Internering in België: Procedure en Rechten

4.9/5 Google

265+ reviews

4.000+ dossiers beoordeeld

Wat is internering in België? Leer over de procedure, de rechten van geïnterneerden en de rol van een advocaat. Essentieel juridisch advies.

Inleiding

Het concept van internering is voor velen een complex en vaak misbegrepen onderdeel van het Belgische strafrecht. Het gaat niet om een straf in de traditionele zin, maar om een beveiligingsmaatregel die wordt opgelegd aan personen die misdrijven hebben gepleegd onder invloed van een geestesstoornis. Deze maatregel heeft ingrijpende gevolgen voor de vrijheid en het leven van de betrokkene en diens familie. Begrip van de procedure, de rechten van geïnterneerden en de rol van gespecialiseerde juridische bijstand is dan ook cruciaal. Bij LawBase, met kantoren in onder andere Brugge, Gent en Antwerpen, merken we regelmatig dat hierover veel vragen bestaan. Dit artikel biedt een diepgaande blik op internering in België, zodat u beter geïnformeerd bent over dit delicate onderwerp.

Wat is internering?

Internering is een beveiligingsmaatregel die in België wordt toegepast op personen die een misdrijf hebben gepleegd, maar die op het moment van de feiten en/of op het moment van de beoordeling door de rechtbank lijden aan een geestesstoornis die hun oordeelsvermogen of controle over hun daden ernstig aantast. Het doel van internering is tweeledig: enerzijds de bescherming van de maatschappij tegen verder gevaar, en anderzijds het bieden van gepaste zorg en behandeling aan de geïnterneerde persoon. Het is belangrijk te benadrukken dat internering geen straf is. Een geïnterneerde wordt niet geacht toerekeningsvatbaar te zijn voor zijn daden in de zin van het strafrecht, wat een fundamenteel verschil is met een veroordeling tot een gevangenisstraf.

De maatregel wordt uitgesproken door een strafrechter, na advies van psychiatrische deskundigen. Het gaat hierbij vaak om ernstige feiten zoals moord, zware slagen en verwondingen, of zedendelicten. De plaats van uitvoering van de internering kan variëren: dit kan een forensisch psychiatrisch centrum (FPC) zijn, een psychiatrisch ziekenhuis, of onder bepaalde voorwaarden zelfs ambulant (d.w.z. in de thuissituatie met begeleiding). De keuze van de plaats van internering is afhankelijk van de zorgnood en het risicoprofiel van de geïnterneerde.

Juridisch kader in België

Relevante wetgeving

De wetgeving betreffende internering in België heeft in de loop der jaren verschillende evoluties gekend. De meest recente en belangrijke hervorming is de Wet van 5 mei 2014 betreffende de internering van personen. Deze wet heeft de vroegere Wet Sociale Verdediging uit 1964 vervangen en beoogt een betere bescherming van de rechten van geïnterneerden, een duidelijkere procedure en een grotere focus op zorg en resocialisatie.

• Voorwaarden voor internering: De wet stelt duidelijke voorwaarden. Er moet sprake zijn van een misdrijf waarop een criminele straf of een correctionele hoofdgevangenisstraf van minimaal één jaar staat. Daarnaast moet een psychiater vaststellen dat de persoon lijdt aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de controle over zijn daden aantast, en dat er een gevaar bestaat dat hij opnieuw een misdrijf zal plegen.
• De procedure: De beslissing tot internering wordt genomen door de rechter, meestal de correctionele rechtbank of het hof van assisen. Voorafgaand aan deze beslissing is er altijd een verplicht psychiatrisch deskundigenonderzoek. De rechter baseert zich op dit deskundigenadvies, maar is hier niet blindelings aan gebonden. De aanwezigheid van een advocaat is in deze fase cruciaal om de belangen van de verdachte te behartigen en de correctheid van de procedure te bewaken. Onze advocaten in Sint-Niklaas en Leuven kunnen u hierin uitgebreid bijstaan.
• De Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij (KBM): Na de interneringsbeslissing komt de KBM, een onderdeel van de Strafuitvoeringsrechtbank (SURB), in beeld. De KBM is verantwoordelijk voor het opvolgen van de geïnterneerde en het nemen van beslissingen over de uitvoering van de internering, zoals de plaats van internering, verlof, overplaatsingen en eventuele vrijlating onder voorwaarden.

Recente rechtspraak

De rechtspraak over internering is voortdurend in beweging, met een groeiende aandacht voor de rechten van de geïnterneerde en de effectiviteit van de behandeling. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft in het verleden België al meermaals veroordeeld vanwege de onmenselijke en vernederende omstandigheden waarin geïnterneerden soms werden vastgehouden, met name in gevangenissen waar geen adequate zorg beschikbaar was. Deze uitspraken hebben de Belgische wetgever en justitie ertoe aangezet om de wetgeving en de infrastructuur (zoals de FPC's) te verbeteren.

