Positieve speekseltest: wat zijn de gevolgen?

Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

• •
  Wet betreffende de Politie over het Wegverkeer

Een positieve speekseltest tijdens een verkeerscontrole heeft ingrijpende gevolgen voor uw rijbewijs, uw professionele leven en uw portemonnee. In België hanteert de wetgever een nultolerantiebeleid voor rijden onder invloed van verdovende middelen. Waar vroeger een omslachtige procedure met een urinetest en een medische check-up vereist was, volstaat vandaag een snelle speekseltest om drugsgebruik in het verkeer vast te stellen. LawBase, met kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren, begeleidt dagelijks bestuurders die geconfronteerd worden met de juridische nasleep van een positieve test.

Wettelijk Kader

De basis van de Belgische drugswetgeving in het verkeer ligt vervat in de Wegverkeerswet. In tegenstelling tot alcohol, waarbij er gewerkt wordt met specifieke promillagegrenzen, kent de wet bij drugs een strikt verbod op basis van detecteerbare limieten. Artikel 61bis van de Wegverkeerswet regelt de procedure voor de speekseltest en de speekselanalyse.

Artikel 37bis, § 1, 1° somt vijf stoffen op: delta-9-tetrahydrocannabinol (THC), amfetamine, MDMA, morfine (vrij) of 6-acetylmorfine, en cocaïne of benzoylecgonine. Voor elk van deze stoffen is een grenswaarde vastgelegd. Belangrijk: de strafbaarstelling steunt niet op de speekseltest, maar op de speekselanalyse (artikel 62ter, § 1) of de bloedanalyse (artikel 63, § 2). Een positieve speekseltest op zich leidt enkel tot een rijverbod van twaalf uur (artikel 61ter, § 1), telkens hernieuwbaar. Belangrijk om te weten is dat de politie geen bewijs van 'uiterlijke tekenen van dronkenschap' of 'verminderde rijvaardigheid' meer nodig heeft; de loutere aanwezigheid van de stof boven de grenswaarde is voldoende voor een veroordeling.

Procedure en Stappen

Wanneer u door de politie aan de kant wordt gezet voor een drugscontrole, volgt de procedure een vastgelegd stramien dat nauwgezet moet worden gevolgd om de geldigheid van de vaststellingen te garanderen:

• De Speekselcheck: Dit is de eerste indicatieve test. Er wordt een gestandaardiseerde checklist afgelopen (bijvoorbeeld: verwijde pupillen, trillende handen).
• De Speekseltest: Indien de check positief is, volgt de eigenlijke speekseltest met een tester. U moet hiervoor voldoende speeksel afstaan.
• Het Onmiddellijk Rijverbod: Bij een positief resultaat legt de politie u onmiddellijk een rijverbod op van 12 uur. Uw rijbewijs wordt fysiek ingehouden.
• De Speekselanalyse: Dit is de cruciale stap. Er wordt een staal van uw speeksel afgenomen dat naar een erkend laboratorium wordt gestuurd voor een contra-expertise. De resultaten van dit labo vormen het uiteindelijke bewijs voor de rechtbank.
• Inhouding van het rijbewijs: De procureur des Konings kan beslissen om uw rijbewijs onmiddellijk in te trekken voor een periode van 15 dagen (verlengbaar).

Het is essentieel om te weten dat u het recht heeft om een tweede analyse aan te vragen als u de resultaten betwist, maar dit moet onmiddellijk gebeuren tijdens de vaststellingen.

Praktische Tips

Indien u geconfronteerd wordt met een positieve speekseltest, raden de experts van LawBase u het volgende aan:

• Blijf kalm en werk mee: Weigering om mee te werken aan een speekseltest wordt gelijkgesteld met een positieve test en leidt tot zwaardere sancties.
• Vermeld medicatiegebruik: Bepaalde legale medicijnen kunnen een 'vals positief' resultaat geven. Meld dit onmiddellijk aan de politie en laat dit noteren in het proces-verbaal.
• Verwar de wachttijd niet: De wachttijd van vijftien minuten hoort bij de ademtest voor alcohol. Artikel 61bis van de Wegverkeerswet kent voor de speekseltest geen dergelijke wachttijd.
• Raadpleeg direct een advocaat: De procedurele fouten die de politie soms maakt, kunnen leiden tot de nietigheid van het dossier. Onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren staan klaar om uw dossier te screenen.

Maak gebruik van onze verkeersboete-calculator om een eerste inschatting te krijgen van de mogelijke boete.

Kosten en Vergoedingen

De financiële impact van een positieve speekseltest is aanzienlijk en bestaat uit verschillende posten:

• De Geldboete: De wettelijke boetes variëren van €2.000 tot €20.000 (het basisbedrag van 200 tot 2.000 euro, rekening houdend met de opdeciemen, sinds 1 februari 2026 factor 10, voordien factor 8).
• Gerechtskosten: U betaalt de kosten voor de dagvaarding en de bijdrage aan het Fonds voor hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden (een wettelijk basisbedrag, te vermenigvuldigen met de opdeciemen).
• Labokosten: De kosten voor de analyse van het speekselstaal (gemiddeld tussen de €200 en €400) worden op u verhaald bij een veroordeling.
• Herstelonderzoeken: De rechter zal bijna altijd medische en psychologische proeven opleggen voordat u uw rijbewijs terugkrijgt. De kosten hiervoor (ca. €400-€500) zijn voor eigen rekening.

Wist u dat veel bestuurders beschikken over een rechtsbijstandsverzekering via hun autoverzekering? In dat geval worden de kosten van uw advocaat volledig vergoed door de verzekeraar. Een videocall van 30 minuten met een advocaat kost € 60,50 incl. btw; een consultatie op kantoor van 60 minuten kost € 90,75 incl. btw.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die cliënten ons stellen na een positieve controle.