Bankgift: registreren of niet?

Een bankgift is een van de meest populaire manieren in België om vermogen over te dragen naar de volgende generatie zonder onmiddellijk langs de notaris te gaan. Het is een snelle, eenvoudige en fiscaalvriendelijke methode om geld of effecten te schenken. Toch staan veel schenkers voor een cruciaal dilemma: moeten we deze bankgift registreren of niet? In dit artikel gidsen onze advocaten van LawBase u door de praktische stappen, de juridische risico's en de fiscale gevolgen van deze keuze.

Praktische Tips

Wanneer u overweegt een bankgift te doen, is een goede voorbereiding essentieel om latere discussies met de fiscus of mede-erfgenamen te vermijden. Hier zijn enkele praktische tips van onze experts:

• Gebruik de 'pacte adjoint': Een bankgift gebeurt in twee stappen. Eerst de overschrijving, gevolgd door een bewijsdocument (de pacte adjoint). Dit document bevestigt dat de overschrijving een schenking was en geen lening of onverschuldigde betaling.
• Vermijd de vermelding 'schenking' in de mededeling: Bij de bankoverschrijving zelf vult u best geen mededeling in, of enkel een neutrale mededeling zoals 'referentie 123'. De wil om te schenken moet blijken uit de begeleidende brieven, niet uit de banktransactie zelf, om de geldigheid van de handgift niet in het gedrang te brengen.
• Respecteer de chronologie: De bewijsbrieven moeten strikt genomen pas na de overschrijving worden opgesteld en ondertekend.
• Voorbehoud van vruchtgebruik: Let op, een bankgift met voorbehoud van vruchtgebruik (waarbij u bijvoorbeeld de interesten of dividenden behoudt) kan niet via een onderhandse bankgift. Hiervoor is verplicht een notariële akte vereist.
• Bereken uw voordeel: Gebruik onze schenkingsrechten-calculator om te zien of registratie in uw specifiek geval opweegt tegen het risico op erfbelasting.

Wettelijk Kader

Het wettelijk kader voor bankgiften in Vlaanderen wordt hoofdzakelijk beheerst door het Burgerlijk Wetboek en de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF). Volgens het Burgerlijk Wetboek is een schenking in principe een plechtig contract dat via een notaris moet verlopen. De rechtspraak aanvaardt echter de 'bankgift' als een geldige vorm van onrechtstreekse schenking.

Fiscaal gezien is Artikel 2.7.1.0.5 van de VCF cruciaal. Dit artikel stelt dat goederen die door de overledene zijn geschonken in de periode van drie jaar (binnenkort mogelijk verlengd naar vijf jaar voor bepaalde gewesten) vóór het overlijden, worden beschouwd als deel van de nalatenschap als er geen schenkingsrechten zijn betaald. Dit creëert een 'verdachte periode'. Wordt de schenking geregistreerd, dan betaalt u een vast tarief aan schenkbelasting en is de som definitief bevrijd van de progressieve erfbelasting, ongeacht wanneer de schenker overlijdt.

Procedure en Stappen

Wilt u een bankgift correct uitvoeren en eventueel registreren? Volg dan dit stappenplan:

• Stap 1: De overschrijving. Schrijf het bedrag over van de rekening van de schenker naar de begiftigde.
• Stap 2: De bewijsvoering (Pacte Adjoint). Maak twee documenten op. Brief A is een intentieverklaring (optioneel maar aangeraden) en Brief B is de bevestiging van ontvangst en aanvaarding door de begiftigde. Beide partijen ondertekenen deze documenten.
• Stap 3: De keuze voor registratie. U heeft nu twee opties:
  • Niet registreren: U bewaart de documenten goed. Als de schenker nog 3 jaar leeft, is er geen belasting verschuldigd. Overlijdt de schenker binnen de 3 jaar, dan moet de begiftigde erfbelasting betalen op het geschonken bedrag (tarieven tot 27% of zelfs 55% naargelang de relatie).
  • Wel registreren: U dient de ondertekende documenten in bij een kantoor van de Federale Overheidsdienst Financiën (Vlaams Belastingportaal). U betaalt onmiddellijk 3% (rechte lijn en partners) of 7% (anderen) schenkbelasting.
• Stap 4: Vastleggen van de datum. Bij niet-registratie is het cruciaal om de datum van de documenten te kunnen bewijzen (bijvoorbeeld via een aangetekende zending of een semi-digitale registratie).

Bij LawBase adviseren we u graag over de meest veilige route. Onze advocaten zijn verspreid over 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. U kunt bij ons terecht voor een gratis videocall om uw situatie te bespreken, of een fysieke consultatie van 30 minuten voor slechts €50.

Kosten en Vergoedingen

De kosten verbonden aan een bankgift hangen volledig af van uw keuze om al dan niet te registreren:

• Niet-geregistreerde bankgift: De initiële kost is €0. Echter, het risico is de erfbelasting. In Vlaanderen starten de tarieven in rechte lijn vanaf 3%, maar deze lopen snel op tot 27%. Voor derden kan dit zelfs oplopen tot 55%.
• Geregistreerde bankgift: In het Vlaamse Gewest gelden de volgende vlakke tarieven:
  • 3% voor schenkingen in de rechte lijn (kinderen, kleinkinderen) en tussen partners.
  • 7% voor schenkingen aan alle andere personen (broers, zussen, neven, vrienden).
• Administratieve kosten: Indien u beroep doet op een advocaat voor het opstellen van de pacte adjoint, betaalt u een eenmalig ereloon voor juridische zekerheid. Dit voorkomt vaak veel grotere kosten bij betwistingen door de fiscus of andere erfgenamen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen over het registreren van bankgiften.