Drugs verkopen zonder vergunning: 16 maanden cel voor cocaïnehandel

Samenvatting van de Zaak
Een vrouw verkocht en leverde gedurende ongeveer een jaar cocaïne zonder vergunning, volgens haar om samen met vrienden te gebruiken. Ze verscheen niet voor de correctionele rechtbank. De rechtbank achtte de feiten bewezen op basis van onder meer gsm-onderzoek en een huiszoeking, en veroordeelde haar bij verstek tot 16 maanden gevangenisstraf, een geldboete van 8.000 euro en de verbeurdverklaring van 225 euro; door haar verstek waren alternatieve straffen uitgesloten.
Relevante Juridische Tools
Bereken zelf uw situatie met onze gratis tools:
Kernpunten
- 1Het verkopen, afleveren of leveren van cocaïne zonder vergunning is strafbaar, ook wanneer het om niet gebeurt.
- 2De verklaring dat de drugs bedoeld waren om samen met vrienden te gebruiken, verhinderde de veroordeling niet.
- 3Gsm-uitlezingen, berichten en retroactief telefonieonderzoek kunnen samen met een huiszoeking volstaan als bewijs van drugshandel.
- 4Omdat de beklaagde niet verscheen, achtte de rechtbank alternatieve straffen uitgesloten en kon ze haar niet bevragen over probatievoorwaarden.
- 5De straf bedroeg 16 maanden gevangenisstraf, 8.000 euro geldboete (1.000 euro x 8) en de verbeurdverklaring van 225 euro.
- 6Tegen een verstekvonnis staat in de regel verzet open binnen vijftien dagen na de dag van de betekening (art. 187, § 1 Sv.; bijzondere regels bij niet-persoonlijke betekening) en hoger beroep binnen dertig dagen na de betekening (art. 203, § 1 Sv.; met een bijkomende termijn van tien dagen wanneer het openbaar ministerie hoger beroep instelt, § 2).
Juridische Analyse
De feiten
Een vrouw werd vervolgd voor het verkopen, te koop aanbieden, afleveren of leveren van cocaïne zonder vergunning. Volgens de tenlastelegging gebeurde dat meermaals, op niet nader te bepalen data, gedurende ongeveer een jaar: tussen april 2024 en april 2025. Het openbaar ministerie voegde daar de verzwarende omstandigheid aan toe dat het misdrijf een daad van deelneming was aan de hoofd- of bijkomende bedrijvigheid van een vereniging.
Het onderzoek steunde op verschillende bronnen. De rechtbank somt ze op: de vaststellingen van de verbalisanten, de uitlezing van de gsm van een andere persoon (waaruit bleek dat de beklaagde met hem verdovende middelen verkocht), een huiszoeking waarbij onder meer gebruikte gripzakjes met restanten van wit poeder en drugsattributen werden aangetroffen, een retroactief telefonieonderzoek op haar oproepnummer (met een reeks contacten die bij de politie gekend waren voor druggerelateerde feiten) en de exploitatie van haar eigen gsm, met berichten die wezen op zowel gebruik als handel.
Volgens het vonnis bevestigde de beklaagde dat de aangetroffen berichten betrekking hadden op cocaïne. Geconfronteerd met berichten waaruit bleek dat zij drugs verkocht of weggaf, gaf zij toe dat het de bedoeling was om samen met vrienden te gebruiken.
De rechtbank nam kennis van een beschikking van de raadkamer waarin verzachtende omstandigheden werden aangenomen. Op de zitting verscheen de beklaagde niet, hoewel zij rechtsgeldig was gedagvaard. De rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen, deed op 9 januari 2026 uitspraak bij verstek.
De rechtsvraag
Twee vragen stonden centraal. Ten eerste: bewijst het strafdossier dat de beklaagde cocaïne verkocht of leverde, ook al stelde zij zelf dat het om samen gebruiken met vrienden ging? Ten tweede: welke straf past bij een jaar lang dealen, wanneer de beklaagde niet komt opdagen en de rechter dus niets weet over haar huidige situatie?
Wat zegt de wet?
