GSM gebruiken achter het stuur: boetes

Heeft u net die ene belangrijke melding op uw smartphone bekeken terwijl u in de file stond, of werd u aan de kant gezet omdat u uw gsm in uw hand hield tijdens het rijden? U bent zeker niet de enige. In onze hypergeconnecteerde wereld is de verleiding groot om snel even te kijken naar dat berichtje of die navigatie-app aan te passen. Toch treedt de Belgische wetgever steeds strenger op tegen afleiding achter het stuur. Bij LawBase zien we dagelijks cliënten die verrast zijn door de ernst van de sancties. In dit artikel leggen we u haarfijn uit wat de regels zijn, wat het u kan kosten en hoe u zich het beste kunt verdedigen.

Kosten en Vergoedingen

Sinds de wetswijziging van maart 2022 is het gebruik van een mobiel apparaat achter het stuur gepromoveerd naar een overtreding van de derde graad. Dit betekent dat de wetgever dit niet langer ziet als een lichte fout, maar als een gedraging die de veiligheid van personen rechtstreeks in gevaar brengt. De financiële gevolgen zijn dan ook aanzienlijk.

• Onmiddellijke inning: Als de politie u staande houdt, bedraagt de onmiddellijke inning momenteel 174 euro (plus administratieve kosten). Dit is de snelste manier om de zaak af te handelen, maar let op: betalen betekent dat u de overtreding erkent.
• Minnelijke schikking: Indien u de onmiddellijke inning niet betaalt, kan het parket u een minnelijke schikking voorstellen. Dit bedrag ligt meestal iets hoger, rond de 235 euro.
• Politierechtbank: Wordt de zaak voor de rechter gebracht? Dan variëren de geldboetes tussen de 240 euro en 4.000 euro. Daarnaast moet u rekening houden met gerechtskosten en een verplichte bijdrage aan het Slachtofferfonds (200 euro).

Wilt u precies weten wat de impact is op uw portemonnee? Gebruik onze handige verkeersboete-calculator om een inschatting te krijgen van de totale kosten.

Procedure en Stappen

Wanneer u betrapt wordt op het gebruik van uw gsm achter het stuur, volgt er een vast traject. Het is belangrijk om te weten dat de politie tegenwoordig niet alleen fysiek hoeft te controleren; ook camera's met artificiële intelligentie worden steeds vaker ingezet.

1. De Vaststelling: De politie stelt een proces-verbaal (PV) op. Hierin staat beschreven wat de verbalisant heeft gezien. Omdat een PV van een beëdigd ambtenaar een bijzondere bewijskracht heeft, is het lastig om dit enkel met een simpele ontkenning te weerleggen.
2. Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs: In veel parketten (zoals in Antwerpen of Limburg) is de richtlijn streng: wie betrapt wordt met de gsm in de hand, kan zijn rijbewijs direct voor 15 dagen kwijtraken. Dit is een administratieve maatregel die losstaat van de latere boete.
3. Ontvangst van het PV: U ontvangt een kopie van het PV per post. U heeft dan de mogelijkheid om een antwoordformulier in te vullen als u niet akkoord gaat met de feiten.
4. Dagvaarding: Bij recidive (herhaling) of bij een ernstige verkeerssituatie zult u gedagvaard worden om te verschijnen voor de Politierechtbank. Hier kan een advocaat het verschil maken tussen een zware straf of een mildere sanctie zoals een werkstraf of een lichtere boete.

Heeft u een dagvaarding ontvangen? Bij LawBase staan we voor u klaar. U kunt terecht in onze kantoren in Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt of Leuven. Een eerste videocall is bij ons altijd gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Wettelijk Kader

De kern van de wetgeving rond gsm-gebruik vinden we terug in de Wegcode Art. 8.4. Dit artikel is recentelijk verstrengd om mazen in de wet te dichten. Vroeger sprak de wet enkel over "het vasthouden van de gsm", maar de huidige formulering is veel ruimer.

Volgens Artikel 8.4 mag de bestuurder geen gebruik maken van, noch vasthouden, noch bedienen van een mobiel elektronisch apparaat met een scherm, tenzij het toestel in een daartoe bestemde houder aan het voertuig is bevestigd. Dit betekent concreet:

• De gsm op uw schoot leggen is verboden.
• Snel even een berichtje lezen terwijl u voor een rood licht staat, is verboden (u bent immers nog steeds een 'bestuurder').
• Het toestel gebruiken voor navigatie mag enkel als het in een houder zit.

De wet spreekt over een "mobiel elektronisch apparaat met een scherm". Dit omvat dus niet alleen smartphones, maar ook tablets, e-readers en zelfs sommige draagbare spelcomputers. De enige uitzondering is wanneer uw voertuig reglementair geparkeerd staat of stilstaat (bijvoorbeeld om te laden of lossen, maar niet in de file of voor een rood licht).

Praktische Tips

Voorkomen is beter dan genezen, zeker als u uw rijbewijs nodig heeft voor uw werk. Hier zijn enkele tips van onze experts om boetes te vermijden:

• Installeer een degelijke houder: Dit is de kleinste investering die u de grootste besparing kan opleveren. Zodra uw gsm in een houder zit, mag u het scherm kortstondig bedienen (bijvoorbeeld om een oproep op te nemen).
• Gebruik 'Niet Storen tijdens autorijden': De meeste moderne smartphones (zowel iPhone als Android) hebben een functie die meldingen blokkeert zodra de telefoon merkt dat u zich in een bewegend voertuig bevindt.
• Stel uw route vooraf in: Doe dit voordat u vertrekt. Moet u de route wijzigen? Zoek een veilige parkeerplaats op.
• Spraakbediening: Leer werken met Siri of Google Assistant. Hiermee kunt u berichten dicteren of bellen zonder uw handen van het stuur te halen of naar het scherm te kijken.
• De 'vliegtuigmodus' of de tas: Als u weet dat u de verleiding niet kunt weerstaan, leg uw gsm dan in uw tas op de achterbank of in het handschoenkastje.

Veelgestelde Vragen

Hieronder beantwoorden we de meest prangende vragen die we in onze kantoren in Vlaanderen ontvangen over dit onderwerp.

Mocht u na het lezen van deze FAQ nog vragen hebben, aarzel dan niet om contact op te nemen met een van onze specialisten in Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt of Leuven.