Trajectcontrole: hoe werkt het?

In het kader van de verkeersveiligheid en de handhaving van de Wegverkeerswet maakt de Belgische overheid op grote schaal gebruik van geavanceerde technologische middelen. Een van de meest effectieve instrumenten in de strijd tegen overdreven snelheid is de trajectcontrole. In tegenstelling tot de traditionele flitspaal, die slechts een momentopname van de snelheid maakt, meet een trajectcontrole de gemiddelde snelheid over een langere afstand. Dit systeem beoogt een gedragsverandering bij weggebruikers teweeg te brengen door een constante naleving van de snelheidslimieten af te dwingen op risicovolle wegsegmenten.

Bij LawBase merken wij een significante stijging in het aantal dossiers gerelateerd aan inbreuken vastgesteld via trajectcontroles. De juridische implicaties van dergelijke vaststellingen zijn complex, aangezien de bewijskracht van de gebruikte apparatuur strikt gereguleerd is door koninklijke besluiten en technische voorschriften. In dit artikel belichten wij de werking, de wettelijke grondslagen en de verdedigingsmogelijkheden bij een proces-verbaal naar aanleiding van een trajectmeting.

Procedure en Stappen

De werking van een trajectcontrole is gebaseerd op een wiskundige berekening van de gemiddelde snelheid (v = d/t). Het proces verloopt stapsgewijs via een geautomatiseerd systeem van ANPR-camera's (Automatic Number Plate Recognition).

• Registratie bij het startpunt: Zodra een voertuig het controle-traject binnenrijdt, legt de eerste camera de nummerplaat vast en registreert het systeem het exacte tijdstip van passage (t1).
• Registratie bij het eindpunt: Aan het einde van de gecontroleerde zone legt een tweede camera opnieuw de nummerplaat vast en noteert het tijdstip (t2).
• Berekening van de gemiddelde snelheid: Het systeem berekent de tijd die het voertuig nodig had om de bekende afstand (d) tussen de twee punten af te leggen. Indien deze tijd korter is dan de tijd die nodig is om de afstand af te leggen aan de maximaal toegestane snelheid, is er sprake van een overtreding.
• Verwerking en verificatie: De verzamelde gegevens worden doorgestuurd naar een verwerkingscentrum. Hier vindt een automatische filtering plaats waarbij foutieve lezingen (bijvoorbeeld door reflectie of slechte weersomstandigheden) worden verwijderd.
• Opstellen van het Proces-Verbaal: Wanneer een overtreding wordt bevestigd, genereert de politie een proces-verbaal. Dit document bevat de technische gegevens van de meting, de gecorrigeerde snelheid en de toepasselijke sanctie.

Belangrijk om te weten is dat er steeds een technische correctie (marge) wordt toegepast op de gemeten snelheid. Bij snelheden onder de 100 km/u bedraagt deze marge 6 km/u; bij snelheden boven de 100 km/u wordt een marge van 6% gehanteerd om eventuele minieme meetfouten op te vangen.

Wettelijk Kader

De juridische basis voor trajectcontroles en de handhaving van snelheidsbeperkingen in België vindt men hoofdzakelijk terug in de Wegverkeerswet van 16 maart 1968 en de bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Specifiek voor de automatische handhaving is de wetgeving rond cameragebruik en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (GDPR) van cruciaal belang.

Om een rechtsgeldige vaststelling te doen, moet de gebruikte apparatuur voldoen aan strikte voorwaarden:

• Homologatie: De ANPR-camera's en de software voor trajectmeting moeten gehomologeerd zijn door de bevoegde instantie (doorgaans de FOD Economie, Algemene Directie Kwaliteit en Veiligheid).
• IJking en Keuring: Elk toestel moet periodiek worden nagekeken en geijkt. Een verlopen ijkingsattest kan leiden tot de nietigheid van de vaststelling.
• Locatiegebondenheid: Het traject moet duidelijk afgebakend zijn en de afstand tussen de camera's moet met uiterste precisie zijn opgemeten door een beëdigd landmeter of een erkende instantie.