De Drugswet van 24 februari 1921
De vervolging steunde op art. 2bis van de wet van 24 februari 1921 (de Drugswet), samen met het koninklijk besluit van 6 september 2017 dat de verdovende middelen en de vergunningsplicht regelt. De tenlastelegging viseert het verkopen, te koop aanbieden, afleveren of leveren van zulke middelen, "onder bezwarende titel of om niet", zonder de voorafgaande vergunning van de bevoegde minister. Ook gratis doorgeven valt daar dus onder. De verzwarende omstandigheid van deelneming aan de bedrijvigheid van een vereniging stond toen in art. 2bis, § 3, b) (zoals geciteerd in het vonnis).
De rechtbank oordeelde in januari 2026, vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek, en paste dus de toen geldende versie van de Drugswet en het Strafwetboek 1867 (oud) toe. Ook vandaag beslist de datum van de feiten welk recht geldt.
Daderschap, verzachtende omstandigheden en verbeurdverklaring (oud Sw.)
- Art. 66 oud Sw. bepaalt wie als dader of mededader wordt gestraft, onder meer zij die het misdrijf hebben uitgevoerd of aan de uitvoering rechtstreeks hebben meegewerkt.
- Art. 79 en 80 oud Sw. regelen de verzachtende omstandigheden: criminele straffen worden dan verminderd of gewijzigd. Zo wordt opsluiting van vijf jaar tot tien jaar vervangen door "gevangenisstraf van ten minste één maand en van ten hoogste vijf jaar". De rechtbank vermeldt beide artikelen bij de toegepaste wetten.
- Art. 42, 3° oud Sw. laat de bijzondere verbeurdverklaring toe van "de vermogensvoordelen die rechtstreeks uit het misdrijf zijn verkregen". Volgens art. 43bis oud Sw. kan dat slechts voor zover de procureur des Konings het schriftelijk vordert.
- Art. 40 oud Sw. laat toe dat een niet-betaalde geldboete wordt vervangen door een gevangenisstraf, waarvan de duur in het vonnis wordt bepaald.
Opdeciemen
Strafrechtelijke geldboetes werden voor feiten van vóór 1 februari 2026 vermenigvuldigd met 8 (70 opdeciemen). Daarom werd de geldboete van 1.000 euro 8.000 euro, en de bijdrage van 25 euro aan het Slachtofferfonds 200 euro.
Wat is sinds 1 september 2026 gewijzigd?
Sinds 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek, en de Drugswet werd daaraan aangepast door de wet van 16 maart 2026. Art. 2bis, § 1 Drugswet bestraft de opzettelijke overtredingen nu met een straf van niveau 3. Volgens art. 36 Sw. is dat een gevangenisstraf van meer dan drie jaar tot ten hoogste vijf jaar of een behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan twee jaar tot ten hoogste vier jaar. Bij aanneming van verzachtende omstandigheden wordt die straf vervangen door een straf van niveau 2 of 1. Deelneming aan de bedrijvigheid van een vereniging of criminele organisatie staat nu in art. 2bis, § 4, b) en wordt bestraft met een straf van niveau 5. De geldboete bedraagt volgens art. 2bis, § 6 ten hoogste 800.000 euro. Voor feiten van vóór die datum blijft het oude recht gelden, tenzij de nieuwe wet gunstiger is voor de dader (art. 2 Sw.).
De beslissing van de rechtbank
De rechtbank achtte de feiten "afdoende bewezen" op grond van het strafdossier. De verklaring dat de cocaïne bedoeld was om samen met vrienden te gebruiken, hield de veroordeling niet tegen. De tenlastelegging omvat overigens ook leveren of afleveren "om niet".
Bij de straftoemeting hield de rechtbank rekening met de aard, ernst en omstandigheden van de feiten, met de persoonlijkheid en de leeftijd van de beklaagde en met haar strafrechtelijke voorgaanden. Zij had veroordelingen door de politierechtbank opgelopen, maar geen correctionele voorgaanden. De rechtbank noemde de feiten ernstig: "Drugs leiden tot randcriminaliteit en maatschappelijke overlast; bovendien wordt de gezondheid van de gebruiker in gevaar gebracht."
Opvallend is de motivering over het verstek. De rechtbank kon "niet peilen naar haar huidige leefsituatie en naar haar intenties". Ze oordeelde dat "gelet op haar verstek, gebeurlijke alternatieve vormen van bestraffing uitgesloten" zijn en dat ze de beklaagde evenmin kon bevragen over haar bereidheid om probatievoorwaarden na te leven.
