Minnelijke schikking voor verkeersovertredingen

Wanneer u een verkeersovertreding begaat in België, wordt u in de meeste gevallen eerst geconfronteerd met een voorstel tot onmiddellijke inning of, in een later stadium, een minnelijke schikking. De minnelijke schikking is een cruciaal instrument binnen het Belgische strafprocesrecht dat toelaat om een publieke rechtsvordering te doen vervallen door de betaling van een geldsom. Dit mechanisme, verankerd in de Wet Minnelijke Schikking, beoogt de werklast van de politierechtbanken te verlichten en biedt de overtreder de mogelijkheid om een verschijning voor de rechter en een eventueel strafblad te vermijden. In dit uitgebreide artikel analyseren wij de juridische finesses, de procedurele stappen en de strategische overwegingen bij het ontvangen van een dergelijk voorstel.

Procedure en Stappen

De procedure rondom de minnelijke schikking bij verkeersovertredingen volgt een strikt wettelijk traject. Het begint doorgaans bij de vaststelling van de inbreuk door de politie. Indien de onmiddellijke inning niet wordt betaald of indien de overtreding van die aard is dat een onmiddellijke inning niet volstaat (bijvoorbeeld bij zwaardere snelheidsovertredingen), wordt het dossier overgemaakt aan het Parket.

• Ontvangst van het voorstel: De procureur des Konings stuurt u een brief met het voorstel tot minnelijke schikking. Dit is een uitnodiging om een specifieke som te betalen binnen een gestelde termijn.
• Beraadslaging: Als ontvanger heeft u de keuze: de som betalen of het voorstel weigeren. Het betalen van de minnelijke schikking houdt een schulderkenning in voor de feiten, maar niet voor de juridische kwalificatie ervan in de zin van een veroordeling.
• Betalingstermijn: De termijn voor betaling is doorgaans strikt. Bij niet-tijdige betaling vervalt het aanbod en kan de procureur beslissen om u te dagvaarden voor de Politierechtbank.
• Gevolgen van betaling: Door de tijdige en volledige betaling dooft de strafvordering uit. Dit betekent dat u niet meer vervolgd kunt worden voor deze specifieke feiten voor de politierechtbank.
• Niet-betaling en Dagvaarding: Indien u niet akkoord gaat met de feiten, kunt u het antwoordformulier invullen en de overtreding betwisten. Let wel: als het Parket uw argumenten niet aanvaardt, volgt er meestal een dagvaarding.

Wettelijk Kader

De minnelijke schikking in strafzaken vindt haar algemene basis in artikel 216bis van het Wetboek van Strafvordering. Voor verkeersovertredingen wordt dit specifiek geregeld door de Wegverkeerswet en de uitvoeringsbesluiten die de tarieven vastleggen. De Wet Minnelijke Schikking stelt de procureur des Konings in staat om voor bepaalde inbreuken een geldsom voor te stellen die de strafvordering doet vervallen.

Het is belangrijk te begrijpen dat een minnelijke schikking enkel mogelijk is voor inbreuken die niet noodzakelijkerwijs tot een verval van het recht tot sturen (rijverbod) moeten leiden. Bij zeer ernstige overtredingen, zoals zware intoxicatie of excessieve snelheidsovertredingen waarbij de wet een verplicht rijverbod voorschrijft, zal het Parket vaak direct overgaan tot dagvaarding zonder een minnelijke schikking aan te bieden. De procureur behoudt immers een discretionaire bevoegdheid: hij is nooit verplicht om een schikking voor te stellen.

Praktische Tips

Wanneer u een brief van het Centraal Justitieel Incassobureau of het Parket ontvangt, is een weloverwogen reactie essentieel. Hier zijn enkele juridische aanbevelingen:

• Controleer de bewijslast: Ga na of de vaststellingen correct zijn. Bij snelheidsovertredingen kan het lonen om de ijkingsverslagen van de gebruikte apparatuur op te vragen.
• Evalueer de kosten-batenanalyse: Een minnelijke schikking is vaak goedkoper dan een procedure voor de politierechtbank, waar u ook gerechtskosten en een bijdrage aan het Slachtofferfonds verschuldigd bent bij veroordeling.
• Let op voor recidive: Hoewel een minnelijke schikking niet op uw strafblad verschijnt, wordt deze wel geregistreerd in de registers van het Parket. Bij een nieuwe overtreding kan het Parket besluiten strenger op te treden omdat u reeds een eerdere schikking heeft aanvaard.
• Tijdige betaling: Indien u besluit te betalen, doe dit dan onmiddellijk. Administratieve fouten bij de bank kunnen leiden tot een laattijdige registratie, wat de procedure voor de rechtbank alsnog kan activeren.
• Win advies in: Bij twijfel over de ernst van de overtreding of de juridische correctheid van het proces-verbaal, is het raadzaam een gespecialiseerd advocaat te consulteren.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen om u bij te staan: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste oriënterende videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost. Onze experten in verkeersrecht kunnen snel inschatten of het opportuun is om de schikking te aanvaarden of te betwisten.

Kosten en Vergoedingen

De bedragen van de minnelijke schikking zijn wettelijk vastgelegd en variëren naargelang de categorie van de overtreding (1ste tot 4de graad). Voor snelheidsovertredingen wordt de som berekend op basis van het aantal kilometers per uur boven de toegestane limiet.

In tegenstelling tot een veroordeling door de Politierechtbank, omvat een minnelijke schikking geen extra gerechtskosten of de verplichte bijdrage aan het Slachtofferfonds (momenteel €200, te vermenigvuldigen met de opdeciemen). Dit maakt de minnelijke schikking financieel vaak de meest aantrekkelijke optie voor wie de feiten niet kan betwisten. Houd er echter rekening mee dat bij een betwisting voor de rechter de kosten aanzienlijk kunnen oplopen als u in het ongelijk wordt gesteld. Uw rechtsbijstandsverzekering kan in veel gevallen de kosten van een advocaat dekken, zelfs bij de voorbereiding van een verweer tegen een minnelijke schikking.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest prangende vragen met betrekking tot de minnelijke schikking voor verkeersovertredingen in het Belgische rechtssysteem.