Verhoor bij de politie: wat zijn uw rechten als verdachte?

❓ FAQ – Politieverhoor en rechten van de verdachte

27 oktober 2025

Een politieverhoor is geen vrijblijvende babbel. Wat u zegt, kan later worden gebruikt in een strafdossier en zelfs bepalend zijn voor de verdere vervolging. Daarom voorziet de Belgische wet duidelijke waarborgen voor de ondervraagde persoon. Sinds de invoering van de Salduz-wet (Wet van 13 augustus 2011) zijn de rechten van verdachten aanzienlijk versterkt.

Wanneer bent u verdachte?

Volgens artikel 47bis van het Wetboek van Strafvordering is iemand “verdacht” zodra er ernstige aanwijzingen bestaan dat hij of zij een misdrijf heeft gepleegd. Vanaf dat moment gelden bijzondere regels en rechten.

Een verhoor kan plaatsvinden:

bij de politie, tijdens het vooronderzoek;

bij de onderzoeksrechter, wanneer een gerechtelijk onderzoek geopend is;

of bij het openbaar ministerie.

Een verdachte kan worden uitgenodigd via een oproeping of aanhouding. Bij een vrijwillig verhoor ontvangt men meestal een brief of telefoontje met vermelding van plaats en tijdstip.

Bij een verhoor na arrestatie (bv. op heterdaad) gelden strengere termijnen en controles door het parket of de onderzoeksrechter.

Uw rechten tijdens het verhoor

U hebt het recht om vóór het verhoor 30 minuten met een advocaat te spreken. Deze kan u adviseren over wat te zeggen of beter te zwijgen.

De advocaat mag aanwezig zijn tijdens het verhoor zelf. Hij mag niet antwoorden in uw plaats, maar wel waken over de naleving van uw rechten.

U bent niet verplicht uzelf te beschuldigen. U mag antwoorden weigeren op vragen die u kunnen incrimineren. Dit mag de politie u niet aanrekenen.

De politie moet u informeren over:

de reden van uw verhoor;

het feit waarvan u verdacht wordt;

uw rechten (Salduz-mededeling).

Wie de taal niet begrijpt, heeft recht op een tolk en op bijstand door een advocaat die de communicatie kan volgen.

Verloop van het verhoor

Het verhoor wordt geleid door een politieambtenaar die vragen stelt.

U mag een kopie van uw verklaring vragen.

U mag verbeteringen of aanvullingen laten opnemen vóór ondertekening.

U bent niet verplicht te tekenen als u het niet eens bent met de tekst.

Bij ernstige feiten (zoals geweld, zedenfeiten of fraude) kan het verhoor ook worden audiovisueel opgenomen.

Alles wat u zegt, wordt vastgelegd in een proces-verbaal.

Zelfs kleine onnauwkeurigheden kunnen later tegen u gebruikt worden.

Zwijgen is geen schuldbekentenis: rechters respecteren dat recht.

De rol van de advocaat

De advocaat bekijkt vooraf het dossier en adviseert u strategisch:

Is het beter om te verklaren of te zwijgen?

Hoe vermijdt u tegenstrijdigheden met eerder afgelegde verklaringen?

Welke bijkomende rechten kunt u inroepen (bv. medische controle bij aanhouding)?

Een advocaat gespecialiseerd in strafrecht kent bovendien de praktijk van de politierechtbank en correctionele rechtbanken en kan latere schade beperken.

Na het verhoor en specifieke gevallen

Na afloop beslist het Openbaar Ministerie wat er gebeurt:

seponering (geen vervolging);

onmiddellijke dagvaarding;

of voorleiding bij de onderzoeksrechter.

Wie in voorlopige hechtenis wordt genomen, moet binnen 48 uur worden voorgeleid.

Bij minderjarigen gelden extra waarborgen. Een ouder, voogd of advocaat moet aanwezig zijn. De jeugdrechter beoordeelt later of verdere maatregelen nodig zijn.

Belangrijke tips

Vraag altijd een kopie van de Salduz-mededeling.

Vermeld rustig als u iets niet begrijpt.

Onderteken nooit een verklaring die niet exact weergeeft wat u gezegd hebt.

Neem contact op met uw advocaat vóór u antwoorden geeft.

Een politieverhoor is een cruciaal moment in een strafprocedure. Uw verklaringen kunnen bepalend zijn voor het verdere verloop. Neem het ernstig, oefen uw rechten uit en laat u bijstaan door een advocaat die ervaring heeft met strafzaken. In België is dat geen luxe, maar een recht dat de wet u garandeert.

1\. Mag ik iemand meenemen naar het verhoor?

