Termijn voor betaling erfbelasting
Wanneer moet u de erfbelasting betalen in Vlaanderen? Lees alles over de termijnen volgens de Vlaamse Codex Fiscaliteit, de procedure en tips om boetes te voorkomen.

Mr. Peter-Jan De Meulenaere
Advocaat • Orde van Vlaamse Balies • Universiteit Gent
Wettelijk Kader
Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:
- •Vl. Codex Fiscaliteit
Wanneer u geconfronteerd wordt met het overlijden van een naaste, komt er naast het emotionele proces ook een aanzienlijke administratieve en fiscale last bij kijken. Een van de meest prangende vragen voor erfgenamen is: wanneer moet de erfbelasting betaald worden? In Vlaanderen zijn de regels omtrent de termijn voor betaling van erfbelasting strikt vastgelegd in de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF). Het niet naleven van deze termijnen kan leiden tot aanzienlijke belastingverhogingen en nalatigheidsintresten. In dit artikel bespreken we diepgaand het wettelijk kader, de procedurele stappen en de praktische modaliteiten van de betalingstermijnen binnen het Vlaamse Gewest.
Wettelijk Kader
De erfbelasting in Vlaanderen wordt geregeld door de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF). Volgens de bepalingen van deze codex is de erfbelasting een gewestelijke belasting die geheven wordt op de overgang van vermogen naar aanleiding van een overlijden. Het wettelijk kader stelt dat de belasting verschuldigd is door de erfgenamen, legatarissen of begiftigden, elk in verhouding tot hun netto-erfdeel.
Het startpunt voor de berekening van de termijnen is niet de datum van het overlijden zelf voor de betaling, maar wel de datum waarop het aanslagbiljet wordt verzonden. Echter, voordat er een aanslagbiljet kan worden verstuurd, moet er eerst een aangifte van nalatenschap worden ingediend. De wettelijke termijn voor het indienen van deze aangifte is doorgaans vier maanden indien het overlijden in België plaatsvond. Op basis van deze aangifte berekent de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) de verschuldigde bedragen.
Artikel 3.3.3.0.1 van de VCF bepaalt specifiek de algemene betalingstermijn. Het is essentieel om te begrijpen dat de Vlaamse overheid strikt toeziet op de naleving van deze artikelen om de continuïteit van de overheidsinkomsten te waarborgen. Bij LawBase staan onze experts in erfrecht klaar in onze kantoren te Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven om u te gidsen doorheen deze complexe wetgeving.
Procedure en Stappen
De procedure die leidt tot de betaling van de erfbelasting verloopt via een opeenvolging van administratieve stappen:
- Indienen van de aangifte: Na het overlijden hebben de erfgenamen vier maanden de tijd (bij overlijden in België) om de aangifte van nalatenschap in te dienen bij de Vlaamse Belastingdienst.
- Verwerking door Vlabel: Na ontvangst zal de belastingdienst de aangifte controleren en de belastbare grondslag bepalen. Dit proces kan enkele maanden in beslag nemen.
- Ontvangst van het aanslagbiljet: Zodra de berekening voltooid is, verstuurt Vlabel het aanslagbiljet (de 'factuur') naar de erfgenamen of hun gevolmachtigde (bijv. de notaris).
- De betalingstermijn: Vanaf de datum van verzending van het aanslagbiljet heeft u in de regel twee maanden de tijd om de erfbelasting te betalen.
Het is belangrijk om te noteren dat de vervaldag op het aanslagbiljet bindend is. Indien de laatste dag van de termijn een zaterdag, zondag of wettelijke feestdag is, wordt de termijn verlengd tot de eerstvolgende werkdag. Betalingen kunnen elektronisch worden uitgevoerd via de instructies op het aanslagbiljet, waarbij de correcte gestructureerde mededeling cruciaal is voor een snelle verwerking.
Praktische Tips
Om problemen met de Vlaamse Belastingdienst te voorkomen, adviseren wij de volgende praktische stappen:
- Anticipeer op de liquiditeit: Vaak zitten de gelden van de overledene geblokkeerd op bankrekeningen. Hoewel banken onder bepaalde voorwaarden toelating geven om de erfbelasting rechtstreeks van de geblokkeerde rekeningen te betalen, is het verstandig dit tijdig te bespreken met uw bankinstelling.
- Vraag uitstel indien nodig: In uitzonderlijke omstandigheden kan een afbetalingsplan worden aangevraagd. Dit moet gemotiveerd gebeuren en wordt niet automatisch toegekend.
- Controleer de berekening: Fouten in de aangifte of de aanslag kunnen leiden tot een te hoge belasting. Laat uw aanslagbiljet nakijken door een specialist.
- Gebruik de digitale weg: Via het portaal 'Mijn Vlaamse Belastingdienst' kunt u de status van uw dossier nauwgezet opvolgen.
Wilt u zeker zijn dat uw aangifte correct is en u geen fiscale voordelen mist? LawBase heeft 6 kantoren: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall met een van onze advocaten is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.
Kosten en Vergoedingen
Wanneer de betalingstermijn van twee maanden na de verzending van het aanslagbiljet wordt overschreden, treden er sancties in werking:
1. Nalatigheidsintresten: Deze intresten worden berekend op het openstaande bedrag. De rentevoet wordt periodiek aangepast en is gekoppeld aan de wettelijke rentevoet in fiscale zaken. De intrest wordt berekend per kalendermaand waarbij elke begonnen maand als een volledige maand telt.
2. Belastingverhogingen: Indien er sprake is van een laattijdige aangifte of een tekort aan aangegeven goederen, kan Vlabel boetes of belastingverhogingen opleggen die variëren van 1% tot zelfs 20% van de verschuldigde rechten, afhankelijk van de aard van de overtreding en de goede trouw van de belastingplichtige.
3. Invorderingskosten: Indien de schuld niet wordt voldaan, kan de Vlaamse overheid overgaan tot dwanginvordering via een gerechtsdeurwaarder. De kosten hiervan vallen volledig ten laste van de erfgenamen.
Veelgestelde Vragen
Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen met betrekking tot de termijn van erfbelasting.
Dichtstbijzijnde kantoor: LawBase Brugge(West-Vlaanderen)
Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge
Veelgestelde vragen
Gerelateerde Artikelen
Alle expertiseInkorting erfenis
Alles over inkorting van schenkingen en legaten in het Belgisch erfrecht: bescherm uw reserve, bereken de fictieve massa en ontdek de procedure bij LawBase.
Centraal register testamenten
Alles wat u moet weten over het Centraal Register van Testamenten (CRT) in België. Ontdek de procedure, kosten en het belang van registratie voor uw erfenis.
Legaat bijzonder algemeen
Wat is het verschil tussen een bijzonder en algemeen legaat? Leer alles over de juridische gevolgen, schulden en de procedure in het Belgisch erfrecht.