Regels voor elektrische steps: wat mag?

De elektrische step is in een recordtempo een onmisbaar onderdeel geworden van het Belgische straatbeeld. Wat begon als een gadget voor toeristen, is uitgegroeid tot een cruciaal vervoersmiddel voor 'last-mile' verplaatsingen. Echter, door de snelle opkomst liep de regelgeving aanvankelijk achter de feiten aan. Sinds 1 juli 2022 zijn de regels in België aanzienlijk verstrengd om de verkeersveiligheid te waarborgen. Bij LawBase zien we een sterke stijging in het aantal dossiers gerelateerd aan ongevallen en verkeersinbreuken met e-steps. In dit artikel overlopen we de strikte wettelijke verplichtingen, geïllustreerd met praktijkvoorbeelden.

Wettelijk Kader

In de Belgische Wegcode worden elektrische steps officieel gecategoriseerd als 'voortbewegingstoestellen'. Sinds de wetswijziging van 2022 worden zij voor het grootste deel gelijkgesteld met fietsers, ongeacht de snelheid waarmee ze rijden (zolang de constructiesnelheid niet hoger is dan 25 km/u). Indien een toestel sneller kan, valt het onder de categorie bromfietsen of zelfs motorfietsen, wat zwaardere verplichtingen met zich meebrengt.

Casus: De opgevoerde step in Antwerpen. Een cliënt van ons kantoor in Antwerpen werd tegengehouden met een step die 35 km/u kon rijden. Omdat het toestel sneller reed dan de toegestane 25 km/u, werd het aanzien als een niet-verzekerde bromfiets klasse B. De gevolgen? Een zware boete, inbeslagname van het toestel en een dagvaarding voor de politierechtbank.

Belangrijke wettelijke ankerpunten zijn:

• Minimumleeftijd: Je moet minstens 16 jaar oud zijn om met een elektrische step op de openbare weg te rijden. Er zijn uitzonderingen voor woonerven, speelstraten en privéterrein.
• Plaats op de weg: Het is strikt verboden om op het voetpad te rijden. Gebruikers moeten het fietspad volgen. Is er geen fietspad? Dan moet je op de rijweg rijden.
• Passagiers: Het is verboden om passagiers te vervoeren. Een e-step is ontworpen voor één persoon.
• Verlichting: Tussen het vallen van de avond en het aanbreken van de dag, en in alle omstandigheden waarin de zichtbaarheid minder dan 200 meter is, is witte of gele verlichting vooraan en rode verlichting achteraan verplicht.

Praktische Tips

Als advocaat bij LawBase adviseren wij onze cliënten in Brugge, Gent en onze andere vestigingen altijd om verder te kijken dan de minimale wettelijke verplichtingen. Hoewel een helm niet verplicht is voor steps die tot 25 km/u gaan, is het bij een ongeval cruciaal voor uw fysieke veiligheid én uw juridische positie met betrekking tot de 'eigen schuld' bij schadeclaims.

Let ook op bij het parkeren. In steden zoals Brussel en Antwerpen gelden specifieke 'no-park' zones. Het achterlaten van een step op een manier die de doorgang belemmert, kan leiden tot administratieve boetes (GAS-boetes). Gebruik bij voorkeur de aangeduide 'drop-off' zones.

Tip van de expert: Controleer altijd uw familiale verzekering. Hoewel een specifieke BA-verzekering (zoals voor auto's) niet verplicht is voor steps zonder autonome motor (die enkel ondersteunen) of steps onder de 25 km/u, is een familiale verzekering onontbeerlijk om schade aan derden te dekken.

Procedure en Stappen

Wat moet u doen als u betrokken raakt bij een ongeval met een elektrische step of een boete ontvangt?

• Stap 1: Bewijslevering. Neem onmiddellijk foto's van de situatie, de schade aan de step en eventuele andere voertuigen. Noteer gegevens van getuigen.
• Stap 2: Politieverslag. Bij lichamelijk letsel is het essentieel om de politie ter plaatse te laten komen voor een proces-verbaal. Dit is de basis voor elke latere schadevergoeding.
• Stap 3: Medische controle. Ga direct naar een arts, zelfs bij lichte pijn. Symptomen van een hersenschudding of inwendige letsels treden vaak pas later op.
• Stap 4: Juridisch advies. Neem contact op met een gespecialiseerd advocaat. LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Waasland (Nieuwkerken-Waas), Hasselt en Leuven. Een eerste videocall is gratis, een fysieke consultatie van 30 minuten kost slechts €50.

Kosten en Vergoedingen

De kosten bij overtredingen zijn niet min. Rijden op het voetpad wordt beschouwd als een overtreding van de tweede graad, wat kan resulteren in een onmiddellijke inning van ongeveer €116. Het vervoeren van een passagier valt onder dezelfde categorie.

Bij een ongeval waarbij u niet in fout bent, heeft u recht op vergoeding van:

• Materiële schade: Herstelkosten van de step of de dagwaarde bij totaalverlies.
• Lichamelijke schade: Medische kosten, esthetische schade en morele schadevergoeding voor pijn en lijden.
• Inkomensverlies: Indien u door het ongeval tijdelijk niet kunt werken.

Belangrijk om te weten: de 'zwakke weggebruiker'-regeling (artikel 29bis van de WAM-wet) is van toepassing op gebruikers van elektrische steps. Dit betekent dat bij een ongeval met een motorvoertuig (auto, vrachtwagen), de verzekering van het motorvoertuig bijna altijd de lichamelijke schade van de stepper moet vergoeden, ongeacht wie in fout is (behalve bij opzet).

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u de meest prangende vragen die onze advocaten in Leuven en Hasselt dagelijks ontvangen over dit onderwerp.