EOT vs. onherstelbare ontwrichting: wat is het verschil?

2 oktober 2025

Inleiding

In België bestaan er twee hoofdwegen om te scheiden: de echtscheiding met onderlinge toestemming (EOT) en de echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting. Beide routes leiden tot dezelfde uitkomst—een echtscheiding—maar de aanpak, timing, bewijsvereisten en kosten verschillen. Hieronder leggen we helder uit welke keuze wanneer aangewezen is, en wat dat praktisch betekent voor u en uw gezin.

Twee wegen naar echtscheiding in België

• EOT (Echtscheiding met Onderlinge Toestemming): u bent het op voorhand eens over alle gevolgen van de scheiding (kinderen, verblijfsregeling, kostenverdeling, onderhoudsbijdrage, verdeling goederen, gezinswoning, schulden, enz.).

• Onherstelbare ontwrichting: één of beide partners vragen de scheiding omdat het huwelijk duurzaam ontwricht is. U hoeft het niet eens te raken over alle gevolgen; de rechter hakt knopen door waar nodig.

EOT: voorwaarden, stappen en timing

Voorwaarden:

• Er is volledige overeenstemming over alle regelingen (kinderen, vermogen, schulden, fiscaliteit, huisdieren, enz.).

• De afspraken worden vastgelegd in een overeenkomst (conventie) die wordt neergelegd bij de familierechtbank.

Stappenplan in grote lijnen:

1. Inventaris en afspraken: maak een volledig overzicht van goederen, rekeningen, verzekeringen en lopende kosten.

2. Conventie opstellen: leg alle afspraken gedetailleerd vast (ook praktische afspraken, zoals feestdagenregeling en indexatie).

3. Indiening en zitting: het dossier wordt neergelegd; in de meeste gevallen volgt een korte zitting.

4. Uitspraak: de rechtbank homologeert de afspraken, waarna de scheiding wordt ingeschreven.

Timing en kosten:

• Meestal sneller en goedkoper dan een procedure wegens onherstelbare ontwrichting, omdat er geen bewijsdiscussies nodig zijn.

• De duurtijd hangt af van de voorbereiding en de rechtbankplanning (vaak enkele weken tot enkele maanden).

Voordelen:

• Rustige, voorspelbare afwikkeling met maximale controle.

• Minder conflict, beter voor de kinderen.

• Lagere kosten door minder procedurestappen.

Aandachtspunten:

• Vereist compromisbereidheid en transparantie.

• Te vage afspraken kunnen later discussies opleveren—wees concreet.

Onherstelbare ontwrichting: betekenis, bewijs en procedure

Wat betekent het?

• Het huwelijk is duurzaam ontwricht: samenleven is redelijkerwijs niet meer mogelijk.

• Eén partner kan de scheiding vragen, ook zonder akkoord van de ander.

Bewijs en procedure:

• U kunt de ontwrichting aantonen met feiten (lange feitelijke scheiding, ernstige conflicten, geweld, overspel, verslaving, enz.).

• Ook tijd speelt een rol: na een (langere) feitelijke scheiding wordt ontwrichting vaak vermoed.

• De rechter kan voorlopige maatregelen nemen (bv. gebruik gezinswoning, voorlopige onderhoudsbijdrage, regeling kinderen).

Timing en kosten:

• Doorgaans trager en duurder dan EOT door bewijsvoering, conclusiekalenders en mogelijk meerdere zittingen.

• In complexe dossiers kan de procedure maanden tot langer dan een jaar duren.

Impact op kinderen: gezag, verblijf en kosten

• Ouderlijk gezag blijft in principe gezamenlijk, tenzij uitzonderingen.

• Verblijfsregeling: week-week, 9/5 of ander schema op maat van het kind en praktische haalbaarheid.

• Kosten: onderhoudsbijdrage en buitengewone kosten volgens concrete behoefte en draagkracht.

Verdeling van goederen en de gezinswoning

• Bij EOT legt u de verdeling volledig vast (bankrekeningen, vastgoed, leningen, pensioenen, roerende goederen).

• Bij ontwrichting beslist de rechter over de betwiste punten; soms volgt een vereffenings- en verdelingsprocedure bij de notaris.

Welke route past bij u? Een korte vergelijking

• Kies voor EOT als overleg mogelijk is: sneller, goedkoper, meer regie.

