Ex-partner logt in op laptop: strafbare hacking, wel opschorting

Relevante Juridische Tools

De feiten

Een man en een vrouw vormden sinds juni 2020 een koppel; de man woonde bij haar in. Beiden hadden een zaak in hetzelfde pand. In het professioneel gebruikte gedeelte van dat pand hing al geruime tijd een veiligheidscamera, waarvan de vrouw op de hoogte was.

Volgens de rechtbank kreeg de man op zijn gsm een alarm van die camera op een ogenblik dat de twee nog een samenwonend koppel waren. Op de beelden zag hij hoe zijn partner in de zaak aanwezig was en inlogde op zijn laptop, in het bijzijn van haar zus en de echtgenoot van die zus. Tijdens hun verhoor bevestigden de zus en haar echtgenoot dat zij de vrouw vergezelden en mee actief probeerden toegang te krijgen tot de laptop. Het wachtwoord hadden zij gekregen van een derde persoon die niet bij de feiten betrokken was.

De man deed pas op 28 juni 2022 aangifte, ongeveer vijf maanden na de feiten. Op dat ogenblik liep er ook een huurgeschil tussen hun vennootschappen. De scheiding verliep volgens de rechtbank "zeer tumultueus". Pas op 28 augustus 2025, meer dan drie jaar na de feiten, liet de man de drie betrokkenen rechtstreeks dagvaarden voor de correctionele rechtbank. Hij vorderde van elk van hen 10.000 euro morele schadevergoeding en van de drie samen 250 euro voor administratie- en verplaatsingskosten.

De rechtsvraag

Is het strafbaar wanneer een (ex-)partner, samen met familieleden, zonder toestemming inlogt op de laptop van de andere partner? En als dat zo is: welke sanctie is passend, en moet de dader automatisch morele schade vergoeden?

Wat zegt de wet?

Hacking in het oud Sw.

De precieze pleegdatum is niet vermeld. De toepasselijke strafrechtelijke regels hangen daarvan af; de pleegdatum wordt hier niet gereconstrueerd. De rechtbank paste het oud Sw. toe. De vervolging steunde op art. 550bis, § 1, eerste lid oud Sw.: wie zich toegang verschaft tot een informaticasysteem of zich daarin handhaaft, terwijl hij weet daartoe niet gerechtigd te zijn, wordt gestraft met gevangenisstraf van zes maanden tot twee jaar en met geldboete van 26 tot 25.000 euro of met een van die straffen alleen. Op de geldboete komen de opdeciemen; voor feiten van vóór 1 februari 2026 is dat een vermenigvuldiging met 8.

Dat is de zogenaamde externe hacking. De wet vereist geen schade en geen diefstal van gegevens: het loutere binnendringen, wetende dat men daartoe niet gerechtigd is, volstaat. Zwaarder gestraft wordt wie daarbij gegevens overneemt of schade veroorzaakt aan het systeem of de gegevens (art. 550bis, § 3 oud Sw.: gevangenisstraf van een jaar tot vijf jaar).

Als daders worden onder meer gestraft zij die het wanbedrijf hebben uitgevoerd of "aan de uitvoering rechtstreeks hebben meegewerkt" (art. 66 oud Sw.). Daarom konden ook de zus en haar echtgenoot, die mee probeerden in te loggen, als mededader worden vervolgd.

Let op het verschil met informaticabedrog (art. 504quater oud Sw.): dat vereist bedrieglijk opzet om een onrechtmatig economisch voordeel te verwerven door gegevens in te voeren, te wijzigen of te wissen, of met enig ander technologisch middel de normale aanwending van gegevens in een informaticasysteem te veranderen. Daarvoor werd hier niet vervolgd.

Het nieuwe Strafwetboek

Sinds 1 september 2026 staat hetzelfde misdrijf in art. 524 van het nieuwe Strafwetboek (externe hacking): "het zich opzettelijk toegang verschaffen tot een informaticasysteem of zich daarin handhaven, wetende daar niet toe gerechtigd te zijn." Het wordt bestraft met een straf van niveau 2, wat volgens art. 36 onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot ten hoogste drie jaar, een werkstraf of een probatiestraf kan zijn. Voor feiten van vóór 1 september 2026 is het oud Sw. het vertrekpunt, maar bij een latere wijziging van de strafwet kunnen de voor de dader gunstigere bepalingen toepassing vinden, per onderdeel te toetsen (art. 2 oud Sw. en art. 2 nieuw Sw.). Dit vonnis paste het oud Sw. toe; de precieze pleegdatum is niet weergegeven (zie ook hoe de politierechter oud strafrecht toepast op feiten van vóór 1 september 2026).

Opschorting van de uitspraak

De rechtbank paste de opschorting toe op grond van de wet van 29 juni 1964 (zoals geciteerd in het vonnis). Bij opschorting wordt de schuld vastgesteld, maar spreekt de rechter geen straf uit. Wordt de opschorting niet herroepen, dan eindigt de vervolging. Vandaag staat de opschorting in art. 64 van het nieuwe Strafwetboek, dat een proeftijd van ten minste een jaar en ten hoogste vijf jaar voorschrijft en bepaalt dat desgevallend ook over de burgerlijke vordering uitspraak wordt gedaan.

Bewijs van schade

Wie een vergoeding vordert, moet de feiten bewijzen waarop zijn vordering steunt (art. 8.4 BW). Dat geldt ook voor een burgerlijke partij voor de strafrechter.

De beslissing van de rechtbank

Op strafgebied: schuldig, maar opschorting

De rechtbank vond de tenlastelegging tegen alle drie de beklaagden "afdoende naar recht bewezen". De hoofdbeklaagde gaf zelf toe dat zij samen met haar zus en diens echtgenoot toegang had verschaft tot de laptop, en de twee anderen bevestigden dat zij mee actief hadden geprobeerd binnen te geraken. Dat zij het wachtwoord via een derde hadden gekregen, verhinderde de schuldigverklaring niet. De rechtbank noemde het feit "ernstig en ontoelaatbaar".

