Geen gordel gedragen: boete en uitzonderingen

Stel u voor: u bent gehaast om de kinderen naar school te brengen of u moet snel even naar de bakker om de hoek. U denkt: "Het is maar een klein stukje, die gordel laten we voor één keer achterwege." Toch is de veiligheidsgordel een van de meest cruciale instrumenten om de verkeersveiligheid te garanderen. In België is het dragen van de gordel niet alleen een kwestie van gezond verstand, maar ook een strikte wettelijke verplichting. In dit artikel leggen we u uit wat de gevolgen zijn als u zonder gordel wordt betrapt, welke boetes u kunt verwachten en of er situaties zijn waarin u toch zonder gordel mag rijden.

Kosten en Vergoedingen

Wanneer u de gordel niet draagt, begaat u een overtreding van de tweede graad. Dit betekent dat de wetgever ervan uitgaat dat u door dit gedrag de veiligheid van personen indirect in het gedrang brengt. De kosten van een dergelijke overtreding kunnen snel oplopen, afhankelijk van hoe de zaak wordt afgehandeld.

• Onmiddellijke inning: Als de politie u staande houdt, bedraagt de onmiddellijke inning doorgaans € 116. Dit is de snelste manier om de zaak af te sluiten zonder tussenkomst van de rechter.
• Minnelijke schikking: Indien u de onmiddellijke inning niet betaalt, kan het parket een minnelijke schikking voorstellen. Dit bedrag ligt meestal rond de € 160.
• Politierechtbank: Komt de zaak voor de rechter? Dan variëren de geldboetes tussen € 160 en € 2.000 (verhoogd met de opcentiemen). Daarnaast moet u rekening houden met gerechtskosten en een verplichte bijdrage aan het Slachtofferfonds.

Belangrijk om te weten: als bestuurder bent u verantwoordelijk voor minderjarige passagiers. Als een kind niet correct is vastgeklikt, krijgt de bestuurder de boete. Meerderjarige passagiers die hun gordel niet dragen, riskeren zelf een persoonlijke boete van € 116.

Procedure en Stappen

Wat gebeurt er precies nadat u bent tegengehouden voor het niet dragen van de gordel? Het proces verloopt meestal via een vast stramien. Onze advocaten bij LawBase, met kantoren in onder andere Antwerpen, Gent en Leuven, zien dagelijks hoe deze procedures verlopen.

Eerst zal de politie een proces-verbaal (PV) opstellen. U ontvangt hiervan een kopie per post. In dit stadium kunt u de overtreding betwisten als u meent dat de vaststelling onjuist was. Let wel op: een PV van de politie heeft een bijzondere bewijskracht zolang het tegendeel niet is bewezen. Dit betekent dat u met sterke argumenten of bewijzen moet komen om de boete te laten annuleren.

Bij LawBase adviseren we cliënten vaak om bij twijfel eerst een gratis videocall in te plannen. Voor een fysiek consult van 30 minuten in een van onze vestigingen in Brugge, Hasselt of het Waasland betaalt u slechts € 50. Wij kunnen dan samen kijken of een bezwaarschrift zinvol is of dat het beter is om de minnelijke schikking te aanvaarden om hogere kosten bij de politierechtbank te vermijden.

Wettelijk Kader

De basis van de gordelplicht vinden we terug in de Belgische Wegcode. Specifiek verwijzen we naar Wegcode Art. 35.1.1. Dit artikel stelt onomwonden dat de bestuurder en de passagiers van voertuigen die aan het verkeer deelnemen, de veiligheidsgordel moeten dragen op de plaatsen die ermee zijn uitgerust.

De wet maakt geen onderscheid tussen de voorbank of de achterbank; overal waar een gordel aanwezig is, moet deze worden gebruikt. Bovendien bepaalt de wet dat kinderen kleiner dan 1,35 meter in een geschikt kinderbeveiligingssysteem moeten worden vervoerd. Het simpelweg omdoen van een volwassen gordel bij een klein kind is dus ook een overtreding van de tweede graad.

Interessant is dat de wetgeving ook bepaalt hoe de gordel gedragen moet worden. Hij moet nauw aansluiten op het lichaam. Het plaatsen van de gordel onder de arm of achter de rug wordt gelijkgesteld aan het niet dragen van de gordel, aangezien de beschermende werking bij een impact dan nagenoeg nihil is.

Praktische Tips

Om problemen met de politie en – veel belangrijker – letsels bij ongevallen te voorkomen, geven we u graag enkele praktische tips mee:

• Check de passagiers: Maak er een gewoonte van om pas te vertrekken als u hoort dat iedereen is vastgeklikt. Als bestuurder draagt u de morele en vaak juridische verantwoordelijkheid.
• Vrijstelling aanvragen: Heeft u een medische reden waarom u geen gordel kunt dragen? Rij dan niet zomaar zonder gordel, maar vraag een officieel vrijstellingsattest aan bij de FOD Mobiliteit.
• Correcte houding: Zorg dat de gordel over uw schouder loopt en niet in uw nek snijdt. Gebruik indien nodig de hoogteverstelling van de gordel in uw auto.
• Zwangere vrouwen: Er bestaat een misverstand dat zwangere vrouwen geen gordel hoeven te dragen. Dit is onjuist. De gordel moet juist onder de buik doorlopen om zowel moeder als kind te beschermen.
• Rechtsbijstand: Controleer uw autoverzekering. Vaak hebt u recht op gratis juridische bijstand (rechtsbijstandverzekering). Dit betekent dat u een advocaat van LawBase kunt inschakelen zonder dat u de erelonen zelf hoeft te betalen als u voor de politierechtbank moet verschijnen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over de gordelplicht in België.