Minderjarige veroorzaakt ongeval: wie betaalt?

U geniet van een rustige namiddag, tot u plots telefoon krijgt: uw zoon of dochter is betrokken geraakt bij een verkeersongeval. Naast de initiële schrik en de bezorgdheid om de fysieke integriteit van uw kind, duikt er al snel een prangende vraag op: wie gaat dit betalen? In België is de aansprakelijkheid van minderjarigen een complex juridisch kluwen waar emoties en wetgeving elkaar ontmoeten. Bij LawBase begrijpen we dat u op zo'n moment nood heeft aan heldere antwoorden in mensentaal, zonder dat u overspoeld wordt door onbegrijpelijk juridisch jargon.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer een minderjarige een ongeval veroorzaakt, kunnen de kosten snel oplopen. Denk aan materiële schade aan voertuigen, maar ook aan medische kosten van tegenpartijen of schade aan openbaar patrimonium zoals een verlichtingspaal. In de basis geldt het principe dat de schade integraal vergoed moet worden aan het slachtoffer.

Wie de rekening uiteindelijk betaalt, hangt af van de verzekeringssituatie. In de meeste gevallen zal de familiale verzekering (ook wel BA Privéleven genoemd) tussenkomen. Hoewel deze verzekering in België niet wettelijk verplicht is, beschikt bijna elk gezin erover. Deze polis dekt de schade die u of uw gezinsleden (inclusief minderjarige kinderen) aan derden toebrengen buiten de context van een voertuig waarvoor een aparte BA-verzekering nodig is (zoals een auto).

Indien uw minderjarig kind met een bromfiets of een auto reed (al dan niet zonder rijbewijs), verschuift de focus naar de BA Autoverzekering. Hier wordt het echter delicaat: als het kind zonder toestemming reed of niet beschikte over de juiste documenten, kan de verzekeraar de uitgekeerde bedragen proberen terug te vorderen (het zogenaamde 'recht van verhaal'). Dit kan leiden tot enorme financiële lasten voor de ouders.

Vergeet ook de 'zwakke weggebruiker'-regeling niet. In België worden minderjarigen (onder de 14 jaar) extra beschermd door de wet. Bij een ongeval met een motorvoertuig zal de verzekeraar van de auto bijna altijd de lichamelijke schade van het kind vergoeden, ongeacht wie de fout beging. De materiële schade aan de auto zelf is echter een ander verhaal.

Procedure en Stappen

Wat moet u doen onmiddellijk na het ongeval? Volg dit stappenplan om uw juridische positie te beschermen:

• Veiligheid eerst: Zorg voor de nodige signalisatie en bel de hulpdiensten indien er gewonden zijn.
• Vaststellingen: Vul het Europees Aanrijdingsformulier in. Als uw kind minderjarig is, is het raadzaam dat u als ouder ter plaatse komt om mee te tekenen of de feiten te verifiëren.
• Politie: Bij ongevallen met minderjarigen komt de politie vaak ter plaatse. Laat hen een proces-verbaal opstellen. Dit is cruciaal bewijsmateriaal voor de latere aansprakelijkheidsverdeling.
• Aangifte: Breng uw verzekeringsmakelaar of verzekeraar binnen de 8 dagen op de hoogte.
• Juridisch advies: Omdat de aansprakelijkheid van ouders vaak automatisch wordt vermoed, is het slim om vroegtijdig advies in te winnen. LawBase heeft 6 kantoren in Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is gratis, en een fysieke consultatie van 30 minuten kost slechts €50.

Wettelijk Kader

De kern van de aansprakelijkheid bij minderjarigen vinden we terug in het Burgerlijk Wetboek. Een cruciaal artikel dat elke ouder moet kennen is BW Art. 1384. Dit artikel bepaalt dat de vader en de moeder aansprakelijk zijn voor de schade veroorzaakt door hun minderjarige kinderen.

Dit is een zogenaamd 'weerlegbaar vermoeden'. De wet gaat er vanuit dat als een kind een fout maakt, dit komt door een gebrek in de opvoeding of een gebrek aan toezicht door de ouders. Om hieraan te ontsnappen, moeten de ouders bewijzen dat zij hun kind een goede opvoeding hebben gegeven en dat zij op het moment van de feiten het nodige toezicht hebben uitgeoefend.

In de praktijk is het echter zeer moeilijk voor ouders om dit vermoeden te weerleggen. De rechtspraak is streng: zelfs als u er niet bij was (bijvoorbeeld op school of bij een sportclub), blijft u in principe aansprakelijk voor de daden van uw kind. Daarnaast kijken we naar de 'jaren des onderscheids'. Een kind van 5 jaar wordt juridisch anders behandeld dan een jongere van 17 jaar die bijna volwassen is. Hoe ouder het kind, hoe sneller men zal oordelen dat het kind zelf de gevolgen van zijn daden had moeten kunnen inschatten.

Praktische Tips

Voorkomen is beter dan genezen, maar wat als het kwaad geschied is? Hier zijn enkele praktische tips van onze experts:

• Check uw familiale verzekering: Kijk na of de dekking voldoende hoog is en of alle kinderen die onder uw dak wonen (ook bij co-ouderschap) vermeld zijn.
• Geen schuldbekentenis: Leer uw kind om op het aanrijdingsformulier enkel de feiten te noteren, maar nooit 'schuld' te bekennen. De juridische kwalificatie is werk voor advocaten en verzekeraars.
• Rechtsbijstand: Controleer of u een verzekering rechtsbijstand heeft. Deze dekt vaak de kosten van een advocaat bij LawBase, zodat u zich geen zorgen hoeft te maken over de erelonen bij een procedure voor de politierechtbank.
• Documenteer alles: Maak foto's van de situatie, de schade en de verkeersborden. In een digitale wereld kan een foto van een remspoor het verschil maken tussen gelijk krijgen of betalen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest voorkomende vragen die wij in onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent en daarbuiten ontvangen over dit onderwerp.