IVZW en stichting: verschillen

Wanneer een organisatie een internationaal karakter heeft of een specifiek onbaatzuchtig doel nastreeft zonder leden, rijst vaak de vraag welke juridische vorm het meest geschikt is: de Internationale Vereniging Zonder Winstoogmerk (IVZW) of de stichting (privaat of van openbaar nut). Sinds de invoering van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) in 2019 zijn de regels voor deze entiteiten gestroomlijnd, maar de fundamentele verschillen in structuur, bestuur en doelstelling blijven cruciaal voor een correcte keuze.

Bij LawBase begeleiden wij dagelijks ondernemers en non-profitorganisaties bij het maken van deze strategische beslissing. Of u nu een internationaal netwerk uitbouwt vanuit ons hoofdkantoor in Brugge of een mecenaatsproject start in Antwerpen, de juridische nuances tussen een IVZW en een stichting bepalen de toekomst van uw werking.

Wettelijk Kader

Het wettelijk fundament voor zowel de IVZW als de stichting is terug te vinden in het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV). Specifiek verwijzen we naar Art. 10 en 11 WVV, die de definities en de bestaansredenen van deze entiteiten vastleggen.

Een IVZW wordt gedefinieerd als een vereniging zonder winstoogmerk die een onbaatzuchtig doel van internationaal nut nastreeft. Het onderscheidende kenmerk hier is de internationale dimensie van het doel of de activiteiten. Een IVZW moet bovendien over een statutair orgaan beschikken dat de leden vertegenwoordigt.

Een stichting daarentegen is een rechtspersoon die door één of meer personen wordt opgericht door de bestemming van een vermogen aan de verwezenlijking van een bepaald onbaatzuchtig doel. Het cruciale verschil met een (I)VZW is dat een stichting geen leden heeft. Zij is gebaseerd op een vermogen dat wordt ingezet voor een doel, niet op een samenwerking tussen personen.

Binnen de stichtingen maken we nog een onderscheid tussen de private stichting en de stichting van openbaar nut (SON). Terwijl een private stichting vaak wordt gebruikt voor vermogensplanning of specifieke private projecten, moet een SON een doel nastreven van filantropische, levensbeschouwelijke, wetenschappelijke of culturele aard en vereist zij een erkenning via Koninklijk Besluit.

Procedure en Stappen

De oprichting van zowel een IVZW als een stichting is formeler dan die van een gewone VZW. Waar een VZW via een onderhandse akte kan worden opgericht, is voor een IVZW en een stichting dwingend een authentieke akte (notariële akte) vereist.

Stappenplan voor de IVZW:

• Opstellen van de statuten: Deze moeten voldoen aan strikte wettelijke bepalingen, waaronder de definitie van het internationaal nut.
• Notariële akte: De oprichters verschijnen voor de notaris.
• Koninklijk Besluit: Uniek voor de IVZW is dat zij rechtspersoonlijkheid verkrijgt op de dag waarop de Koning de statuten goedkeurt via een KB. Dit proces kan enkele maanden duren.
• Publicatie en inschrijving: Na het KB volgt de neerlegging bij de griffie van de ondernemingsrechtbank en de publicatie in het Belgisch Staatsblad, gevolgd door inschrijving in de KBO.

Stappenplan voor de stichting:

• Bestemming van vermogen: Er moet duidelijk worden gedefinieerd welk vermogen wordt afgezonderd voor het doel.
• Notariële akte: Net als bij de IVZW is de tussenkomst van een notaris verplicht. Een stichting kan ook bij testament worden opgericht.
• Rechtspersoonlijkheid: In tegenstelling tot de IVZW verkrijgt een private stichting rechtspersoonlijkheid op het moment van de neerlegging van de statuten bij de griffie. Een stichting van openbaar nut vereist echter, net als de IVZW, een erkenning bij Koninklijk Besluit.

LawBase heeft uitgebreide expertise in deze procedures. Met kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven, kunnen wij u lokaal bijstaan bij het overleg met de notaris en de administratieve opvolging bij de FOD Justitie.

Praktische Tips

Bij de keuze tussen een IVZW en een stichting moet u rekening houden met de governance (het bestuur). In een IVZW is er sprake van een Algemene Vergadering (de leden) en een Bestuursorgaan. De leden hebben de ultieme controle. Bij een stichting is er enkel een Bestuursorgaan. Er zijn geen leden die de bestuurders kunnen ontslaan of de rekeningen goedkeuren, wat de stichting een zeer stabiele, maar ook meer gesloten structuur geeft.

Wanneer kiest u voor een IVZW?
Kies voor deze vorm als u een internationale federatie, een Europese koepelorganisatie of een internationaal samenwerkingsverband tussen bedrijven of ngo's wilt opzetten waarbij democratische controle door de leden essentieel is.

Wanneer kiest u voor een stichting?
Kies voor een stichting als u een bepaald kapitaal wilt beschermen voor een specifiek doel (bijvoorbeeld een kunstcollectie, een wetenschappelijk fonds of de zorg voor een gehandicapt kind) zonder dat derden (leden) zich met het beheer kunnen bemoeien.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor het oprichten van een IVZW of stichting liggen hoger dan bij een VZW omwille van de verplichte notariële tussenkomst. U moet rekenen op de volgende kostenposten:

• Notariskosten: Honorarium van de notaris voor het verlijden van de akte (variabel).
• Publicatiekosten: De kosten voor de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad (ongeveer €150 - €200).
• Inschrijvingsrecht: Kosten voor de inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).
• Administratieve retributie: Voor de aanvraag van een Koninklijk Besluit (indien van toepassing).

Bij LawBase hanteren we transparante tarieven voor juridische begeleiding. Een videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten op een van onze kantoren €50 kost. Dit stelt u in staat om zonder grote investering vooraf te toetsen welke structuur het beste bij uw project past.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen over de verschillen tussen de IVZW en de stichting.