Procedure bij ondernemingsrechtbank

Wanneer uw onderneming geconfronteerd wordt met een juridisch geschil, is de kans groot dat de ondernemingsrechtbank de bevoegde instantie is om de zaak te beslechten. Of het nu gaat om een onbetaalde factuur, een geschil tussen aandeelhouders of een procedure in het kader van de insolventiewetgeving, de ondernemingsrechtbank speelt een centrale rol in het Belgische economische leven. LawBase staat ondernemers bij in heel Vlaanderen vanuit onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven om deze complexe procedures tot een goed einde te brengen.

Wettelijk Kader

De ondernemingsrechtbank (voorheen de rechtbank van koophandel) vindt haar wettelijke basis in het Gerechtelijk Wetboek en het Wetboek van Economisch Recht. De samenstelling van deze rechtbank is uniek: zij bestaat uit een beroepsmagistraat (de voorzitter) en twee rechters in ondernemingszaken. Deze laatsten zijn geen juristen, maar ervaren zakenmensen die hun praktijkervaring inzetten om geschillen vanuit een economisch perspectief te beoordelen.

De bevoegdheid van de ondernemingsrechtbank is ruim. Krachtens artikel 573 van het Gerechtelijk Wetboek is zij bevoegd voor geschillen tussen ondernemingen, ongeacht de waarde van de vordering. Sinds de hervorming van 2018 is het begrip 'onderneming' zeer breed gedefinieerd: elke natuurlijke persoon die een zelfstandige beroepsactiviteit uitoefent (inclusief vrije beroepen), elke rechtspersoon en elke organisatie zonder rechtspersoonlijkheid valt hieronder. Dit betekent dat ook geschillen met vzw's of maatschappen voor de ondernemingsrechtbank worden gebracht.

Naast de materiële bevoegdheid is er de territoriale bevoegdheid. In de regel is de rechtbank van de woonplaats of de zetel van de verweerder bevoegd, tenzij er contractuele afspraken zijn gemaakt over een ander forum. LawBase beschikt over een netwerk van 6 kantoren (Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven), waardoor wij altijd dicht bij de relevante ondernemingsrechtbank kunnen opereren.

Procedure en Stappen

Een procedure voor de ondernemingsrechtbank verloopt volgens strikte formele regels vastgelegd in het Gerechtelijk Wetboek. Het proces kan doorgaans in vier hoofdfases worden onderverdeeld:

• De Inleidende Zitting: De procedure start meestal met een dagvaarding, betekend door een gerechtsdeurwaarder. Op de inleidende zitting verschijnen de partijen (of hun advocaten). Als de zaak eenvoudig is en niet wordt betwist, kan er onmiddellijk een vonnis worden gevraagd (bij verstek of bij korte debatten).
• De Conclusietermijnen: Bij betwisting stelt de rechter een kalender op voor de uitwisseling van conclusies. Dit zijn schriftelijke documenten waarin de advocaten de juridische en feitelijke argumenten uiteenzetten. De eiser concludeert eerst, gevolgd door de verweerder, waarna de eiser nog een antwoordconclusie mag neerleggen.
• Het Pleidooi: Nadat de schriftelijke fase is afgerond, volgt de rechtszitting voor de pleidooien. Hier krijgen de advocaten de kans om de kernpunten van het dossier mondeling toe te lichten en vragen van de rechters te beantwoorden.
• Het Vonnis: Na de pleidooien neemt de rechtbank de zaak 'in beraad'. Meestal volgt het vonnis binnen een maand. Dit vonnis wordt vervolgens betekend door een gerechtsdeurwaarder om de uitvoeringstermijnen en beroepstermijnen te laten lopen.

Voor dringende zaken kan men beroep doen op de procedure 'zoals in kort geding' voor de voorzitter van de ondernemingsrechtbank, bijvoorbeeld bij stakingsvorderingen of wanneer onmiddellijke bewarende maatregelen nodig zijn.

Praktische Tips

Een goede voorbereiding is cruciaal voor het succes van een procedure. Hier zijn enkele praktische aanbevelingen van onze experts:

• Dossiervorming: Zorg voor een sluitend bewijslevering. In het ondernemingsrecht geldt de bewijsvrijheid tussen ondernemingen (artikel 1348bis BW), wat betekent dat facturen, e-mails en zelfs WhatsApp-berichten als bewijs kunnen dienen.
• Factuurvoorwaarden: Controleer of uw algemene voorwaarden correct zijn tegenstelbaar aan de tegenpartij. Dit bepaalt vaak welke rechtbank bevoegd is en welke schadevergoedingen u kunt eisen.
• Proceseconomie: Overweeg voor u naar de rechtbank stapt of een minnelijke schikking mogelijk is. De ondernemingsrechtbank stimuleert actieve bemiddeling.
• Snelheid: Reageer tijdig op ingebrekestellingen. Stilzwijgend aanvaarden van een factuur of een brief kan in het ondernemingsrecht worden geïnterpreteerd als akkoord met de inhoud ervan.

Onze advocaten in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven kunnen u adviseren over de slaagkansen van uw procedure. Een eerste oriënterend gesprek kan via videocall gratis plaatsvinden, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

Procederen brengt kosten met zich mee. De belangrijkste posten zijn:

• Dagvaardingskosten: De kosten voor de gerechtsdeurwaarder om de tegenpartij op te roepen.
• Rolrechten: Een belasting die betaald moet worden om de zaak op de algemene rol van de rechtbank te laten inschrijven.
• Rechtsplegingsvergoeding (RPV): Dit is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de winnende partij, te betalen door de verliezende partij. Het bedrag is afhankelijk van de waarde van de vordering.

Wilt u weten op welke vergoeding u recht heeft of welk risico u loopt? Gebruik onze rechtsplegingsvergoeding-calculator om een inschatting te maken van de wettelijke maxima en minima.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u antwoorden op de meest prangende vragen over de werking van de ondernemingsrechtbank.