Vluchtvertraging: recht op compensatie

Iedere reiziger kent het gevoel van frustratie: u staat op de luchthaven, klaar voor vertrek, maar het informatiebord kleurt rood. Een vluchtvertraging gooit niet alleen uw reisplanning overhoop, maar kan ook aanzienlijke extra kosten met zich meebrengen. Wat veel passagiers echter niet weten, is dat de Europese wetgeving zeer strikte regels stelt ter bescherming van de consument. In dit artikel leggen we als gespecialiseerde advocaten bij LawBase uit wanneer u recht heeft op een financiële compensatie, welke stappen u moet ondernemen en hoe u uw rechten kunt afdwingen tegenover luchtvaartmaatschappijen.

Wettelijk Kader

De hoeksteen van uw rechten als vliegtuigpassagier binnen de Europese Unie is EU Verordening 261/2004. Deze verordening legt de gemeenschappelijke regels vast inzake compensatie en bijstand aan passagiers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten. De wetgeving is van toepassing op alle vluchten die vertrekken vanuit een EU-lidstaat (ongeacht de luchtvaartmaatschappij) en op vluchten die aankomen in de EU vanuit een land buiten de EU, mits de vlucht wordt uitgevoerd door een Europese luchtvaartmaatschappij.

Het is belangrijk om te begrijpen dat de verordening een onderscheid maakt tussen het recht op bijstand (zoals maaltijden en communicatie) en het recht op een forfaitaire schadevergoeding. Volgens de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie (onder meer het Sturgeon-arrest) worden passagiers wiens vlucht met drie uur of meer vertraging op de eindbestemming aankomt, gelijkgesteld met passagiers van geannuleerde vluchten wat betreft het recht op compensatie.

Er is echter één belangrijke uitzondering: de buitengewone omstandigheden. Indien de luchtvaartmaatschappij kan bewijzen dat de vertraging het gevolg is van omstandigheden die zij niet had kunnen vermijden, zelfs niet als alle redelijke maatregelen waren getroffen (zoals extreme weersomstandigheden, politieke onstabiliteit of stakingen van derden zoals de luchtverkeersleiding), is zij niet verplicht de forfaitaire compensatie te betalen. Technische defecten aan het toestel vallen hier volgens vaste rechtspraak meestal niet onder.

Procedure en Stappen

Wanneer u geconfronteerd wordt met een vertraging, is het cruciaal om methodisch te werk te gaan om uw dossier te onderbouwen. Volg dit stappenplan:

• Stap 1: Bewijs verzamelen. Bewaar uw instapkaarten, boekingsbevestigingen en alle communicatie van de luchtvaartmaatschappij. Maak een foto van het informatiebord op de luchthaven.
• Stap 2: Vraag naar de reden. Informeer bij het grondpersoneel naar de specifieke reden van de vertraging en vraag om een schriftelijke bevestiging. Dit is essentieel om later te kunnen beoordelen of er sprake is van "buitengewone omstandigheden".
• Stap 3: Leg onkosten vast. Indien u zelf kosten moet maken voor eten, drinken of een hotelovernachting omdat de maatschappij hier niet in voorziet, bewaar dan alle originele facturen en bonnetjes.
• Stap 4: De officiële ingebrekestelling. Dien een formele claim in bij de luchtvaartmaatschappij. De meeste maatschappijen hebben hiervoor een online formulier, maar een aangetekende zending via een advocaat heeft vaak meer gewicht.
• Stap 5: Juridische escalatie. Indien de maatschappij uw claim afwijst of niet reageert, kunt u de hulp inschakelen van LawBase. Wij kunnen voor u bemiddelen of de zaak voor de bevoegde rechtbank brengen.

Om direct te weten waar u aan toe bent, kunt u gebruikmaken van onze vluchtvertraging-calculator. Deze tool berekent op basis van uw vluchtgegevens onmiddellijk op welk bedrag u mogelijk recht heeft.

Praktische Tips

Als consument staat u vaak zwakker tegenover grote luchtvaartmaatschappijen. Hier zijn enkele praktische tips om uw positie te versterken:

• Aankomsttijd is leidend: De vertraging wordt berekend op basis van het tijdstip van aankomst op de eindbestemming (het moment dat de deuren van het vliegtuig openen), niet de vertrektijd.
• Recht op zorg: Bij een vertraging van meer dan 2 uur (voor korte vluchten) heeft u recht op verfrissingen en maaltijden. Laat u niet afschepen met de mededeling dat u dit later zelf moet terugvorderen; de maatschappij moet dit ter plaatse aanbieden.
• Accepteer niet zomaar vouchers: Luchtvaartmaatschappijen bieden vaak reisvouchers aan ter compensatie. Volgens EU 261/2004 heeft u echter recht op een uitbetaling in cash of via overschrijving, tenzij u expliciet akkoord gaat met vouchers.
• Verjaringstermijn: In België heeft u doorgaans tot een jaar (afhankelijk van de specifieke contractvoorwaarden en de aard van de claim) de tijd om een vordering in te stellen, maar we raden aan dit zo snel mogelijk te doen terwijl de bewijslast nog vers is.

Kosten en Vergoedingen

De hoogte van de compensatie is wettelijk vastgelegd en hangt af van de afstand van de vlucht:

• € 250 voor alle vluchten tot en met 1.500 km.
• € 400 voor alle intracommunautaire vluchten van meer dan 1.500 km, en voor alle andere vluchten tussen 1.500 en 3.500 km.
• € 600 voor alle vluchten die niet onder de bovenstaande categorieën vallen (langeafstandsvluchten boven 3.500 km).

Naast deze forfaitaire bedragen kunt u ook aanspraak maken op de terugbetaling van noodzakelijke kosten (accommodatie, vervoer tussen luchthaven en hotel, maaltijden) indien de maatschappij haar zorgplicht niet is nagekomen.

Bij LawBase begrijpen we dat de drempel naar een advocaat soms hoog lijkt. Daarom hanteren wij transparante tarieven. LawBase heeft 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is volledig gratis, zodat we de haalbaarheid van uw dossier kunnen inschatten. Voor een fysieke consultatie van 30 minuten in een van onze kantoren betaalt u slechts € 50.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen over vluchtvertragingen en uw rechten als passagier.