Onderhoudsgeld Indexeren: Berekening & Betwisting

Inleiding

De levensstandaard evolueert, en daarmee ook de kosten van levensonderhoud. Dit geldt uiteraard ook voor het onderhoudsgeld dat betaald wordt na een scheiding of beëindiging van een relatie, ter ondersteuning van een ex-partner of kinderen. Om ervoor te zorgen dat de financiële bijdrage zijn waarde behoudt doorheen de tijd, voorziet de Belgische wetgeving in de indexering van onderhoudsgeld. Dit is een cruciaal aspect dat vaak aanleiding geeft tot vragen en soms zelfs tot conflicten. Bij LawBase, met kantoren in onder meer Brugge, Gent en Antwerpen, merken we dat veel mensen onvoldoende op de hoogte zijn van de correcte berekening en de mogelijkheden tot betwisting. Dit artikel werpt een gedetailleerd licht op de indexering van onderhoudsgeld, de onderliggende wetgeving en wat u kunt doen wanneer u juridisch advies nodig heeft.

Wat is onderhoudsgeld indexeren?

Onderhoudsgeld, ook wel alimentatie genoemd, is een financiële bijdrage die door één partij aan een andere wordt betaald om te voorzien in de kosten van levensonderhoud. Dit kan zijn voor kinderen (kinderbijdrage) of voor een ex-partner (uitkering tot levensonderhoud). De wetgever heeft begrepen dat de koopkracht van geld door inflatie vermindert. Om te voorkomen dat de ontvanger van het onderhoudsgeld na verloop van tijd minder kan kopen met hetzelfde bedrag, is de wettelijke indexering ingevoerd. Dit betekent dat het oorspronkelijk vastgelegde bedrag jaarlijks wordt aangepast aan de evolutie van de levensduurte, gebaseerd op de gezondheidsindex. Het doel is simpel: de reële waarde van het onderhoudsgeld behouden.

Juridisch kader in België

Relevante wetgeving

De basis voor de indexering van onderhoudsgeld in België is te vinden in artikel 221 van het Burgerlijk Wetboek voor onderhoudsgeld tussen echtgenoten (na scheiding) en artikel 203quater voor onderhoudsgeld voor kinderen. Deze artikelen bepalen dat onderhoudsgeld, tenzij anders overeengekomen of beslist door de rechtbank, jaarlijks van rechtswege wordt geïndexeerd. Dit betekent dat u hiervoor geen nieuwe rechtszaak hoeft aan te spannen; de indexering gebeurt automatisch. De formule voor de indexering is eveneens wettelijk vastgelegd:

Nieuw onderhoudsgeld = (Basis onderhoudsgeld x Nieuwe indexcijfer) / Basis indexcijfer

• Basis onderhoudsgeld: Dit is het oorspronkelijk vastgestelde bedrag.
• Nieuwe indexcijfer: Dit is het gezondheidsindexcijfer van de maand voorafgaand aan de maand van de jaarlijkse aanpassing.
• Basis indexcijfer: Dit is het gezondheidsindexcijfer van de maand voorafgaand aan de maand waarin het onderhoudsgeld oorspronkelijk werd vastgesteld of gewijzigd.

Het gezondheidsindexcijfer wordt maandelijks gepubliceerd door de FOD Economie. Het is cruciaal om het correcte indexcijfer te hanteren. Fouten in de berekening komen helaas vaak voor en kunnen leiden tot onenigheid. Bij LawBase in Sint-Niklaas of Leuven kunnen onze advocaten u helpen bij het controleren van deze berekeningen.

Recente rechtspraak

Hoewel de indexeringsformule vrij duidelijk is, ontstaat er soms discussie over de toepassing ervan. Recente rechtspraak heeft bijvoorbeeld benadrukt dat afwijkingen van de wettelijke indexering enkel mogelijk zijn indien deze expliciet en ondubbelzinnig zijn opgenomen in een overeenkomst of gerechtelijke beslissing. Een stilzwijgende afwijking wordt niet aanvaard. Dit betekent dat als u bijvoorbeeld een vast bedrag voor een bepaalde periode heeft afgesproken zonder enige vermelding van indexering, de wettelijke indexering toch van toepassing is, tenzij uitdrukkelijk anders bepaald. Rechters hanteren een strikte interpretatie van deze bepalingen om de bescherming van de onderhoudsgerechtigde te waarborgen.