• Kies voor ontwrichting als akkoord niet haalbaar is of er dringende/ernstige problemen spelen.

• Hybride aanpak: start met bemiddeling; lukt het niet, dan blijft een procedure wegens ontwrichting mogelijk.

• Juridische strategie en realistische scenario’s op maat van uw situatie.

• Opstellen en controleren van de EOT‑conventie met heldere, uitvoerbare clausules.

• Procedurele bijstand bij onherstelbare ontwrichting: bewijsvoering, conclusies, zittingen.

• Oog voor het kindperspectief en praktische afspraken die écht werken.

Zoekt u duidelijkheid over uw opties? Neem contact op voor een discreet gesprek in Brugge of online. Wij streven naar een duurzame oplossing met zo weinig mogelijk conflict.

Veelgestelde Vragen

Wat is het voornaamste verschil tussen EOT en onherstelbare ontwrichting?

Het voornaamste verschil is dat bij een EOT (Echtscheiding met Onderlinge Toestemming) beide partners het volledig eens zijn over alle gevolgen van de scheiding. Bij een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting is dit niet het geval en beslist de rechter over de geschilpunten.

Wanneer kies ik best voor een EOT?

U kiest best voor een EOT wanneer u en uw partner in staat zijn om in onderling overleg alle afspraken over de scheiding te maken. Dit omvat regelingen betreffende kinderen, vermogen, onderhoudsbijdragen en de gezinswoning, en wordt vastgelegd in een overeenkomst.

Wat zijn de voordelen van een EOT?

Een EOT is doorgaans sneller en goedkoper dan een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting. Omdat er reeds overeenstemming is, zijn er minder juridische procedures en hoeft de rechter minder knopen door te hakken.

Wat houdt 'onherstelbare ontwrichting' precies in?

Onherstelbare ontwrichting betekent dat de voortzetting van het huwelijk en een hernieuwing van de samenleving redelijkerwijs onmogelijk zijn geworden. Dit kan worden bewezen door feiten of door een wettelijk vermoeden na een bepaalde periode van feitelijke scheiding (artikel 229 van het Burgerlijk Wetboek).

Moet ik bewijs leveren van de onherstelbare ontwrichting?

Ja, u moet het bewijs leveren dat het huwelijk onherstelbaar ontwricht is. Dit kan door alle wettelijke middelen, bijvoorbeeld door aan te tonen dat u al een bepaalde periode feitelijk gescheiden leeft. Na een scheiding van goederen van één jaar of een scheiding van feite van zes maanden (indien beide partijen de scheiding aanvragen) geldt een wettelijk vermoeden.

Hoe lang duurt een echtscheidingsprocedure via onherstelbare ontwrichting?

De duur van een echtscheidingsprocedure wegens onherstelbare ontwrichting varieert sterk. Dit is afhankelijk van de complexiteit van de zaak en de mate waarin de partners het oneens zijn. Procedures met veel geschilpunten duren doorgaans langer.

Welke rol speelt de rechter bij een EOT versus onherstelbare ontwrichting?

Bij een EOT controleert de rechter de overeenkomst en homologeert deze, mits de afspraken niet strijdig zijn met de openbare orde of de belangen van de kinderen. Bij onherstelbare ontwrichting neemt de rechter beslissingen over alle punten waarover de partners geen overeenstemming bereiken.

Zijn er specifieke vereisten voor de overeenkomst bij een EOT?

Ja, de overeenkomst bij een EOT, ook wel de regelingsakte genoemd, moet alle aspecten van de scheiding gedetailleerd regelen. Dit omvat onder meer de verblijfsregeling en onderhoudsbijdrage voor de kinderen, de verdeling van de goederen en schulden, en de regeling van de gezinswoning.

Kan een EOT nog wijzigen in een procedure van onherstelbare ontwrichting?

Als de onderhandelingen voor een EOT mislukken en de partners geen overeenstemming kunnen bereiken over alle punten, kan de procedure inderdaad overgaan in een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting. In dat geval zal de rechter de knopen doorhakken.

Wat zijn de kostenverschillen tussen beide procedures?

Een EOT is over het algemeen goedkoper omdat er minder juridische tussenkomst nodig is en er minder zittingen zijn. Bij een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting kunnen de kosten aanzienlijk oplopen door de langere duur en de noodzaak voor uitgebreidere juridische procedures en expertises.