LEZ: regels en boetes in Antwerpen/Gent/Brussel

De invoering van Lage-Emissiezones (LEZ) in Belgische steden zoals Antwerpen, Gent en Brussel heeft een aanzienlijke impact op de mobiliteit van zowel particulieren als ondernemingen. Als advocaat gespecialiseerd in verkeersrecht bij LawBase merken we dat de regelgeving vaak als complex en onrechtvaardig wordt ervaren. Het doel van dit artikel is om u wegwijs te maken in de juridische doolhof van de LEZ-wetgeving, zodat u boetes kunt vermijden of effectief kunt aanvechten wanneer dat nodig is.

Een LEZ is een afgebakend gebied waar de meest vervuilende voertuigen niet mogen rijden. De toegang wordt bepaald op basis van de brandstofsoort en de Euro-norm van uw voertuig. Hoewel het beleid gericht is op de verbetering van de luchtkwaliteit, leiden administratieve fouten of onduidelijke signalisatie vaak tot onterechte retributies of boetes. LawBase staat u bij met expertise in onze kantoren in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven om uw rechten te verdedigen.

Praktische Tips

Om te voorkomen dat u geconfronteerd wordt met onaangename verrassingen in de postbus, hebben onze experts de volgende praktische tips opgesteld:

• Check uw voertuig vooraf: Gebruik de officiële online check-tools van de steden Antwerpen, Gent of Brussel. U heeft hiervoor enkel uw kentekenbewijs nodig om de Euro-norm en brandstofsoort te verifiëren.
• Buitenlandse voertuigen: Rijdt u met een buitenlandse nummerplaat? Dan is registratie in Antwerpen en Gent verplicht, ook als uw voertuig aan de normen voldoet. In Brussel geldt een automatische herkenning voor Nederlandse platen, maar voor andere landen is registratie vaak noodzakelijk.
• De Dagpas: Als uw voertuig niet voldoet, kunt u in Antwerpen en Gent tot 12 keer per jaar een 'LEZ-dagpas' aankopen. Doe dit uiterlijk op de dag zelf of de dag nadien (afhankelijk van de lokale regels).
• Update uw gegevens: Bij de aankoop van een nieuwe wagen of het verhuizen naar een LEZ-zone, controleer of uw gegevens correct zijn opgenomen in de Kruispuntbank van Voertuigen (KBV).
• Let op de signalisatie: De LEZ wordt aangeduid met specifieke verkeersborden (bord F117 en F118). Zodra u dit bord passeert, bevindt u zich in de zone en wordt uw nummerplaat gescand door ANPR-camera's.

Wettelijk Kader

De juridische basis voor de lage-emissiezones in Vlaanderen vindt zijn oorsprong in het Decreet LEZ (het Decreet van 27 november 2015 betreffende lage-emissiezones). Dit decreet verleent aan steden en gemeenten de bevoegdheid om op hun grondgebied zones in te stellen waar de toegang voor voertuigen wordt beperkt op basis van milieukenmerken.

Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geldt een specifieke ordonnantie. Belangrijk om te weten is dat de Vlaamse en Brusselse regels niet identiek zijn. De criteria voor toegang worden steeds strenger: wat vandaag nog toegelaten is, kan volgend jaar verboden zijn. Het Decreet LEZ bepaalt ook de maximale hoogte van de administratieve geldboetes en de procedure voor het opleggen ervan. Juridisch gezien spreken we vaak over een 'administratieve sanctie' in plaats van een strafrechtelijke boete, wat betekent dat de bewijslast en de beroepstermijnen strikt geregeld zijn via het bestuursrecht.

Procedure en Stappen

Heeft u een boete ontvangen? Volg dan nauwgezet dit stappenplan om uw verdediging op te bouwen:

• Stap 1: Controleer de vaststelling. Kijk op de brief naar de datum, het tijdstip en de locatie. Controleer of de foto van de ANPR-camera inderdaad uw voertuig betreft en of de nummerplaat correct is gelezen.
• Stap 2: Analyseer de reden van de boete. Is de boete voor 'geen toegang' of voor 'niet geregistreerd'? Vooral bij buitenlandse voertuigen of voertuigen met een afwijkende Euro-norm in de databank loopt het hier vaak mis.
• Stap 3: Termijnen respecteren. U heeft doorgaans 30 dagen de tijd om bezwaar aan te tekenen. Deze termijn is fataal; wie te laat reageert, verliest zijn rechten.
• Stap 4: Het verweerschrift. Stel een gemotiveerd bezwaarschrift op. LawBase kan u hierbij assisteren. Geldige redenen kunnen zijn: overmacht (bijvoorbeeld een omleiding door de politie de zone in), een foute registratie in de database, of het feit dat u beschikt over een vrijstelling die niet werd herkend.
• Stap 5: Beroep bij de rechtbank. Indien uw administratief bezwaar wordt afgewezen, kunt u in bepaalde gevallen naar de Politierechtbank of de Raad van State stappen. Dit vereist een grondige juridische argumentatie gebaseerd op het Decreet LEZ en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Wilt u direct advies over uw specifieke situatie? LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een videocall is gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

De kosten verbonden aan de LEZ-reglementering vallen uiteen in twee categorieën: de preventieve kosten en de repressieve boetes.

• Toelatingskosten: Voor voertuigen die net niet aan de norm voldoen, kan men soms een tijdelijke toelating kopen. De prijzen variëren per stad en per voertuigtype (bijv. €25 tot €50 voor een dagpas).
• Boetebedragen: In Antwerpen en Gent bedraagt de standaardboete €150 voor een eerste overtreding. In Brussel kan dit oplopen tot €350. Bij herhaling binnen de 12 maanden kunnen deze bedragen aanzienlijk stijgen.
• Gerechtskosten: Indien u een procedure start voor de rechtbank en u verliest, draagt u de gerechtskosten. Wint u echter, dan kan de overheid veroordeeld worden tot het betalen van een rechtsplegingsvergoeding, wat een tegemoetkoming is in uw advocaatkosten.

Het is vaak financieel interessanter om tijdig juridisch advies in te winnen dan blindelings elke boete te betalen, zeker wanneer u regelmatig in de zone moet zijn voor uw beroep of woonplaats.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen die onze advocaten ontvangen over de LEZ-problematiek.