispositief geen hoofdelijkheid uit.

    Omvang van de aansprakelijkheid: Kosten en subsidiaire boete

    De rechtbank verklaart de ouders aansprakelijk voor de kosten en de subsidiaire geldboete. Dit is een cruciale nuance. De ouders zijn niet aansprakelijk voor de uitvoering van de werkstraf zelf, aangezien dit een persoonlijke straf (poena personalis) is. De aansprakelijkheid voor de geldboete is specifiek geregeld in artikel 67 van de Wegverkeerswet.

    De veroordeling tot betaling van de subsidiaire boete betekent dat als de minderjarige zijn werkstraf niet uitvoert, de financiële gevolgen daarvan verhaald kunnen worden op de ouders. Dit creëert een sterke incentive voor de ouders om erop toe te zien dat hun kind de opgelegde werkstraf effectief presteert.

    Daarnaast legt het vonnis aan de beklaagde een bijdrage van € 200 aan het Slachtofferfonds, een bijdrage van € 26 aan het Begrotingsfonds voor juridische tweedelijnsbijstand, € 32,26 gerechtskosten en een vaste vergoeding van € 61,01 op. De bijdrage aan het Slachtofferfonds is geen geldboete. Elke ouder wordt afzonderlijk veroordeeld tot een bijdrage van € 26 aan het Begrotingsfonds voor juridische tweedelijnsbijstand.

    Praktische implicaties en tips

    • Voor ouders van minderjarige bestuurders: Wees u bewust van uw potentiële financiële aansprakelijkheid voor verkeersinbreuken van uw kinderen. Een familiale verzekering dekt doorgaans geen strafrechtelijke boetes. Het is raadzaam om aanwezig te zijn op de zitting om uw belangen te verdedigen. Of en hoe de aansprakelijkheid kan worden betwist, hangt af van de toepasselijke regeling en de concrete omstandigheden.
    • Voor jonge bestuurders: De gevolgen van een verkeersmisdrijf zijn niet louter persoonlijk. Naast een strafblad, verval van het recht tot sturen en werkstraf, kunnen de financiële consequenties ook uw ouders treffen. Dit vonnis illustreert dat de rechtbank een werkstraf als een kans ziet, maar dat het niet-nakomen ervan kan leiden tot een aanzienlijke geldboete.
    • Voor juridische professionals: Bij de verdediging van een minderjarige is het nuttig na te gaan of de burgerrechtelijk aansprakelijke ouders regelmatig werden gedagvaard. De strategie kan erin bestaan om primair een werkstraf te bepleiten, wetende dat de subsidiaire geldboete een zware last kan vormen voor het gezin. Het is belangrijk de ouders duidelijk te informeren over de reikwijdte van hun aansprakelijkheid.
    Toepasselijk recht en overgangsrecht

    De pleegdatum is niet vermeld. Het toepasselijke strafrecht hangt daarvan af; voor feiten van vóór 1 september 2026 is het oude recht het vertrekpunt, met toepassing van latere gunstigere bepalingen waar relevant. Dit moet per onderdeel worden beoordeeld. De datum van het vonnis vervangt de ontbrekende pleegdatum niet. In het nieuwe Strafwetboek is de werkstraf geregeld in artikel 45 Sw. en is de duur gekoppeld aan strafniveaus. Let op: artikel 65 Sw. regelt nu het uitstel van de tenuitvoerlegging en niet langer de samenloop. De regels voor samenloop zelf staan nu in artikel 61 en 62 Sw., die een ander systeem van straftoemeting invoeren dan het oude artikel 65 oud Sw. (absorptie door de zwaarste straf). Deze vergelijking houdt geen vaststelling in dat het nieuwe recht op deze zaak van toepassing is.

    Toegepaste Wetsartikelen

    Art. 37bis §1, 1°

    Wegverkeerswet

    Rijden onder invloed van drugs

    Art. 38, §1, 1°

    Wegverkeerswet

    In beginsel facultatief verval van het recht tot sturen; besproken ter duiding, niet vermeld in de lijst van toegepaste artikelen van het vonnis.

    Art. 67

    Wegverkeerswet

    Burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor boetes en kosten

    Art. 37quinquies

    oud Sw.

    Werkstraf als autonome hoofdstraf onder het oude recht. De pleegdatum en eventuele latere gunstigere bepalingen bepalen het toepasselijke regime.

    Art. 1384

    Oud Burgerlijk Wetboek

    In de dagvaarding aangehaalde burgerrechtelijke grondslag. Volgens de aangeleverde wettekst opgeheven sinds 1 januari 2025; de pleegdatum is onbekend.

    Art. 6.12

    NBW_Boek_6_Buitencontractuele_aansprakelijkheid

    Te onderzoeken bij beoordeling onder het nieuwe aansprakelijkheidsrecht, in samenhang met artikel 67 Wegverkeerswet voor de geldboete. De toepasselijkheid op deze feiten staat bij gebrek aan pleegdatum niet vast.

    Meer over Verkeersrecht

    Ontdek al onze diensten, juridische tools en artikelen over verkeersrecht.

    Bekijk expertisepagina Verkeersrecht

    Veelgestelde vragen over deze zaak

    Meer over Verkeersrecht

    Vergelijkbare situatie? Spreek een advocaat

    Kies een eerste consultatie op kantoor (€ 90,75 incl. 21 % btw) of via videocall (€ 60,50 incl. btw).

    Liever eerst bellen? 050 67 32 06

    Kantoor € 75Video € 50

    Prijzen excl. btw

    Meer info: cookie beleid · privacy