Recente uitspraken van Belgische rechtbanken en de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij tonen een tendens naar een meer geïndividualiseerde benadering. Er wordt meer nadruk gelegd op het zorgtraject en de re-integratiekansen van de geïnterneerde. De rechtbanken in Gent en Tongeren, bijvoorbeeld, volgen de ontwikkelingen op dit vlak nauwgezet. Een advocaat gespecialiseerd in strafrecht is essentieel om deze rechtspraak te kennen en toe te passen in uw dossier, om zo de beste uitkomst voor de cliënt te bekomen.

Praktische gevolgen

Een beslissing tot internering heeft verstrekkende praktische gevolgen voor de betrokkene en zijn omgeving. De geïnterneerde verliest zijn vrijheid en komt terecht in een gespecialiseerde instelling. Dit betekent vaak een breuk met het vroegere leven, inclusief werk, sociale contacten en familiale relaties. Het is een zware beproeving, zowel emotioneel als praktisch.

• Behandeling en zorg: In een FPC of psychiatrisch ziekenhuis krijgt de geïnterneerde de nodige medische en therapeutische begeleiding. Het doel is om de geestesstoornis te behandelen en het risico op recidive te verminderen. De intensiteit en aard van de behandeling variëren per individu.
• Opvolging door de KBM: De Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij evalueert periodiek de situatie van de geïnterneerde (minimaal één keer per jaar). Zij beslist over het al dan niet toekennen van verlof (uitgaansvergunning, penitentiair verlof), overplaatsingen naar andere instellingen, of uiteindelijk de voorwaardelijke invrijheidstelling. Dit zijn cruciale momenten waarop juridische bijstand onmisbaar is.
• Rechten van de geïnterneerde: Ondanks de vrijheidsberoving behoudt een geïnterneerde diverse rechten. Denk aan het recht op menswaardige behandeling, het recht op contact met familie (onder voorwaarden), het recht op medische zorg, en vooral het recht op juridische bijstand bij elke fase van de procedure. Onze advocaten in Antwerpen (Mortsel) en Leuven staan klaar om deze rechten te verdedigen.

Wat kunt u doen?

Indien u of een dierbare geconfronteerd wordt met een mogelijke internering, is snel en adequaat handelen van groot belang. De complexiteit van het juridische en medische traject vereist gespecialiseerde kennis en begeleiding.

1. Schakel onmiddellijk een advocaat in: Zodra er sprake is van een strafzaak waarbij een psychische problematiek een rol speelt, is het essentieel om een advocaat te raadplegen. Een advocaat kan u informeren over uw rechten en plichten, de procedure uitleggen en u vertegenwoordigen voor de rechtbank en de KBM.
2. Werk mee aan het psychiatrisch onderzoek: Hoewel het onderzoek ingrijpend kan zijn, is medewerking cruciaal. De bevindingen van de deskundige zijn van groot gewicht voor de beslissing van de rechter. Uw advocaat kan u hierin adviseren en eventueel een tegenexpertise aanvragen indien nodig.
3. Bereid u voor op de zittingen van de KBM: De zittingen van de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij zijn bepalend voor het verdere verloop van de internering. Een goede voorbereiding, in samenspraak met uw advocaat, is hierbij onmisbaar. Het gaat om het presenteren van een coherent zorgplan en het aantonen van vorderingen in de behandeling.
4. Zoek steun: Het traject van internering is psychologisch zwaar. Zoek steun bij familie, vrienden of gespecialiseerde organisaties. Dit kan helpen om de periode van internering beter te doorstaan.

Hulp nodig? LawBase staat klaar

De juridische procedure rond internering is complex en veeleisend. Het vraagt om een gespecialiseerde advocaat die niet alleen de wetgeving kent, maar ook oog heeft voor de menselijke aspecten van de zaak. Bij LawBase hebben we een team van ervaren strafrechtadvocaten die u met raad en daad kunnen bijstaan in elke fase van de procedure.

Of u nu juridisch advies nodig heeft na een arrestatie, begeleiding wenst bij een psychiatrisch deskundigenonderzoek, of vertegenwoordiging zoekt voor de rechtbank of de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij, wij staan voor u klaar. Onze advocaten zijn vertrouwd met de specifieke eisen van interneringsdossiers en zetten zich vol in om uw rechten te verdedigen en de best mogelijke uitkomst te realiseren.

Neem gerust contact op met een van onze kantoren. U vindt ons in Brugge, Gent, Antwerpen (Mortsel), Sint-Niklaas, Tongeren en Leuven. Wij bieden een gratis consultatie aan om uw specifieke situatie te bespreken en u te informeren over de mogelijke stappen. Uw rechten verdienen de beste verdediging, en LawBase is er om die te bieden. Aarzel niet om contact op te nemen voor deskundige juridische hulp.

Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

• •
  Belgisch Strafwetboek
• •
  Wetboek van Strafvordering
• •
  Gerechtelijk Wetboek

Gerelateerde Artikelen