De rechtbank veroordeelde de beklaagde bij verstek tot:
- een gevangenisstraf van 16 maanden;
- een geldboete van 8.000 euro (1.000 euro verhoogd met 70 opdeciemen), bij gebreke van betaling binnen de wettelijke termijn vervangbaar door een gevangenisstraf van 90 dagen;
- de verbeurdverklaring van 225 euro aan vermogensvoordelen, die in beslag was genomen en op een rekening van het COIV (Centraal Orgaan voor de Inbeslagneming en de Verbeurdverklaring) was gestort;
- een bijdrage van 200 euro aan het Fonds tot hulp aan de slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en de occasionele redders, een bijdrage van 26 euro aan het Begrotingsfonds voor juridische tweedelijnsbijstand, een vaste vergoeding van 61,01 euro en de kosten van de strafvordering, begroot op 481,41 euro.
Analyse en betekenis voor de praktijk
Samen met vrienden gebruiken is geen vrijbrief
Veel mensen denken dat drugs doorgeven aan vrienden geen handel is zolang er geen winst is. De vervolging, gebaseerd op de Drugswet en het koninklijk besluit van 6 september 2017, maakt dat onderscheid niet: verkopen, afleveren of leveren is strafbaar, "onder bezwarende titel of om niet". In deze zaak bleek bovendien uit berichten, telefonieonderzoek en de gsm van een andere persoon dat er wel degelijk werd verkocht. De verklaring van de beklaagde werd zo eerder een bevestiging dan een verweer.
Digitaal bewijs weegt zwaar
Het dossier rustte in grote mate op gsm-gegevens: de uitlezing van toestellen, berichten en een retroactief telefonieonderzoek naar wie met wie contact had. Wie denkt dat er zonder inbeslagname van een grote hoeveelheid drugs geen bewijs is, vergist zich. Ook gebruikte zakjes met restanten en drugsattributen tellen mee.
Wie niet verschijnt, verliest kansen
De belangrijkste les zit in de motivering over het verstek. Volgens de rechtbank waren door het verstek alternatieve vormen van bestraffing uitgesloten en kon zij de beklaagde niet bevragen over haar bereidheid om probatievoorwaarden na te leven. Door weg te blijven, hield de beklaagde die mogelijkheden zelf buiten bereik. Het resultaat was een effectieve gevangenisstraf van 16 maanden en een stevige geldboete, voor iemand zonder correctionele voorgaanden. Hoe een rechter wél tot probatie-uitstel kan komen als de beklaagde meewerkt, leest u in de analyse over probatie-uitstel na slagen en diefstal met geweld.
Verzet en hoger beroep
Een verstekvonnis is niet het einde van de zaak. Volgens art. 187, § 1 Sv. kan de bij verstek veroordeelde in verzet komen binnen vijftien dagen na de dag van de betekening. Werd het vonnis niet aan de persoon zelf betekend, dan loopt voor de veroordelingen tot straf een termijn van vijftien dagen na de dag waarop hij van de betekening kennis kreeg. Een ontvankelijk verzet leidt in principe tot een nieuwe beoordeling van de zaak, zoals in de analyse over verzet tegen een verstekvonnis bij rijden tijdens verval. Maar wie verzet doet en dan nogmaals verstek laat gaan, ziet het verzet als ongedaan beschouwd (art. 187, § 6, 2° Sv.). Dat geldt ook wanneer vaststaat dat de eiser in verzet kennis had van de dagvaarding en hij geen overmacht of wettige reden van verschoning voor zijn verstek aanvoert (art. 187, § 6, 1° Sv.). Hoger beroep is ook mogelijk: bij een verstekvonnis uiterlijk dertig dagen na de betekening (art. 203, § 1 Sv.).
Praktische tips
- Neem een dagvaarding voor de correctionele rechtbank altijd ernstig en verschijn, desnoods via een advocaat. Zo kan de rechter rekening houden met uw situatie en alternatieve straffen overwegen.
