Wettelijke interestvoet berekenen

Wanneer een factuur onbetaald blijft, heeft u als schuldeiser recht op een vergoeding voor het wachten op uw geld. Deze vergoeding neemt de vorm aan van interesten. In België maken we een cruciaal onderscheid tussen de interestvoet in burgerlijke zaken en de interestvoet bij handelstransacties. Het correct berekenen van deze wettelijke interest is essentieel om uw cashflow te beschermen en wanbetalers aan te sporen tot snelle betaling. Bij LawBase helpen we ondernemers dagelijks bij het invorderen van openstaande schuldvorderingen vanuit onze vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven.

Praktische Tips

Het berekenen van interesten lijkt op het eerste gezicht een louter wiskundige oefening, maar de juridische nuances zijn bepalend voor het eindresultaat. Hier zijn enkele praktische tips om uw invorderingsproces te optimaliseren:

• Check uw algemene voorwaarden: De wettelijke interestvoet is vaak een vangnet. Als u in uw algemene voorwaarden een hogere interestvoet (bijvoorbeeld 10% of 12%) heeft bedongen die niet onredelijk is, geniet deze contractuele vrijheid voorrang op de wettelijke rente.
• Bepaal de begindatum nauwkeurig: Interesten lopen niet noodzakelijk vanaf de factuurdatum. Bij handelstransacties lopen ze automatisch vanaf de vervaldatum, maar in burgerlijke zaken is vaak een ingebrekestelling vereist om de interesten te doen lopen.
• Maak gebruik van digitale tools: Handmatige berekeningen zijn foutgevoelig, zeker omdat de rentevoet halfjaarlijks kan wijzigen. Gebruik onze wettelijke interest calculator om fouten te vermijden.
• Vergeet de schadevergoeding niet: Naast de interesten heeft u bij handelstransacties vaak recht op een forfaitaire vergoeding van minstens 40 euro voor de invorderingskosten, bovenop de interest.

Wettelijk Kader

De basis van de interestberekening in België rust op twee verschillende wettelijke regimes. Het is van cruciaal belang dat u weet welk regime op uw vordering van toepassing is.

1. De Wet betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties (2 augustus 2002): Dit regime is van toepassing op B2B-transacties (Business to Business). De wetgever wil hiermee voorkomen dat grote bedrijven hun kleinere leveranciers als 'gratis bank' gebruiken door facturen laat te betalen. De rentevoet hier is aanzienlijk hoger dan de burgerlijke rentevoet en wordt halfjaarlijks aangepast. Voor het tweede semester van 2024 bedraagt deze rentevoet bijvoorbeeld 12,5%.

2. De wettelijke interestvoet in burgerlijke zaken: Dit geldt voor transacties waarbij minstens één partij een particulier is (B2C) of wanneer de wet op de handelstransacties niet van toepassing is. Deze rentevoet is historisch veel lager (bijvoorbeeld 5,25% voor het jaar 2024) en wordt jaarlijks vastgelegd bij Koninklijk Besluit.

Het onderscheid is fundamenteel: bij handelstransacties is de interest van rechtswege verschuldigd zonder ingebrekestelling, terwijl bij burgerlijke schulden de interest (moratoire interest) pas start na een officiële aanmaning, tenzij anders overeengekomen.

Procedure en Stappen

Wilt u de wettelijke interest effectief invorderen? Volg dan dit stappenplan om uw dossier juridisch sluitend te maken:

Stap 1: Identificeer de aard van de schuld. Is de schuldenaar een onderneming of een consument? Dit bepaalt of u de Wet Betalingsachterstand Handelstransacties kunt inroepen of het burgerlijk regime moet volgen.

Stap 2: Controleer de vervaldatum en de ingebrekestelling. Kijk na wanneer de factuur betaald had moeten zijn. Bij een handelstransactie hoeft u niets te doen; de teller begint te lopen op de dag na de vervaldatum. Bij een consument stuurt u onmiddellijk een aangetekende ingebrekestelling om de interestvoet te 'activeren'.

Stap 3: Bereken het aantal dagen vertraging. De interest wordt berekend pro rata temporis. Dit betekent dat u de jaarlijkse rentevoet deelt door 365 (of 366 in een schrikkeljaar) en vermenigvuldigt met het aantal dagen vertraging.

Stap 4: Pas de juiste rentevoet toe per periode. Aangezien de rentevoeten periodiek wijzigen, moet u voor een langlopende schuld verschillende percentages toepassen voor de respectievelijke periodes waarin de schuld openstond.

Stap 5: Formuleer de vordering. In uw laatste aanmaning of dagvaarding specificeert u het hoofdbedrag, de vervallen interesten tot op heden, en de clausule dat de interesten blijven lopen tot de dag van volledige betaling.

Kosten en Vergoedingen

Naast de eigenlijke interesten, voorziet de Belgische wetgeving in andere vergoedingen die u kunt claimen bij betalingsachterstand. Onder de Wet Betalingsachterstand Handelstransacties heeft de schuldeiser recht op een forfaitaire vergoeding van 40 euro voor de eigen invorderingskosten. Dit is een minimum; u kunt ook een redelijke schadeloosstelling eisen voor alle overige invorderingskosten (zoals advocaatkosten) die dit bedrag te boven gaan.

In een contractuele context wordt vaak gewerkt met een schadebeding (meestal 10% van het factuurbedrag). Let op: de rechter heeft de bevoegdheid om excessieve schadebedingen te matigen als deze onredelijk hoog zijn in verhouding tot de werkelijk geleden schade.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Wij kunnen u helpen bij het opstellen van waterdichte algemene voorwaarden die uw recht op interesten maximaliseren. Een eerste videocall om uw dossier te bespreken is gratis, een fysieke consultatie van 30 minuten op een van onze kantoren kost €50.

Veelgestelde Vragen

• Kan ik interesten vragen als er niets in mijn contract staat? Ja, de wettelijke interestvoet fungeert als vangnet wanneer er contractueel niets is afgesproken.
• Wat is de huidige wettelijke interestvoet voor 2024? Voor burgerlijke zaken is dit 5,25%. Voor handelstransacties (B2B) is dit 12,5% voor het tweede semester van 2024.
• Moet ik altijd een aangetekende brief sturen? In B2B-relaties lopen interesten automatisch vanaf de vervaldatum. In B2C-relaties is een ingebrekestelling meestal noodzakelijk om de interesten te doen starten.
• Verjaren interesten? Ja, interesten verjaren in de regel na 5 jaar. Het is dus belangrijk om tijdig actie te ondernemen.
• Kan ik interest op interest vragen? Dit heet anatocisme. Dit is in België streng gereglementeerd en kan in principe pas nadat de interesten voor minstens een heel jaar verschuldigd zijn en er een specifieke overeenkomst of gerechtelijke aanmaning toe bestaat.