Tegelijk stelde de rechtbank vast dat uit geen enkel objectief element bleek dat de beklaagden gegevens hadden overgenomen of schade hadden veroorzaakt. Zij hield ook rekening met de context: de man kreeg volgens het vonnis op de dag van de feiten kennis van de toegang tot zijn laptop, deed pas vijf maanden later aangifte en dagvaardde pas meer dan drie jaar later, kort na een veroordeling van de rechtstreeks dagende partij in een andere procedure. Twee beklaagden hadden een blanco strafregister; de derde beklaagde was eerder tot een geldboete veroordeeld.

"Gelet op de bijzondere omstandigheden" verleende de rechtbank alle drie de gewone opschorting van de uitspraak van de veroordeling, met een proeftijd van 3 jaar, zonder voorwaarden. Elke beklaagde moest wel een bijdrage van 26,00 euro aan het Begrotingsfonds voor juridische tweedelijnsbijstand en een vaste vergoeding van 62,37 euro betalen.

Op burgerlijk gebied: geen morele schade

De man bracht volgens de rechtbank "geen bewijs van de geleden morele schade" voor. De rechtbank wees er ook op dat hij aanvankelijk "geen enkele actie" ondernam, hoewel hij sinds de dag van de feiten op de hoogte was. De drie vorderingen van 10.000 euro werden afgewezen.

De administratie- en verplaatsingskosten van 250 euro vond de rechtbank wel aannemelijk; die bleken uit het strafdossier. De drie beklaagden werden solidair veroordeeld tot betaling van 250 euro, vermeerderd met vergoedende intresten vanaf de datum van de feiten en gerechtelijke intresten vanaf het vonnis, en tot de kosten. De gevorderde rechtsplegingsvergoeding van 1.726,74 euro werd niet gevolgd: wegens "de overdreven waardering" van de morele schade berekende de rechtbank de vergoeding op het werkelijk toegekende bedrag en begrootte ze op 235,47 euro.

Analyse en betekenis voor de praktijk

Dit vonnis bevestigt een punt dat in relatieconflicten vaak onderschat wordt: ook binnen een relatie of een gedeeld pand heeft niemand zomaar recht op toegang tot de computer van een ander. Dat men samenwoont of het wachtwoord van iemand anders krijgt, maakt de toegang op zich nog niet rechtmatig. Het misdrijf is voltooid zodra iemand zich toegang verschaft terwijl hij weet daartoe niet gerechtigd te zijn; kopiëren of beschadigen is niet vereist.

Tegelijk toont de zaak dat een bewezen misdrijf niet automatisch tot een straf of een hoge schadevergoeding leidt. De rechtbank woog de beperkte gevolgen, de blanco of bijna blanco strafregisters en de omstandigheden van de late dagvaarding af, en koos voor opschorting. Opschorting is geen vrijspraak: de schuld staat vast, en bij een nieuw misdrijf tijdens de proeftijd kan de opschorting worden herroepen. Voor een vergelijking met een zwaardere zaak, zie een andere zaak waarin de rechter probatie-uitstel verkoos boven opschorting.

Wat de verjaring betreft: het vonnis gaat daar niet op in, en de rechtbank stelde geen ambtshalve op te werpen gronden van niet-ontvankelijkheid vast. Van de inwerkingtreding van de wet van 9 april 2024 (28 april 2024) tot 31 augustus 2026 bepaalde art. 21 van de Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering dat de strafvordering voor een wanbedrijf verjaart door verloop van tien jaar, te rekenen vanaf de dag van het misdrijf. Sinds 1 september 2026 geldt die termijn van tien jaar voor misdrijven strafbaar met een straf van niveau 1, 2 of 3. Een rechtstreekse dagvaarding ruim drie jaar na de feiten is dus niet per definitie te laat. Het tijdsverloop had hier wel gevolgen, maar op een ander vlak: het woog mee in de keuze voor opschorting en in de beoordeling van de morele schade.

Voor slachtoffers is de les vooral bewijstechnisch. Morele schade wordt niet vermoed omdat een misdrijf bewezen is. Wie 10.000 euro vordert, moet concreet aantonen welke impact de feiten hadden. Een overdreven vordering kan bovendien ook financieel terugslaan: de rechtsplegingsvergoeding werd hier berekend op het toegekende bedrag van 250 euro, niet op de afzonderlijke vorderingen van 10.000 euro per beklaagde en de gezamenlijke vordering van 250 euro.

Praktische tips

• Geen toegang zonder toestemming. Log niet in op de laptop, gsm of accounts van een (ex-)partner, ook niet om "bewijs" te zoeken voor een scheiding of huurgeschil. Wie meedoet of helpt, riskeert als mededader vervolgd te worden.
• Slachtoffer? Handel snel. Doe tijdig aangifte en bewaar beelden, logbestanden en meldingen. Een late reactie kan uw geloofwaardigheid verzwakken en meewegen in de straftoemeting.
• Onderbouw uw schade. Leg concrete stukken voor over de gevolgen: medische attesten, kosten voor beveiliging of herstel, bewijs van verspreide gegevens. Een forfaitair bedrag zonder bewijs loopt een groot risico afgewezen te worden.
• Vorder realistisch. Een overdreven vordering kan de rechtsplegingsvergoeding drukken en zo financieel tegen u werken.
• Als beklaagde: een blanco strafregister, beperkte gevolgen en bijzondere omstandigheden kunnen een opschorting rechtvaardigen, zodat geen straf wordt uitgesproken.

Gerelateerde Zaken