Bewarend beslag bij onbetaalde facturen

In het huidige economische klimaat worden ondernemingen steeds vaker geconfronteerd met wanbetalers. Wanneer een debiteur nalaat zijn facturen te voldoen, ontstaat het risico dat de activa van de schuldenaar verdwijnen voordat een uitvoerbaar vonnis kan worden verkregen. Het bewarend beslag vormt in dergelijke omstandigheden een essentieel juridisch instrument binnen het Belgische invorderingsrecht. Het laat een schuldeiser toe om de goederen van de schuldenaar te 'blokkeren', waardoor deze niet langer kunnen worden vervreemd of bezwaard, in afwachting van een definitieve uitspraak over de grond van de zaak.

Bij LawBase begeleiden onze gespecialiseerde advocaten ondernemingen doorheen het volledige proces van gedwongen invordering. Met vestigingen in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven bieden wij een nationale dekking om snel en kordaat op te treden tegen onwillige schuldenaars.

Procedure en Stappen

De procedure voor het leggen van een bewarend beslag is strikt gereglementeerd in het Gerechtelijk Wetboek en vereist een nauwgezette opvolging van de procesrechtelijke stappen.

• De beoordeling van de hoogdringendheid: Een bewarend beslag kan enkel worden gelegd indien er sprake is van 'urgentie'. Dit houdt in dat elke vertraging in de beslaglegging de recuperatie van de schuldvordering in gevaar zou kunnen brengen.
• Het verzoekschrift: In de meeste gevallen (behalve bij beslag op onroerend goed of indien men reeds over een titel beschikt) moet een eenzijdig verzoekschrift worden ingediend bij de beslagrechter. Dit gebeurt zonder dat de tegenpartij vooraf wordt gehoord, om het verrassingseffect te vrijwaren.
• De beschikking: De beslagrechter verleent een beschikking waarbij toestemming wordt gegeven om beslag te leggen voor een welbepaald bedrag, inclusief interesten en kosten.
• De tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder: Zodra de beschikking is verkregen, moet een gerechtsdeurwaarder de beslaglegging uitvoeren. De deurwaarder betekent de beschikking aan de schuldenaar en stelt een proces-verbaal van beslag op.
• De procedure ten gronde: Een bewarend beslag is, zoals de naam aangeeft, slechts bewarend. Binnen een bepaalde termijn (meestal één maand na de betekening van het beslag op de grondvordering) moet de schuldeiser een procedure ten gronde starten (of voortzetten) om een uitvoerbare titel (vonnis) te verkrijgen.

Wettelijk Kader

Het wettelijk fundament van het bewarend beslag bevindt zich in de artikelen 1413 tot 1462 van het Gerechtelijk Wetboek. Artikel 1413 stelt expliciet dat elke schuldeiser in dringende gevallen aan de rechter mag vragen om aan de goederen van zijn schuldenaar een bewarend beslag te leggen.

Er zijn verschillende vormen van bewarend beslag mogelijk:

• Bewarend beslag op roerend goed: Dit betreft de fysieke inboedel, voorraden of machines van een onderneming.
• Bewarend beslag onder derden: Hierbij worden gelden geblokkeerd die een derde (vaak een bank) verschuldigd is aan uw schuldenaar. Dit is een uiterst efficiënt middel bij onbetaalde facturen.
• Bewarend onroerend beslag: Dit wordt overgeschreven in de registers van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie en verhindert de verkoop van een onroerend goed zonder betaling van de schuldeiser.

Het hof of de rechtbank zal steeds toetsen of de schuldvordering 'vaststaand, opeisbaar en vloeibaar' is, of althans vatbaar is voor een voorlopige raming.

Praktische Tips

Voor ondernemingen die overwegen een bewarend beslag te leggen, zijn de volgende praktische overwegingen van cruciaal belang:

• Snelheid is geboden: Zodra u signalen opvangt van insolventie of het wegsluizen van activa, dient u contact op te nemen met een gespecialiseerd advocaat.
• Documentatie: Zorg voor een sluitend dossier. Bewaar niet alleen de facturen, maar ook de algemene voorwaarden, ingebrekestellingen en elke erkenning van schuld door de debiteur.
• Solvabiliteitsonderzoek: Laat vooraf onderzoeken of er daadwerkelijk activa zijn om beslag op te leggen. Beslag leggen op een 'lege doos' brengt enkel kosten mee zonder resultaat.
• Correcte kwalificatie: Maak het onderscheid tussen een bewarend beslag en een uitvoerend beslag. Zonder vonnis kunt u de goederen niet laten verkopen; u kunt ze enkel blokkeren.

LawBase heeft 6 kantoren: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Onze advocaten kunnen u adviseren over de meest effectieve strategie voor uw specifieke schuldvordering.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor een procedure bewarend beslag vallen uiteen in drie categorieën:

• Rechtsplegingsvergoeding en griffierechten: De kosten voor het indienen van het verzoekschrift bij de rechtbank.
• Erelonen van de advocaat: Voor het opstellen van het verzoekschrift en de opvolging van de procedure. Bij LawBase bieden wij een transparante kostenstructuur. Een eerste online consultatie via videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie in een van onze kantoren €50 kost voor een gesprek van 30 minuten.
• Kosten van de gerechtsdeurwaarder: Dit omvat de kosten voor de betekening, de uitvoering van het beslag en eventuele bewakingskosten.

Belangrijk om te weten is dat bij een gegrond beslag de kosten in principe verhaald kunnen worden op de schuldenaar, bovenop de hoofdsom van de onbetaalde facturen.

Veelgestelde Vragen