Eenmanszaak of vennootschap?

De keuze tussen een eenmanszaak of een vennootschap is een van de meest cruciale beslissingen die u als ondernemer in België zult nemen. Bij LawBase zien we dagelijks cliënten die worstelen met deze vraag. Is het beter om klein en wendbaar te blijven, of biedt de structuur van een besloten vennootschap (BV) de nodige bescherming voor uw privévermogen? In dit artikel duiken we diep in de juridische en fiscale realiteit van beide ondernemingsvormen, geïllustreerd met praktijkvoorbeelden uit onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven.

Wettelijk Kader

Het Belgische ondernemingsrecht is de laatste jaren grondig hervormd, voornamelijk door de invoering van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) in 2019. Deze wetgeving heeft de drempel voor het oprichten van een vennootschap, en specifiek de BV, aanzienlijk verlaagd door het afschaffen van het minimumkapitaal.

In een eenmanszaak is er juridisch geen onderscheid tussen de ondernemer en de onderneming. U bent als natuurlijk persoon onbeperkt aansprakelijk voor alle schulden van de zaak. Dit betekent dat schuldeisers beslag kunnen leggen op uw persoonlijke bezittingen, zoals uw gezinswoning (tenzij u een verklaring van onbeslagbaarheid heeft afgelegd bij de notaris).

Een vennootschap (zoals de BV of NV) bezit daarentegen rechtspersoonlijkheid. Dit creëert een juridische muur tussen uw privévermogen en het bedrijfsvermogen. Volgens het WVV is de aansprakelijkheid van de aandeelhouders in een BV in principe beperkt tot hun inbreng. Fiscaal valt de eenmanszaak onder de Personenbelasting (WIB), waar de tarieven snel oplopen tot 50%, terwijl een vennootschap onderworpen is aan de Vennootschapsbelasting met vlakkere tarieven (meestal 20% of 25%).

Casus: Jan de Schrijnwerker
Jan startte als eenmanszaak. Na drie jaar groeide zijn omzet naar €150.000. In de personenbelasting betaalde hij de hoogste schijf op een groot deel van zijn inkomen. Door over te stappen naar een BV kon hij zichzelf een vast loon uitkeren en de rest van de winst in de vennootschap houden tegen een lager belastingtarief, wat hem jaarlijks duizenden euro's bespaarde.

Praktische Tips

Wanneer u de afweging maakt, adviseren onze advocaten bij LawBase om naar de volgende praktische aspecten te kijken:

• Risicoprofiel: Bent u actief in een sector met een hoog risico op schadeclaims of grote investeringen? Kies dan voor de bescherming van een vennootschap.
• Winstverwachting: Als uw nettowinst structureel boven de €35.000 à €40.000 uitkomt, wordt een vennootschap fiscaal interessant.
• Investeringsplannen: Wilt u winsten herinvesteren in de zaak? In een vennootschap kan dit met 'bruto' euro's die slechts tegen 20% of 25% zijn belast.
• Professionaliteit: Grotere klanten of publieke instellingen geven soms de voorkeur aan contracten met een vennootschap vanwege de gepercipieerde continuïteit.

Vergeet niet dat een vennootschap ook meer formaliteiten met zich meebrengt, zoals een dubbele boekhouding en de publicatie van de jaarrekening. LawBase kan u helpen bij het opstellen van de statuten om uw controle over de vennootschap te maximaliseren.

Procedure en Stappen

De weg naar het ondernemerschap verschilt naargelang de gekozen vorm:

Stappenplan Eenmanszaak:
1. Openen van een professionele bankrekening.
2. Inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) via een ondernemingsloket.
3. Activering van het btw-nummer.
4. Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen.

Stappenplan Vennootschap (BV):
1. Financieel Plan: Dit is een wettelijke verplichting onder het WVV. U moet bewijzen dat de vennootschap over voldoende middelen beschikt voor de eerste twee jaar.
2. Notariële Akte: De oprichting van een BV vereist een passage bij de notaris voor de authentieke akte.
3. Inbreng: Hoewel er geen minimumkapitaal meer is, moet er een 'toereikend aanvangsvermogen' zijn.
4. Registratie en Publicatie: De akte wordt neergelegd bij de griffie van de ondernemingsrechtbank en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

LawBase begeleidt ondernemers in heel Vlaanderen bij dit proces. U kunt terecht in onze kantoren in Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven voor een waterdicht financieel plan en advies over de statuten.

Kosten en Vergoedingen

De opstartkosten zijn een belangrijke factor. Een eenmanszaak oprichten kost u ongeveer €100 tot €200 aan administratieve kosten (KBO en btw). De jaarlijkse kosten voor de boekhouder zijn relatief laag omdat een enkelvoudige boekhouding volstaat.

Voor een BV moet u rekenen op een startbudget van ongeveer €1.500 tot €2.500. Dit omvat de notariskosten (ca. €1.000 - €1.500), de publicatiekosten in het Staatsblad (ca. €250) en de kosten voor het opstellen van het financieel plan door een expert. Daarnaast zijn de jaarlijkse kosten voor een dubbele boekhouding en de verplichte jaarlijkse algemene vergadering hoger.

Echter, de fiscale besparing bij een vennootschap (door technieken zoals dividenden via VVPR-bis of de liquidatiereserve) compenseert deze hogere kosten vaak al vanaf het eerste of tweede jaar van winstgevendheid.

Bij LawBase hanteren we transparante tarieven: een eerste videocall is volledig gratis. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze 6 kantoren betaalt u slechts €50.

Veelgestelde Vragen