Een ander punt van discussie kan zijn de ingangsdatum van de indexering. De indexering is jaarlijks en loopt vanaf de datum van het vonnis of de overeenkomst. Als de betaler verzuimt te indexeren, kan de ontvanger de achterstallige geïndexeerde bedragen opeisen, vaak met terugwerkende kracht tot vijf jaar. Dit kan leiden tot aanzienlijke bedragen en is een veelvoorkomende reden voor juridische procedures bij de familierechtbank.

Praktische gevolgen

De praktische gevolgen van de indexering zijn aanzienlijk voor zowel de betaler als de ontvanger van het onderhoudsgeld. Voor de ontvanger betekent het een garantie dat de koopkracht van het ontvangen bedrag behouden blijft, wat essentieel is voor de dekking van de stijgende kosten voor huisvesting, voeding, onderwijs en andere behoeften, zeker voor kinderen. Voor de betaler betekent het dat het te betalen bedrag jaarlijks kan stijgen, wat een impact heeft op het budget. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden bij het opstellen van een budget.

Een veelvoorkomend probleem is dat de betaler de indexering vergeet of bewust negeert. Dit kan leiden tot een aanzienlijke achterstand in betalingen. De ontvanger kan dan via een advocaat een aanmaning sturen en, indien nodig, de indexering via de rechtbank afdwingen. Dit brengt extra kosten en stress met zich mee. Het is daarom aan te raden om de indexering proactief te berekenen en toe te passen, of om juridisch advies in te winnen indien u twijfelt over de correcte berekening. Onze gespecialiseerde advocaten in Tongeren staan klaar om u hierbij te helpen.

Wat kunt u doen?

Indien u vragen heeft over de indexering van onderhoudsgeld of een geschil wilt betwisten, zijn er verschillende stappen die u kunt ondernemen:

1. Zelf berekenen en communiceren: Probeer eerst zelf de indexering correct te berekenen. Er zijn verschillende online tools beschikbaar die u hierbij kunnen helpen, maar wees voorzichtig met de bron. Communiceer het geïndexeerde bedrag tijdig aan de tegenpartij.
2. Juridisch advies inwinnen: Als u twijfelt aan de berekening, of als de tegenpartij de indexering weigert toe te passen, is het raadzaam om juridisch advies in te winnen. Een advocaat kan u helpen bij de correcte berekening, het opstellen van een aanmaning en het inschatten van uw kansen in een eventuele rechtszaak.
3. Bemiddeling: In sommige gevallen kan bemiddeling een oplossing bieden. Een neutrale derde partij kan helpen om tot een minnelijke schikking te komen over de indexering en eventuele achterstallige bedragen, zonder dat een dure en tijdrovende juridische procedure noodzakelijk is.
4. Gerechtelijke procedure: Indien minnelijke oplossingen falen, kunt u een gerechtelijke procedure opstarten bij de familierechtbank. Hierbij vraagt u de rechtbank om de indexering af te dwingen, eventueel met terugwerkende kracht en vermeerderd met interesten. Een advocaat is hierbij onmisbaar om uw dossier correct op te bouwen en uw belangen te verdedigen.
5. Wijziging van onderhoudsgeld: Let wel, de indexering staat los van een mogelijke wijziging van het onderhoudsgeld zelf. Als er sprake is van een aanzienlijke wijziging in de behoeften van de ontvanger of de inkomsten van de betaler, kan een herziening van het onderhoudsgeld via de rechtbank worden aangevraagd. Dit is een aparte procedure dan de jaarlijkse indexering.

Hulp nodig? LawBase staat klaar

De materie van onderhoudsgeld en de indexering ervan kan complex zijn en leiden tot onzekerheid en conflicten. Het correct toepassen van de wetgeving en het verdedigen van uw rechten en plichten is cruciaal. Bij LawBase hebben we een team van ervaren advocaten gespecialiseerd in familierecht, die u met raad en daad kunnen bijstaan. Of u nu hulp nodig heeft bij de berekening van de indexering, het opstellen van een aanmaning, of het voeren van een rechtszaak voor de familierechtbank, wij staan voor u klaar.

Aarzel niet om contact op te nemen voor een eerste gratis consultatie. U kunt ons vinden in onze kantoren in Brugge, Gent, Antwerpen (Mortsel), Sint-Niklaas, Tongeren (Limburg) en Leuven. Onze juridische hulp is laagdrempelig en professioneel, zodat u snel duidelijkheid krijgt over uw situatie. Een advocaat van LawBase kan u begeleiden door het gehele proces en zorgen voor een correcte afhandeling van uw dossier. Neem vandaag nog contact met ons op om uw rechten te bescherment en een passende oplossing te vinden voor uw specifieke situatie.