Zakelijk geschil: bemiddeling

Stelt u zich voor: uw bedrijf heeft een jarenlange, vruchtbare samenwerking met een vaste leverancier. Door een miscommunicatie over een grote levering en een daaropvolgende onbetaalde factuur ontstaat er een diep conflict. De leverancier dreigt met een rechtszaak, terwijl u vreest voor de continuïteit van uw productie. Een klassieke procedure voor de ondernemingsrechtbank duurt gemiddeld 12 tot 18 maanden en vernietigt vaak de commerciële relatie definitief. Dit is waar bemiddeling bij zakelijke geschillen het verschil maakt.

Bij LawBase zien we dagelijks dat ondernemers niet zitten te wachten op een vonnis dat pas over twee jaar valt, maar op een oplossing die vandaag werkt. Bemiddeling is een gestructureerd proces waarbij een onafhankelijke derde, de bemiddelaar, partijen helpt om zelf tot een gedragen oplossing te komen. Het is discreet, sneller dan een rechtszaak en vaak aanzienlijk goedkoper. Of u nu in Antwerpen, Gent of Leuven gevestigd bent, onze gespecialiseerde advocaten begeleiden u door dit traject om uw commerciële belangen te vrijwaren.

Wettelijk Kader

In België is de wettelijke basis voor bemiddeling verankerd in het Gerechtelijk Wetboek (Art. 1724-1737). De wet maakt een onderscheid tussen drie vormen van bemiddeling:

• Vrijwillige bemiddeling: Partijen beslissen zelf, los van een lopende rechtszaak, om een bemiddelaar aan te stellen. Dit gebeurt vaak op basis van een bemiddelingsbeding in een commercieel contract.
• Gerechtelijke bemiddeling: Een rechter kan, op vraag van de partijen of op eigen initiatief (indien partijen akkoord gaan), een bemiddeling bevelen terwijl de procedure al loopt.
• Vrijblijvende bemiddeling via de rechtbank: Sinds de wet van 2018 zijn rechters verplicht om partijen tijdens de inleidende zitting te wijzen op de mogelijkheden van bemiddeling.

Een cruciaal aspect volgens Art. 1728 van het Gerechtelijk Wetboek is de vertrouwelijkheid. Alles wat tijdens de bemiddeling wordt gezegd of geschreven, mag later niet als bewijs in een rechtszaak worden gebruikt. Dit creëert een veilige omgeving waarin ondernemers openlijk over hun echte belangen kunnen spreken zonder juridische risico's.

Praktische Tips

Om een zakelijke bemiddeling te doen slagen, is een strategische aanpak vereist. Hier zijn enkele inzichten uit onze praktijkervaring bij LawBase:

• Kies de juiste bemiddelaar: Zorg voor een 'erkend bemiddelaar'. Alleen een akkoord dat door een erkend bemiddelaar is ondertekend, kan door de rechtbank worden gehomologeerd (bekrachtigd), wat het de kracht van een vonnis geeft.
• Bereid uw 'BATNA' voor: BATNA staat voor Best Alternative To a Negotiated Agreement. Wat gebeurt er als de bemiddeling mislukt? Als u weet dat een rechtszaak u 20.000 euro aan kosten en twee jaar tijd zal kosten, is een schikking van 15.000 euro vandaag plotseling erg aantrekkelijk.
• Focus op belangen, niet op standpunten: In een rechtszaak roept u: "Ik betaal niet omdat de levering te laat was!" (standpunt). In bemiddeling bespreekt u: "Ik heb door de vertraging een klant verloren en heb nu cashflowproblemen" (belang).
• Betrek de beslissingnemers: Zorg dat de personen met tekenbevoegdheid aan tafel zitten. Niets is zo fnuikend voor een proces als een doorbraak die moet worden teruggekoppeld naar een afwezige CEO.

Procedure en Stappen

Een gemiddeld bemiddelingstraject bij LawBase verloopt volgens een vast stramien, aangepast aan de complexiteit van het dossier:

Stap 1: Het Initiatief. Een van de partijen (of hun advocaat) stelt voor om te bemiddelen. Bij LawBase kunnen we dit voorstel formeel overmaken aan de tegenpartij, waarbij we de voordelen benadrukken om de bereidheid te vergroten.

Stap 2: Het Bemiddelingsprotocol. De bemiddelaar stelt een document op waarin de spelregels (vertrouwelijkheid, kostenverdeling, vrijwilligheid) worden vastgelegd. Zodra dit getekend is, start de eigenlijke bemiddeling.

Stap 3: Exploratiefase. Partijen lichten hun visie op het geschil toe. De bemiddelaar stelt vragen om de onderliggende oorzaken van het conflict te identificeren. In deze fase vinden vaak ook 'caucus'-gesprekken plaats: individuele gesprekken tussen de bemiddelaar en één partij.

Stap 4: Onderhandeling en Opties. Er wordt gebrainstormd over oplossingen. In tegenstelling tot een rechter, die enkel kan toewijzen of afwijzen, kan een bemiddeling leiden tot creatieve deals (bv. een korting op de volgende drie bestellingen in plaats van een schadevergoeding).

Stap 5: Het Akkoord. Wordt er een oplossing gevonden? Dan wordt deze vastgelegd in een schriftelijke bemiddelingsovereenkomst. Deze kan door een advocaat van LawBase worden nagelezen op juridische waterdichtheid.

Kosten en Vergoedingen

De kosten van bemiddeling zijn transparant en worden doorgaans gelijk verdeeld tussen de partijen (50/50), tenzij anders overeengekomen. Dit is een groot voordeel ten opzichte van een procedure waarbij de verliezer vaak de rechtsplegingsvergoeding van de winnaar moet betalen.

• Honorarium van de bemiddelaar: Dit varieert meestal tussen de €150 en €300 per uur, afhankelijk van de expertise en de waarde van het geschil.
• Kosten van de eigen advocaat: Hoewel een bemiddelaar onpartijdig is, is het raadzaam u te laten bijstaan door een eigen advocaat voor strategisch advies. LawBase hanteert hiervoor duidelijke uurtarieven of vaste projectprijzen.
• Besparing: Gemiddeld kost een bemiddeling slechts 20% tot 30% van wat een volledige gerechtelijke procedure tot in graad van beroep zou kosten.

Wilt u weten of uw specifiek dossier in aanmerking komt voor bemiddeling? LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste oriënterende videocall is volledig gratis. Voor een diepgaande fysieke consultatie betaalt u slechts €50 (30 min), waarbij we direct de kansen op een succesvolle bemiddeling inschatten.

Veelgestelde Vragen