U mag enkel uw advocaat laten bijstaan. Familieleden of vrienden mogen niet aanwezig zijn.

2\. Moet ik verplicht antwoorden op alle vragen?

Neen. U mag weigeren te antwoorden op vragen die uzelf kunnen beschuldigen (zwijgrecht).

3\. Kan ik achteraf mijn verklaring laten aanpassen?

U kunt verbeteringen vragen vóór ondertekening. Na ondertekening enkel via bijkomend proces-verbaal.

4\. Wat als ik geen advocaat kan betalen?

U kunt beroep doen op pro-Deo-bijstand via het Bureau voor Juridische Bijstand.

5\. Krijg ik inzage in het dossier tijdens het verhoor?

Neen, niet altijd. Uw advocaat kan wel beperkte inzage vragen, afhankelijk van de fase van het onderzoek.

Veelgestelde Vragen

Wat is het Salduz-recht en waarom is het belangrijk?

Het Salduz-recht, voortkomend uit de Salduz-wet van 13 augustus 2011, garandeert u het recht op bijstand van een advocaat vóór en tijdens een politieverhoor. Dit is cruciaal omdat het uw positie als verdachte versterkt en misbruik tijdens het verhoor helpt voorkomen. Het zorgt ervoor dat u geïnformeerd en beschermd bent, zelfs als u onschuldig bent.

Wanneer word ik beschouwd als een "verdachte" en waarom is dit relevant?

U wordt als verdachte beschouwd zodra er ernstige aanwijzingen zijn dat u een misdrijf heeft gepleegd, zoals vastgelegd in artikel 47bis van het Wetboek van Strafvordering. Vanaf dit moment treden uw rechten als verdachte in werking, waaronder het recht op een advocaat en het zwijgrecht. De politie moet u over deze rechten inlichten.

Mag ik weigeren om vragen te beantwoorden tijdens een verhoor?

Ja, u heeft het recht om te zwijgen en uzelf niet te beschuldigen. U bent niet verplicht om te antwoorden op vragen die u kunnen incrimineren. De politie mag dit zwijgen niet tegen u gebruiken als bewijs van schuld.

Heb ik recht op een advocaat als ik word uitgenodigd voor een vrijwillig verhoor?

Ja, ook bij een vrijwillig verhoor heeft u recht op bijstand van een advocaat. De politie moet u hiervan op de hoogte stellen en u de gelegenheid geven om contact op te nemen met een advocaat vóór het verhoor en deze eventueel aanwezig te laten zijn tijdens het verhoor.

Wat is het verschil tussen een oproeping en een aanhouding?

Een oproeping is een schriftelijke of telefonische uitnodiging om op een bepaald tijdstip en plaats te verschijnen voor een verhoor. Een aanhouding betekent dat u door de politie wordt meegenomen, vaak omdat u wordt verdacht van een ernstig misdrijf of op heterdaad bent betrapt. Bij een aanhouding gelden strengere termijnen en procedures.

Hoe lang mag een politieverhoor duren?

Er is geen strikte wettelijke maximale duur voor een verhoor, maar de duur moet redelijk zijn en mag uw rechten niet schenden. Bij een aanhouding gelden wel maximale termijnen voor de vrijheidsbeneming voordat een beslissing van het parket of de onderzoeksrechter nodig is.

Wat gebeurt er als ik geen advocaat kan betalen?

Als u niet over de financiële middelen beschikt om een advocaat te betalen, heeft u recht op een pro-Deoadvocaat. De politie of het justitiehuis kan u hierover informeren en u helpen bij de aanvraag.

Mag mijn advocaat antwoorden in mijn plaats tijdens het verhoor?

Nee, uw advocaat mag niet in uw plaats antwoorden. Zijn rol is om u te adviseren, ervoor te zorgen dat uw rechten worden gerespecteerd en eventuele onregelmatigheden te noteren. Hij kan wel vragen om verduidelijking of bezwaar maken tegen bepaalde vragen.

Wat moet de politie mij vertellen voordat het verhoor begint?

De politie is verplicht u te informeren over de reden van uw verhoor, het feit waarvan u verdacht wordt, en al uw rechten, inclusief het Salduz-recht op bijstand van een advocaat en uw zwijgrecht. Deze informatie moet duidelijk en in een taal die u begrijpt worden gegeven.

Kan een verhoor bij de politie later worden gebruikt in de rechtbank?

Ja, alles wat u zegt tijdens een politieverhoor kan worden opgenomen in het proces-verbaal en later als bewijs worden gebruikt in de rechtbank. Daarom is het essentieel om goed geïnformeerd te zijn over uw rechten en eventueel juridisch advies in te winnen vóór het verhoor.