Betrapt met drugs achter het stuur: gevolgen

Dit artikel is gebaseerd op de volgende Belgische wetgeving:

• •
  Wet betreffende de Politie over het Wegverkeer

U rijdt op een zaterdagavond naar huis na een etentje met vrienden. In een routinecontrole vraagt de politie u om een speekseltest te ondergaan. Hoewel u zich volkomen nuchter voelt, kleurt de test positief voor cannabis die u twee dagen eerder heeft geconsumeerd. Voor veel chauffeurs in Vlaanderen is dit een horrorscenario dat leidt tot een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs en een dagvaarding voor de Politierechtbank. De Belgische wetgeving hanteert immers een nultolerantiebeleid waarbij niet de mate van beïnvloeding, maar de loutere aanwezigheid van sporen van drugs in het lichaam strafbaar is.

Bij LawBase zien we dagelijks hoe de impact van een veroordeling voor drugs in het verkeer verder reikt dan enkel een boete. Het kan leiden tot het verlies van uw job, torenhoge verzekeringspremies of zelfs een definitief rijverbod. In dit artikel analyseren we de juridische gevolgen, de procedure en hoe onze advocaten in Brugge, Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren u kunnen bijstaan om de schade te beperken.

Wettelijk Kader

De hoeksteen van de wetgeving rond drugs in het verkeer is Artikel 37bis van de Wegverkeerswet. Sinds de invoering van de speekseltest is de handhaving drastisch veranderd. In tegenstelling tot alcohol, waarbij er een drempelwaarde geldt (0,5 promille), kent de wet voor drugs een strikt analytisch systeem. Dit betekent dat zodra de wettelijke grenswaarde in het speeksel wordt overschreden, u strafbaar bent.

Artikel 37bis, § 1, 1° somt vijf stoffen op: delta-9-tetrahydrocannabinol (THC), amfetamine, MDMA, morfine (vrij) of 6-acetylmorfine, en cocaïne of benzoylecgonine. Een cruciaal aspect van Artikel 37bis is dat de wetgever geen onderscheid maakt tussen recreatief gebruik en problematisch gebruik. De rechter kijkt naar de vaststelling van de aanwezigheid van de stof op het moment van de controle.

Een praktijkvoorbeeld: Kasper, een jonge professional uit Antwerpen, werd gecontroleerd op een maandagochtend. Hij had zaterdagnacht een kleine hoeveelheid cocaïne gebruikt. Hoewel de effecten allang waren uitgewerkt, waren de afbraakproducten nog aanwezig in zijn speeksel. Op basis van Art. 37bis werd hij gedagvaard, ondanks het feit dat hij technisch gezien niet meer 'onder invloed' was op het moment van rijden.

Praktische Tips

Wanneer u wordt tegengehouden voor een drugscontrole, zijn er enkele zaken die u moet weten om uw verdediging niet in het gedrang te brengen:

• Weiger nooit de test zonder gegronde reden: Het weigeren van een speekseltest zonder wettige reden is op zich strafbaar (artikel 37bis, § 1, 5°) en leidt krachtens artikel 61ter, § 1, 2° tot een rijverbod van twaalf uur, telkens hernieuwbaar. De onmiddellijke intrekking van het rijbewijs voor vijftien dagen is een afzonderlijke maatregel (artikelen 55 en 56), die door de procureur des Konings wordt bevolen.
• Vraag om een tegenexpertise: Indien u ervan overtuigd bent dat de test foutief is (bijvoorbeeld door medicatiegebruik), kunt u direct vragen om een bloedanalyse door een arts. Dit is uw recht en kan cruciaal zijn voor uw dossier.
• Zwijgrecht: U bent verplicht uw identiteit bekend te maken en mee te werken aan de materiële testen, maar u bent niet verplicht om bekentenissen af te leggen over wanneer of hoeveel u heeft gebruikt.
• Check uw medicatie: Sommige legale medicijnen kunnen een vals positief resultaat geven op amphetamines. Houd altijd uw doktersvoorschrift bij de hand.

Maakt u zich zorgen over de hoogte van de mogelijke sanctie? Gebruik onze verkeersboete-calculator om een eerste inschatting te krijgen van de geldboete.

Procedure en Stappen

De procedure bij een drugscontrole verloopt in drie duidelijke fasen:

1. De Speekselcheck en Speekseltest: De politie voert eerst een gestandaardiseerde checklist uit (uiterlijke kenmerken zoals verwijde pupillen of trillende handen). Indien er een vermoeden is, volgt de speekseltest (een strip die langs de tong gaat). Bij een positief resultaat volgt een onmiddellijk rijverbod van minstens 12 uur en wordt uw rijbewijs vaak direct voor 15 dagen ingetrokken door het Parket.

2. De Speekselanalyse: Het staal wordt naar een erkend laboratorium gestuurd voor een diepgaande analyse. De resultaten hiervan duren meestal enkele weken. Indien deze analyse de initiële test bevestigt, is de inbreuk officieel vastgesteld.

3. De Dagvaarding: In bijna alle gevallen van drugs in het verkeer volgt een dagvaarding voor de Politierechtbank. Hier zal de rechter oordelen over de strafmaat. Dit is het moment waarop een gespecialiseerde advocaat van LawBase het verschil maakt. Wij kunnen argumenteren voor een mildere straf, bijvoorbeeld door aan te tonen dat u uw leven heeft gebeterd of door te wijzen op procedurefouten in het proces-verbaal.

LawBase heeft 6 kantoren verspreid over Vlaanderen: Brugge (hoofdkantoor), Antwerpen, Gent, Leuven, Sint-Niklaas en Tongeren. Een videocall van 30 minuten met een advocaat kost € 60,50 incl. btw; een consultatie op kantoor van 60 minuten kost € 90,75 incl. btw.

Kosten en Vergoedingen

De financiële gevolgen van een veroordeling voor drugs achter het stuur zijn aanzienlijk en bestaan uit verschillende posten:

• De Geldboete: De wettelijke boetes variëren van €2.000 tot €20.000 (het basisbedrag van 200 tot 2.000 euro inclusief opdeciemen, sinds 1 februari 2026 factor 10, voordien factor 8). Voor recidivisten (herhalers binnen de 3 jaar) verdubbelen deze bedragen.
• Gerechtskosten en Slachtofferfonds: Naast de boete betaalt u een bijdrage aan het Fonds voor hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden (een wettelijk basisbedrag, te vermenigvuldigen met de opdeciemen) en de kosten voor de dagvaarding en het dossier.
• Kosten voor de medische en psychologische proeven: De rechter zal bijna altijd het herstel van het recht tot sturen afhankelijk maken van het slagen voor vier proeven (medisch, psychologisch, theoretisch en praktisch). De kosten hiervoor (ca. €400 - €1.000) zijn volledig voor uw rekening.
• Verzekering: Uw autoverzekeraar heeft het recht om de uitgekeerde schadevergoedingen bij een ongeval op u te verhalen (regresrecht) indien u onder invloed van drugs was. Dit kan in de honderdduizenden euro's lopen.

Casus: Een cliënt uit Leuven werd voor de tweede keer betrapt. Door tijdig een ontwenningskuur op te starten en bewijzen van negatieve bloedtesten voor te leggen, konden onze advocaten de rechter overtuigen om een deel van de boete met uitstel uit te spreken, wat de cliënt duizenden euro's bespaarde.

Veelgestelde Vragen