- Werd u bij verstek veroordeeld, let dan op de termijnen. Voor verzet geldt in de regel vijftien dagen na de dag van de betekening (art. 187, § 1 Sv.), met een bijzondere regeling wanneer de betekening niet aan u in persoon is gedaan. Voor hoger beroep geldt in de regel dertig dagen na de betekening (art. 203, § 1 Sv.), met een bijkomende termijn van tien dagen wanneer het openbaar ministerie hoger beroep instelt, te rekenen vanaf het verstrijken van zijn beroepstermijn (art. 203, § 2 Sv.). Laat uw termijnen altijd door een advocaat nakijken.
- Doet u verzet, verschijn dan zeker op de nieuwe zitting. Wie opnieuw verstek laat gaan, verliest het verzet.
- Besef dat ook gratis doorgeven van drugs aan vrienden strafbaar kan zijn als leveren of afleveren.
- Geld dat uit drugshandel voortkomt, kan worden verbeurdverklaard. Wordt er geld in beslag genomen, dan kan de rechter het definitief verbeurd verklaren als het openbaar ministerie dat schriftelijk vordert.
- Voor feiten vanaf 1 september 2026 gelden de nieuwe strafniveaus van het Strafwetboek en de aangepaste Drugswet. Laat bij een vervolging nagaan welk recht op uw feiten van toepassing is.
Toegepaste Wetsartikelen
Art. 2bis
Wet van 24 februari 1921 (Drugswet)
Bestraft de opzettelijke overtredingen van de uitvoeringsbesluiten over verdovende middelen, zoals verkopen of leveren zonder vergunning. In de door het vonnis toegepaste versie stond de verzwarende omstandigheid van deelneming aan de bedrijvigheid van een vereniging in § 3, b (zoals geciteerd in het vonnis); sinds 1 september 2026 geldt een straf van niveau 3, en van niveau 5 bij die deelneming (§ 4, b).
Art. 66
Strafwetboek 1867 (oud)
Omschrijft wie als dader of mededader van een misdaad of wanbedrijf wordt gestraft.
Art. 79 en 80
Strafwetboek 1867 (oud)
Bij verzachtende omstandigheden worden criminele straffen verminderd of gewijzigd, bv. opsluiting van vijf tot tien jaar vervangen door gevangenisstraf van ten minste één maand en ten hoogste vijf jaar.
Art. 42, 3° en 43bis
Strafwetboek 1867 (oud)
Bijzondere verbeurdverklaring van vermogensvoordelen die rechtstreeks uit het misdrijf zijn verkregen, op schriftelijke vordering van de procureur des Konings.
Art. 40
Strafwetboek 1867 (oud)
Een niet-betaalde geldboete kan worden vervangen door een gevangenisstraf waarvan de duur in het vonnis wordt bepaald.
Art. 187
Wetboek van Strafvordering
Verzet tegen een verstekvonnis in de regel binnen vijftien dagen na de dag van de betekening (§ 1; bij een niet in persoon gedane betekening gelden bijzondere regels); het verzet wordt als ongedaan beschouwd als de eiser in verzet opnieuw verstek laat gaan (§ 6, 2°).
Art. 203, § 1
Wetboek van Strafvordering
Hoger beroep tegen een verstekvonnis uiterlijk dertig dagen na de betekening aan de veroordeelde partij of aan haar woonplaats.
Art. 36
Strafwetboek 2024
Bepaalt de strafniveaus; niveau 3 is een gevangenisstraf van meer dan drie jaar tot ten hoogste vijf jaar of een behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan twee tot ten hoogste vier jaar.
Meer over Strafrecht
Ontdek al onze diensten, juridische tools en artikelen over strafrecht.
Bekijk expertisepagina StrafrechtVeelgestelde vragen over deze zaak
Meer over Strafrecht
Vergelijkbare situatie? Spreek een advocaat
Kies een eerste consultatie op kantoor (€ 90,75 incl. 21 % btw) of via videocall (€ 60,50 incl. btw).
Liever eerst bellen? 050 67 32 06
Gerelateerde Zaken
Alle rechtspraakDrugs in het verkeer met jong rijbewijs: verval en theoretisch examen
Politierechtbank West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk
19 jan 2023
Huurachterstal: ontbinding en wederverhuringsvergoeding, geen schadebeding
Vredegerecht van het tweede kanton Brugge
30 jun 2025
Slagen en diefstal met geweld: probatie-uitstel
rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge Kamer B.15
3 apr 2026