De vaststellingen gedaan door deze apparatuur hebben kracht van bewijs tot het tegendeel is bewezen, mits voldaan is aan alle vormvereisten. Dit betekent dat de bewijslast bij de burger ligt indien deze de accuraatheid van de meting wenst te betwisten.

Praktische Tips

Wanneer u een proces-verbaal ontvangt voor een snelheidsovertreding vastgesteld via trajectcontrole, adviseren onze advocaten bij LawBase u de volgende stappen te ondernemen:

• Controleer de identificatie: Ga na of het voertuig op de foto daadwerkelijk uw voertuig is en of de nummerplaat correct is gelezen.
• Verifieer de ijkingsdatum: In het proces-verbaal moet de datum van de laatste keuring van de apparatuur vermeld staan. Is deze datum verstreken, dan is de meting juridisch aanvechtbaar.
• Afstand en tijd: Hoewel zeldzaam, kunnen er fouten optreden in de geregistreerde tijden of de gehanteerde afstand tussen de meetpunten.
• Reageer tijdig: Bij een onmiddellijke inning of een voorstel tot minnelijke schikking heeft u een beperkte termijn om te reageren of te betalen.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen waar u terecht kunt voor gespecialiseerd advies: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze experts in verkeersrecht kunnen het proces-verbaal analyseren op procedurele fouten. Een eerste videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

De boetes voor snelheidsovertredingen bij trajectcontroles volgen de algemene tarieven voor verkeersinbreuken. De hoogte van de boete is afhankelijk van de mate van de overschrijding en de locatie (bebouwde kom, schoolomgeving of autosnelweg).

• Onmiddellijke inning: Voor beperkte overtredingen ontvangt u een voorstel tot onmiddellijke inning. Dit begint vaak bij €53 en loopt op naarmate de snelheid hoger ligt.
• Minnelijke schikking: Indien de onmiddellijke inning niet wordt betaald of de overtreding zwaarder is, kan het parket een minnelijke schikking voorstellen (meestal 10-20% hoger dan de onmiddellijke inning).
• Dagvaarding voor de Politierechtbank: Bij zeer zware overtredingen (bijvoorbeeld meer dan 30 km/u te snel op de autosnelweg of meer dan 20 km/u in de bebouwde kom) volgt een dagvaarding. Hier riskeert u boetes tot €4.000, een rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar, en gerechtskosten.

Vergeet niet dat veel automobilisten beschikken over een rechtsbijstandverzekering (vaak gekoppeld aan de autoverzekering). In dat geval worden de erelonen van uw advocaat en de gerechtskosten volledig gedekt door de verzekeraar, waardoor u geen eigen kosten heeft voor uw verdediging voor de rechtbank.

Veelgestelde Vragen

• Kan ik geflitst worden als ik van rijstrook wissel? Ja, moderne trajectcontroles monitoren alle rijstroken en kunnen voertuigen blijven volgen, zelfs bij het veranderen van rijstrook tussen de meetpunten.
• Wat als ik tussen de twee punten gestopt ben? Als u stopt (bijvoorbeeld bij een tankstation binnen de zone), zal uw gemiddelde snelheid aanzienlijk dalen, waardoor u waarschijnlijk geen boete zult ontvangen, zelfs als u op bepaalde stukken te snel reed.
• Zijn trajectcontroles ook actief bij wegenwerken? Ja, vaak worden mobiele trajectcontroles ingezet bij grote infrastructuurwerken om de veiligheid van de arbeiders te garanderen.
• Telt de trajectcontrole ook voor motorfietsen? Zeker. De camera's registreren de nummerplaat aan de achterzijde van de motorfiets bij het verlaten van het traject.
• Wat is het verschil tussen een flitspaal en trajectcontrole? Een flitspaal meet de snelheid op één specifiek punt. Een trajectcontrole meet de gemiddelde snelheid over een afstand van enkele honderden meters tot meerdere kilometers.