Alimentatie niet betaald: wat nu?

Wanneer een ex-partner de vastgelegde alimentatie of het onderhoudsgeld voor de kinderen niet betaalt, ontstaat er onmiddellijk een precaire situatie. Naast de emotionele frustratie brengt dit vaak de financiële stabiliteit van het gezin in het gedrang. In België is de betaling van onderhoudsgeld geen vrijblijvende keuze, maar een wettelijke verplichting die wordt bekrachtigd door een vonnis of een gehomologeerde overeenkomst. Bij LawBase zien we dagelijks hoe cliënten worstelen met onbetaalde alimentatie. In dit artikel leggen we stap voor stap uit welke acties u kunt ondernemen om te krijgen waar u en uw kinderen recht op hebben.

Praktische Tips

Voordat u zware juridische stappen onderneemt, is het essentieel om strategisch te handelen. Hier zijn enkele praktische tips die u direct kunt toepassen:

• Documenteer alles: Houd een nauwkeurig overzicht bij van de ontvangen bedragen en de achterstallen. Maak een Excel-tabel waarin u de vervaldatum, het verschuldigde bedrag en het daadwerkelijk gestorte bedrag noteert.
• Aangetekende ingebrekestelling: Stuur altijd eerst een aangetekende brief. Dit dient als officieel bewijs dat u de betaling heeft opgeëist. Vermeld hierin duidelijk de termijn waarbinnen de achterstallen betaald moeten zijn (bijvoorbeeld 8 of 15 dagen).
• Gebruik de alimentatie-calculator: Soms ontstaat er discussie over de indexering van het onderhoudsgeld. Gebruik onze alimentatie-calculator om het exacte bedrag inclusief indexatie te berekenen, zodat u met correcte cijfers naar de tegenpartij stapt.
• Communiceer schriftelijk: Vermijd telefonische discussies die later niet bewezen kunnen worden. Communiceer via e-mail of aangetekend schrijven zodat er een 'paper trail' is.
• Zoek tijdig professionele hulp: LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is gratis, en voor een fysieke consultatie van 30 minuten betaalt u slechts €50.

Wettelijk Kader

De verplichting tot het betalen van onderhoudsgeld is diep verankerd in het Belgische recht. We maken hierbij een onderscheid tussen de burgerrechtelijke en de strafrechtelijke aspecten.

De Onderhoudsgeldwet: Deze wetgeving regelt de vaststelling en de opeisbaarheid van onderhoudsbijdragen. Zodra er een vonnis is van de familierechtbank of een akte van de notaris (bij een EOT), heeft u een 'executoriale titel'. Dit betekent dat u de schuld direct kunt laten invorderen door een gerechtsdeurwaarder zonder opnieuw naar de rechter te hoeven stappen.

Strafwetboek Artikel 391bis: Het niet betalen van alimentatie is in België een misdrijf, genaamd 'familieverlating'. Volgens artikel 391bis van het Strafwetboek riskeert de persoon die meer dan twee maanden in gebreke blijft om het vastgestelde onderhoudsgeld te betalen, een gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en/of een geldboete. Het is een krachtig drukmiddel om de betalingsonwillige partij tot rede te brengen.

Procedure en Stappen

Als minnelijke aanmaningen niet werken, moet u overgaan tot actie. Volg dit stappenplan:

Stap 1: De Gerechtsdeurwaarder inschakelen
Met de originele uitgifte van het vonnis (de 'grosse') kunt u naar een gerechtsdeurwaarder stappen. Deze kan overgaan tot loonbeslag of beslag op bankrekeningen. De deurwaarder kan tot vijf jaar achterstallig onderhoudsgeld terugvorderen.

Stap 2: Beroep doen op DAVO
De Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO) kan tussenbeide komen als de alimentatie twee keer niet of onvolledig is betaald in de afgelopen 12 maanden. DAVO kan voorschotten uitbetalen (onder bepaalde inkomensvoorwaarden) en zal de achterstallen zelf invorderen bij de onderhoudsplichtige.

Stap 3: Klacht neerleggen bij de Politie
Indien de achterstal langer dan twee maanden duurt, kunt u aangifte doen van familieverlating. Dit start een strafrechtelijke procedure. De dreiging van een strafblad is vaak een sterke motivator voor de tegenpartij om de schulden aan te zuiveren.

Stap 4: Directe loondelegatie via de Familierechtbank
U kunt de familierechter verzoeken om een 'machtiging tot inning'. Hierbij wordt de werkgever van de ex-partner verplicht om het onderhoudsgeld rechtstreeks aan u over te maken, nog voordat het loon op de rekening van de ex-partner belandt.

Kosten en Vergoedingen

De kosten voor het invorderen van alimentatie kunnen variëren, maar de wet beschermt de eisende partij in grote mate:

• Gerechtsdeurwaarderskosten: In principe vallen de kosten van de deurwaarder ten laste van de schuldenaar (de niet-betaler). U moet echter vaak een voorschot betalen.
• Rechtsplegingsvergoeding: Als u een procedure start voor de familierechtbank, kan de rechter de tegenpartij veroordelen tot het betalen van een rechtsplegingsvergoeding, wat een forfaitaire tegemoetkoming is in uw advocatenkosten.
• DAVO: De werking van DAVO is gratis voor de gerechtigde, maar zij houden wel een deel in van de ingevorderde achterstallen als werkingskost (ten laste van de schuldenaar).
• Consultatie LawBase: Wij houden onze drempel laag. Een videocall is gratis, een fysieke afspraak van een half uur in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven kost slechts €50.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze advocaten dagelijks ontvangen over onbetaalde alimentatie.