Gevaarlijk rijgedrag: wat valt hieronder?

Wanneer we spreken over verkeersveiligheid in België, is de term 'gevaarlijk rijgedrag' een veelgehoord begrip. Hoewel de Wegverkeerswet deze specifieke term niet altijd letterlijk als één afgelijnd misdrijf omschrijft, omvat het een breed scala aan overtredingen die de veiligheid van andere weggebruikers in het gedrang brengen. Van overdreven snelheid in een woonwijk tot agressief bumperkleven op de E40: de juridische gevolgen kunnen verstrekkend zijn, variërend van zware geldboetes tot een definitief rijverbod. Bij LawBase staan onze advocaten dagelijks cliënten bij die geconfronteerd worden met dagvaardingen voor dergelijke inbreuken in onze kantoren te Brugge, Antwerpen, Gent, Waasland, Hasselt en Leuven.

Wettelijk Kader

In het Belgische recht wordt gevaarlijk rijgedrag hoofdzakelijk getoetst aan de Wegverkeerswet (KB van 1 december 1975) en de wet betreffende de politie over het wegverkeer. Een cruciaal element hierbij is Artikel 33 van de Wegverkeerswet, dat handelt over vluchtmisdrijf, maar ook de algemene zorgvuldigheidsnorm die elke bestuurder moet naleven.

De wetgever maakt een onderscheid tussen verschillende graden van overtredingen:

• Overtredingen van de vierde graad: Dit zijn de meest ernstige inbreuken die de veiligheid van personen rechtstreeks in gevaar brengen (bijv. het negeren van een stopteken van een bevoegd persoon of het links inhalen van een tram).
• Agressief rijgedrag: Hoewel niet als dusdanig benoemd in een specifiek wetsartikel, wordt dit vaak vervolgd onder de noemer van het 'in gevaar brengen van andere weggebruikers' of het niet bewaren van de nodige veiligheidsafstanden.
• Stuurloos rijgedrag en onoplettendheid: Artikel 8.3 van de wegcode stelt dat elke bestuurder in staat moet zijn te sturen en de vereiste lichaamsgeschiktheid en de nodige kennis en vaardigheid moet bezitten. Hij moet steeds in staat zijn alle nodige rijbewegingen uit te voeren en zijn voertuig goed in de hand hebben.

Daarnaast speelt de beoordeling van de politierechter een grote rol. Wat in de ene context (een lege autosnelweg) als een zware overtreding wordt gezien, kan in een andere context (nabij een schoolpoort) gekwalificeerd worden als 'kwaadwillige belemmering van het verkeer', wat zelfs strafrechtelijke opsluiting kan inhouden.

Procedure en Stappen

Wanneer u wordt betrapt op gevaarlijk rijgedrag, volgt er doorgaans een vastgelegde juridische procedure. Het is essentieel om te weten welke stappen u kunt verwachten:

• Vaststelling door de politie: Dit kan gebeuren via een staandehouding, mobiele camera's of anonieme patrouilles. Er wordt een proces-verbaal (PV) opgesteld.
• Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs: Bij ernstige feiten (zoals extreem hoge snelheid of alcoholintoxicatie gecombineerd met gevaarlijk manoeuvreren) kan het parket beslissen om uw rijbewijs onmiddellijk in te trekken voor een periode van 15 dagen (verlengbaar).
• Het verhoor: U zult gevraagd worden om uw versie van de feiten te geven. Wij raden aan om eerst juridisch advies in te winnen bij LawBase alvorens verklaringen af te leggen die tegen u gebruikt kunnen worden.
• Dagvaarding voor de Politierechtbank: Voor ernstig gevaarlijk rijgedrag zult u bijna altijd moeten verschijnen voor de politierechter. Hier wordt de zaak gepleit en wordt de strafmaat bepaald.
• Uitspraak: De rechter kan een geldboete, een rijverbod en in sommige gevallen een verplichting tot het herafleggen van examens (theoretisch, praktisch, medisch of psychologisch) opleggen.

Praktische Tips

Indien u betrokken bent bij een incident waarbij sprake is van gevaarlijk rijgedrag, adviseren onze experts het volgende:

• Blijf kalm en beleefd: Bij een confrontatie met de politie of andere weggebruikers werkt agressie altijd in uw nadeel tijdens de latere rechtsgang.
• Verzamel bewijsmateriaal: Heeft u een dashcam? Zijn er getuigen? Noteer contactgegevens. In zaken van betwist gevaarlijk rijgedrag kan objectief beeldmateriaal het verschil maken tussen een veroordeling en een vrijspraak.
• Check uw rechtsbijstandverzekering: In veel gevallen zijn de kosten voor een advocaat gedekt via uw autoverzekering (rechtsbijstand). U heeft hierbij vrije keuze van advocaat. LawBase kan dit voor u nakijken.
• Erkenning en verbetering: Indien de feiten onweerlegbaar zijn, kan het volgen van een sensibiliseringscursus (bijv. via VIAS) aan de rechter tonen dat u uw gedrag wilt beteren, wat de strafmaat positief kan beïnvloeden.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. U kunt bij ons terecht voor een eerste inschatting van uw dossier. Een videocall is volledig gratis, terwijl een fysieke consultatie van 30 minuten slechts €50 kost.

Kosten en Vergoedingen

De financiële gevolgen van gevaarlijk rijgedrag zijn tweeledig: de strafrechtelijke boetes en de burgerrechtelijke schadevergoedingen.

Geldboetes: Voor zware overtredingen beginnen boetes vaak vanaf €240 en kunnen ze oplopen tot enkele duizenden euro's, te vermeerderen met de opcentiemen (de factor waarmee de basisboete wordt vermenigvuldigd, momenteel x8).

Gerechtskosten: Bij een veroordeling betaalt u ook een bijdrage aan het Slachtofferfonds (€200) en de gerechtskosten (dagvaardingskosten en dossierkosten), die vaak tussen de €100 en €200 liggen.

Schadevergoeding: Indien uw gevaarlijk rijgedrag geleid heeft tot een ongeval, zult u de schade aan derden moeten vergoeden. Uw verzekering zal dit in eerste instantie doen, maar kan bij zware fouten (zoals dronkenschap) een 'recht van verhaal' uitoefenen, waarbij zij de uitgekeerde bedragen op u persoonlijk terugvorderen.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u een overzicht van de meest prangende vragen omtrent gevaarlijk rijgedrag in de Belgische context.